კონკურენცია — გზა წარმატებისაკენ?
„არ შეიძლება ყველაფერი გამარჯვებას ნიშნავდეს, გამარჯვება ერთადერთია“. დღეს ბევრი ცხოვრობს ამ სიტყვების თანახმად, რომელიც ამერიკული ფეხბურთის მწვრთნელს, ვინსი ლამბარდს ეკუთვნის. დღეს ყოფილი კომუნისტური ქვეყნებიც შეუერთდნენ კონკურენციის პრინციპების განდიდებას. ვაჭრობაში გამეფებული კონკურენცია წარმატებისკენ მიმავალ ერთადერთ გზად მიაჩნიათ. აღმოსავლეთში მშობლები თავიანთ შვილებს უნერგავენ სხვების მიმართ შურს, გზავნიან კერძო სკოლებში, სადაც დროის მცირე მონაკვეთში ამზადებენ მისაღები გამოცდებისთვის. ამ ჟინით შეპყრობილი მშობლები დარწმუნებულნი არიან, რომ პრესტიჟულ სკოლებში მოხვედრა არის წარმატებისაკენ მიმავალი გზა.
მრავალ ადამიანს მტკიცედ სწამს, რომ კონკურენცია წარმატების გასაღებია. ამ რწმენის საფუძველზე ადამიანებმა ერთმანეთის კონკურენციაში წარმატებებს მიაღწიეს. „იაპონიის კორპორაციებში ერთადერთი წყარო კარიერისათვის არის კონკურენცია“ — თქვა კორპორაციების ადმინისტრატორთა 65,9 პროცენტმა, როდესაც იაპონიის ეკონომიკის ორგანიზაციათა ფედერაციის მიერ ჩატარდა გამოკვლევა. როგორც ჩანს, იაპონიის კომპანიები უკვე რამდენიმე ხანია წარმატებას აღწევენ. მაგრამ, ნამდვილად არის თუ არა კონკურენცია წარმატებისკენ მიმავალი გზა?
ნამდვილად ღირებულია?
ადამიანები, რომლებიც ეწევიან კონკურენციას, ამჟღავნებენ ეგოიზმსა და პირველობისკენ სწრაფვას. ისინი ბედნიერად გრძნობენ თავს მაშინ, როდესაც სხვები უბედურები არიან, რადგან ჰგონიათ, რომ ეს თავიანთი წარმატების საწინდარია. პირადი, ეგოისტური მიზნებისთვის იყენებენ სხვებისთვის საზიანო ტაქტიკას. რა შედეგი ექნება წარმატების მიღწევისთვის ასეთ საქმიანობას? იასუო, რომელიც იბრძოდა იმისთვის, რომ საზოგადოებაში მნიშვნელოვანი პიროვნება ყოფილიყო, იხსენებს: „კონკურენციით აღტყინებული და კარიერაზე ფიქრით აღვსილი, ვადარებდი საკუთარ თავს სხვებს და თავს ყველაზე საუკეთესოდ მივიჩნევდი. როდესაც ის ადამიანები ჩემს თანამდებობაზე მაღლა ინიშნებოდნენ, დღითი დღე ვღიზიანდებოდი და უკმაყოფილებას გამოვთქვამდი კომპანიის ხელმძღვანელების მიმართ. არ მყავდა ნამდვილი მეგობარი, სრული ამ სიტყვის მნიშვნელობით“.
კონკურენციის მოყვარული ხასიათის შედეგად, ადამიანი შესაძლოა უდროოდ დაიღუპოს. იაპონური გაზეთი „მაინიჩი დეილი ნიუს“-ი გადაღლის გამო სიკვდილს, კაროში-ს, აკავშირებს A-ტიპის მოქმედებასთან. სიმბოლო A აღწერს მოქმედებას, რომელიც უმკლავდება სტრესს დროის უკმარისობით, კონკურენციითა და შუღლით. ამერიკელი კარდიოლოგები ფრედმენი და როუსნმენი A მოქმედების სიმბოლოს აკავშირებენ გულის კორონარულ დაავადებასთან. დიახ, კონკურენციის მოყვარული ხასიათი შესაძლოა სასიკვდილო იყოს.
სამუშაოზე კონკურენციის შედეგი შეიძლება იყოს, აგრეთვე, ფიზიკური და ფსიქიკური მოშლილობა. ერთ-ერთი მაგალითია კეინოსუკე, რომელიც იაპონიაში მანქანების ერთ-ერთი მსხვილი დაწესებულების წამყვანი გამყიდველი იყო. კეინოსუკემ რეკორდი დაამყარა იმით, რომ გაყიდა 1 250 მანქანა. მისი სურათი მოათავსეს ჩარჩოში და დაჰკიდეს კომპანიის მთავარი სამმართველოს კაბინეტში. თუმცა, მას არ სურდა, რომ თავისი კოლეგები თანამდებობისკენ მიმავალ საფეხურებად გამოეყენებინა, მაგრამ კომპანია მას კონკურენციისკენ უბიძგებდა. ამის შედეგად, მას ერთ წელიწადში გაუჩნდა კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლული. იმავე წელს კომპანიის 15 ადმინისტრატორი საავადმყოფოში იქნა მოთავსებული, ხოლო ერთმა კი, ჩაიდინა თვითმკვლელობა.
სამუშაოს გარეთ, სხვებს რომ არ ჩამორჩნენ, ცდილობენ თავიანთი ფუფუნების საგნები სხვების დასანახავად წარმოაჩინონ და ამის გამო ჩაბმულნი არიან უსასრულო ქიშპობაში (1 იოანე 2:16). ეს კი მხოლოდ კომერციისათვის არის სასარგებლო, რადგან ფული დედამიწის ვაჭართა ჯიბეში ჩადის (შეადარე გამოცხადება 18:11).
თუმცა, შუღლმა და კონკურენციამ შესაძლოა ადამიანს შესძინოს გამოცდილება, ამიტომ არ არის გასაკვირი, რომ მეფე სოლომონი წერდა: „ისიცა ვნახე, რომ სიბეჯითე ყველა საქმეში მხოლოდ ერთურთის შურით არის გამოწვეული. ამაოება ყოფილა ესეც და ქარის დევნა“ (ეკლესიასტე 4:4). მაგრამ, როგორ უნდა შევინარჩუნოთ სულის სიმშვიდე იმ დროს, როდესაც ვცხოვრობთ ისეთ საზოგადოებაში, სადაც გამეფებულია კონკურენცია? რომ ვიპოვოთ პასუხი, განვიხილოთ თუ სად იყო კონკურენციის იდეის საწყისი.