ᲡᲮᲕᲐᲓᲐᲡᲮᲕᲐ
ძველი ეგვიპტე
ბიბლია საკმაო ინფორმაციას გვაწვდის ეგვიპტის შესახებ, ვინაიდან ისრაელს დროდადრო კავშირი ჰქონდა ამ ქვეყანასთან. ეგვიპტეში განვითარებული მოვლენებით იეჰოვამ საოცარი სახით განადიდა თავისი სახელი.
ᲠᲣᲙᲐ: ძველი ეგვიპტე
ეგვიპტელები ბევრ ღმერთს ეთაყვანებოდნენ. ღმერთებად გარკვეულ ცხოველებსაც კი მიიჩნევდნენ; ზოგ ცხოველზე კი ფიქრობდნენ, რომ ისინი წმინდები იყვნენ მათი ზოგიერთი ღვთაებისთვის. აქედან გამომდინარე, გასაკვირი არაა, რატომ თქვა მოსემ, რომ თუ ისრაელები იეჰოვას ეგვიპტეში შესწირავდნენ მსხვერპლს, ხალხი ჩაქოლავდა მათ (გმ. 8:26). ისიც გვესმის, რატომ ჩამოასხეს ისრაელებმა ხბოს ქანდაკება ეგრეთ წოდებული „იეჰოვას დღესასწაულის“ აღსანიშნავად, როცა უდაბნოში მათი გული ეგვიპტისკენ გადაიხარა (გმ. 32:1—5).
ეგვიპტელებს სიკვდილის შემდეგ სიცოცხლისაც სჯეროდათ. სწორედ ეს რწმენა ედო საფუძვლად იმას, რომ მკვდრების პატივსაცემად ეგვიპტელები გარდაცვლილებს ბალზამირებას უკეთებდნენ და უზარმაზარ სამარხებს უგებდნენ.
მიუხედავად იმისა, რომ მოსე „ეგვიპტელთა სიბრძნით“ იყო განსწავლული, მითითებები, რომლებიც მან იეჰოვას თაყვანისცემასთან დაკავშირებით ჩაწერა, არანაირად არ იყო დაბინძურებული ეგვიპტური წეს-ჩვეულებებით (სქ. 7:22). ეს იმიტომ, რომ ის ღვთის შთაგონებით წერდა და არა ადამიანური სიბრძნით.
ქალაქ ფებესთან ახლოს აღმართული ამენჰოტეპ III-ის ქანდაკება. მისი სიმაღლე 18 მეტრს აღწევს. ასეთი მასშტაბები აშკარად გამიზნული იყო იმისთვის, რომ ადამიანებში ღმერთებისადმი შიში ჩაენერგათ.
უზარმაზარი სტელა, რომელზეც ჩამოთვლილია ტუტანხამონის სამშენებლო საქმეები; მოგვიანებით მეფე ჰარემხაბმა შეცვალა წარწერები, რათა შესრულებული სამუშაო საკუთარი თავისთვის მიეწერა. მსგავს უპატიოსნო საქციელს ხშირად შეხვდებოდით ძველ ეგვიპტურ ტექსტებში.
ტრიადა: რამსეს II ღვთაება ამონსა და ქალღმერთ მუტს შორის. ფარაონს მიიჩნევდნენ ღმერთად, ჰოროსის განსახიერებად.
ფარაონი ტახარკა მუხლს იყრის ჰოროსის წინაშე, რომლის განსახიერებადაც საკუთარ თავს თვლის. ცხოველებს ეგვიპტელთა რელიგიაში მნიშვნელოვანი ადგილი ეკავა.
შთამბეჭდავი კოლონები ლუქსორში
ამონ-რას ტაძრისკენ მიმავალი სფინქსების ხეივანი ლუქსორში
ცის ღმერთი ნუტი, რომლის გარშემოც ზოდიაქოს ნიშნებია გამოსახული. ასტროლოგია, რომელიც ეგვიპტეში ბაბილონიდან შევიდა, ეგვიპტელთა რელიგიის განუყოფელ ნაწილად იქცა.
ამონარიდი „მიცვალებულთა წიგნიდან“ (ქვემოთ), რომელსაც სამარხში მუმიის გვერდით დებდნენ; წიგნში ჩაწერილი იყო შელოცვები, რომლებიც უნდა წარმოეთქვა მიცვალებულს, რათა საფრთხისთვის თავი აერიდებინა და საიქიო სამსჯავროს წინაშე თავი ემართლებინა.
ეგვიპტელები დამოკიდებულნი იყვნენ ვიწრო, თუმცა ნაყოფიერ ველზე, რომელიც მდინარე ნილოსის გასწვრივ გადიოდა. ფოტოზე ჩანს აყვავებული მიწა, მის უკან კი უდაბნო.
ეტლზე ამხედრებული ფარაონი. ასეთ ეტლებს ეგვიპტელები ბრძოლის დროს იყენებდნენ. მათ სხვა ქვეყნებშიც კი ყიდდნენ.
კარნაკში ამონ-რას ტაძრის კედლებზე სეტი I-ის მიერ აღწერილი მისი სამხედრო ტრიუმფები. რელიეფზე ასახულია, რომ ეგვიპტელებს ტყვეებისთვის თმებში აქვთ ჩავლებული ხელი. ეგვიპტურ მონუმენტებზე გაკეთებული წარწერებიდან ჩანს, რომ ეგვიპტელები ძალიან ამაყობდნენ მიღწეული წარმატებებით.