Lisolo ya bomoi
Yehova asungi ngai na bomoi na ngai mobimba
YA FORREST LEE
Bapolisi bautaki kobɔtɔla bafono na biso mpe mikanda na biso. Etumba ya Mibale ya mokili mobimba epesaki nzela na batɛmɛli na biso bándimisa gouverneur général ya sika ya Canada ete apekisa mosala ya kosakola ya Batatoli ya Yehova. Likambo yango esalemaki na mokolo ya 4 Yuli 1940.
LIKAMBO yango ebangisaki biso te, tozwaki mikanda mosusu na esika tobombaki mikanda mpe tolandaki kosakola. Nakobosana soki moke te maloba oyo Tata alobaki mokolo wana: “Tokotika kaka boye te. Yehova atindi biso tósakola.” Na ntango wana, nazalaki na mbula zomi mpe nazalaki makasi. Ata lelo oyo, mpiko mpe molende ya Tata mpo na mosala ya kosakola esalisaka ngai nabosana te ndenge oyo Yehova, Nzambe na biso, asungaka basaleli na ye ya sembo.
Ntango bapolisi batɛlɛmisaki biso lisusu, basukaki kaka te na kozwa mikanda na biso, kasi batyaki mpe Tata na bolɔkɔ; Mama atikalaki ye moko na bana minei. Likambo wana elekaki na sanza ya libwa na mobu 1940 na etúká ya Saskatchewan. Mwa moke na nsima, balongolaki ngai na kelasi mpamba te naboyaki kopesa bɛndɛlɛ losako to koyemba loyembo ya ekólo mpo na kotosa lisosoli na ngai oyo eteyami na Biblia. Lokola bazalaki kotindela ngai mateya ya kotinda (cours par correspondance), yango esalisaki ngai nazala na programɛ oyo epesaki ngai ntango ya komipesa mingi na mosala ya kosakola.
Na 1948, la Société azalaki na mposa ya babongisi-nzela, ndenge Batatoli ya Yehova babengaka basakoli ya ntango nyonso, mpo na kosala na bokula ya ɛsti ya Canada. Yango wana, nakendeki kosala lokola mobongisi-nzela na engumba Halifax, na etúká ya Nouvelle-Écosse, mpe na Cape Wolfe, oyo ezali na Esanga Prince-Édouard. Na mbula oyo elandaki, babengisaki ngai nakende kosala na biro ya filiale ya Batatoli ya Yehova na Toronto mpo na pɔsɔ mibale. Na esika nasala pɔsɔ mibale, nasalaki koleka mbula motoba, bambula yango ememelaki ngai mbano mingi. Nsukansuka, nakutanaki na Myrna oyo mpe alingaki Yehova lokola ngai, mpe tobalanaki na Desɛmbɛ 1955. Tokendeki kofanda na engumba Milton, na etúká ya Ontario, mpe mosika te lisangá moko ya sika esalemaki na engumba yango. Ndako ya nse ya mabele ya ndako na biso ekómaki Ndako ya Bokonzi.
Mposa ya kosala mingi
Na boumeli ya bambula oyo elandaki, tolandisaki kobota tii tokómaki na bana motoba. Ya liboso azalaki mwana-mwasi, Miriam. Nsima na ye tobotaki Charmaine, Mark, Annette, Grant mpe na nsuka, Glen. Mbala mingi, soki nauti mosala nazalaki kokuta bana bafandi na nse, nzinganzinga ya mɔ́tɔ ya nkoni, mpe bazali kolanda mama na bango, Myrna, azali kotángela bango Biblia, kolimbolela bango masolo ya Biblia mpe kolona bolingo ya solo mpo na Yehova na mitema na bango. Na lisalisi mpe bolingo ya Myrna, bana na biso nyonso bayebaki Biblia malamu banda na bomwana na bango.
Molende ya Tata na ngai mpo na mosala ya kosakola etikalá na makanisi mpe na motema na ngai. (Masese 22:6) Yango wana, na 1968, ntango basɛngaki na mabota ya Batatoli ya Yehova bákende kopesa lisungi na mosala ya kosakola na Amerika ya Ntei mpe Amerika ya Sudi, libota na biso tondimaki kokende. Na ntango wana, mwana na biso ya liboso azalaki na mbula 13 mpe ya nsuka azalaki na mbula 5, mpe biso nyonso toyebaki monɔkɔ ya Espagnol ata moke te. Na kolanda toli oyo bapesaki biso, nasalaki mobembo na bikólo ndenge na ndenge mpo na koyeba esika nini bomoi ezalaki malamu. Ntango nazongaki, libota mobimba tokanisaki mpe tobondelaki liboso ya kopona epai wapi tokokaki kokende mpe tozwaki ekateli ya kokende na ekólo Nicaragua.
Mosala na biso na Nicaragua
Na sanza ya Ɔkɔtɔbɛ 1970, tokɔtaki na ndako na biso ya sika, mpe pɔsɔ misato na nsima, bapesaki ngai lisolo moko ya mokuse na likita moko na lisangá. Nabundanaki na mwa maloba ya Espagnol oyo nayebaki, mpe na nsuka, nabengisaki lisangá mobimba na ndako na biso mokolo ya pɔsɔ na ngonga ya 9:30 ya ntɔngɔ mpo na cerveza. Nalingaki nde naloba servicio, elingi koloba mosala ya kosakola, na Espagnol, kasi liloba oyo ngai nasalelaki elakisaki ete nazalaki nde kobengisa bato nyonso báya komela masanga. Koyekola monɔkɔ ya sika ezalaki mpenza likambo ya lisɛki te!
Na ebandeli, nazalaki kokoma maloba oyo nakosalela na mosala ya kosakola na lobɔkɔ mpe nazalaki komeka yango nzelanzela liboso nakóma na ndako moko. Nazalaki koloba boye: “Nasepeli kotikela yo mokanda oyo mpe kosɛnga yo nayaka koyekolisa yo Biblia ofele.” Moto moko andimaki mpe alobaki ete akoya na makita mpo amona makambo nini nazalaki koluka koyebisa ye. Mobali yango akómaki Motatoli ya Yehova. Na ntembe te, lokola ntoma Paulo andimaki likambo yango, Nzambe nde akolisaka mbóto ya solo na mitema ya bato ya komikitisa!—1 Bakolinti 3:7.
Nsima ya kolekisa mbula soki mibale na Managua, engumba-mokonzi ya Nicaragua, basɛngaki biso tókende na sudi ya Nicaragua. Kuna, tosungaki lisangá ya mboka Rivas mpe bituluku ya bato bafandi mwa mosika oyo bazalaki kosepela na mateya ya solo. Nakendeki kotala bituluku yango elongo na Pedro Peña, mobange oyo azalaki Motatoli moko ya sembo. Etuluku moko ezalaki na esanga moko oyo ezali na ngomba ya mɔ́tɔ (volcan) na kati na libeke ya Nicaragua, kaka libota moko ya Batatoli ya Yehova ezalaki kuna.
Atako libota yango ezalaki na biloko mingi te, basalaki makasi ya komonisa biso ete basepelaki mingi lokola tokendeki kotala bango. Na mpokwa ya mokolo oyo tokómaki, babongiselaki biso bilei. Na boumeli ya pɔsɔ moko oyo tolekisaki kuna, ebele ya bato ya esika wana oyo bazalaki kolinga Biblia bazalaki kokabola na biso bilei na bango. Na mokolo ya lomingo, tosepelaki mingi na komona bato 101 oyo bayaki koyoka lisukulu ya bato nyonso.
Namonaka mpenza ete Yehova asungaki biso mokolo mosusu oyo tosengelaki kokende kotala etuluku moko ya bato oyo bazalaki kosepela na nsango na biso, kasi bazalaki kofanda na bangomba oyo ezali pene ya ndelo ya ekólo Costa Rica. Mokolo oyo tosengelaki kokende, Pedro ayaki kozwa ngai, kasi nazalaki naino kolala na mbeto, nazalaki kobɛla malaria. Nalobaki ete: “Pedro, ngai nakokoka kokende te.” Atyaki lobɔkɔ na ye na elongi na ngai mpe alobaki boye: “Ozali mpenza na fɛfɛlɛ makasi, kasi osengeli koya! Kuna, bandeko bazali kozela biso.” Na nsima, asalaki libondeli moko oyo eutaki mpenza na motema; mabondeli ya ndenge wana nayoká yango mingi te.
Na nsima, nalobaki ete: “Kende komela fresco (mai ya mbuma); nazali komibongisa na miniti soki zomi.” Mabota mibale ya Batatoli ezalaki kofanda na esika oyo tokendeki mpe basungaki biso malamu mpenza. Mokolo oyo elandaki, tobimaki na bango na mosala ya kosakola atako nazalaki mpenza nzoto malamu te mpo na fɛfɛlɛ. Ezalaki mpenza elendiseli na komona bato koleka nkama na makita mokolo ya lomingo!
Tozongeli kosala mibembo
Na 1975, tobotaki Vaughn, mwana na biso ya nsambo. Mbula oyo elandaki, esengelaki tózonga na Canada mpo na mikakatano ya mbongo. Mpo tótika Nicaragua ezalaki likambo moke te mpamba te tomonaki mpenza lisungi ya Yehova na boumeli ya mikolo oyo tofandaki kuna. Ntango tolongwaki kuna, na teritware ya lisangá na biso bato koleka 500 bazalaki koyangana na makita.
Liboso, ntango baponaki ngai na mwana na ngai ya mwasi Miriam, lokola babongisi-nzela minene na Nicaragua, Miriam atunaki ngai boye: “Tata, soki mokolo mosusu ekosɛnga ete ozonga na Canada, okotika ngai awa?” Lokola nazalaki kokanisa ete nakotika Nicaragua te, nalobaki ete: “Ɛɛ!” Yango wana, ntango tozongaki, Miriam atikalaki mpe akobaki mosala na ye ya ntango nyonso. Na nsima, Andrew Reed abalaki ye. Na 1984, bakɔtaki na kelasi ya mbala ya 77 ya Gileadi, eteyelo mpo na kobongisa bamisionɛrɛ ya Batatoli ya Yehova; na ntango wana, ezalaki na Brooklyn, na New York. Lelo oyo, Miriam na mobali na ye bazali bamisionɛrɛ na République dominicaine. Azali kokokisa mposa oyo bamisionɛrɛ malamu bakɔtisaki na makanisi na ye na Nicaragua.
Na ntango wana, maloba oyo Tata alobaki ete, “tokotika kaka boye te,” ezalaki kaka na motema na ngai. Yango wana, na 1981, ntango tokómaki na mwa mbongo oyo ekoki mpo tózonga na Amerika ya Ntei, tokendeki lisusu; kasi mpo na mbala oyo, tokendeki na Costa Rica. Ntango tozalaki kosala kuna, babengisaki biso tókende kopesa mabɔkɔ na mosala ya kotonga bandako ya sika ya Betele. Kasi, na 1985, mpo na maladi ya mwana na biso ya mobali, Grant, tozongaki na Canada. Glen atikalaki na Costa Rica mpo na kopesa mabɔkɔ na mosala ya kotonga Betele; Annette na Charmaine bango batikalaki kosala lokola babongisi-nzela minene. Biso oyo totikaki Costa Rica, tokanisaki ete tokozonga lisusu.
Nakutani na mikakatano
Mokolo ya 17 Sɛtɛmbɛ 1993, moi ebandaki na ntɔngɔntɔngɔ mpe emonanaki ete ekozala makasi. Ngai na Mark, mwana na ngai ya mobali ya mokóló, tozalaki kobɛta manzanza likoló ya ndako moko. Tozalaki kosala esika moko mpe, lokola momeseno, tozalaki kosolola makambo ya elimo. Nayebi te soki nini ekómelaki ngai, namisimbaki malamu te mpe nakweaki na nse. Ntango makanisi na ngai ezongaki, namonaki miinda makasi mpe bato oyo balataki bilamba ya mpɛmbɛ. Nazalaki nde na lopitalo, na esika oyo bapesaka lisungi ya nokinoki.
Lokola nayebaki oyo Biblia elobi mpo na makila, maloba na ngai ya liboso ezalaki: “Bótya ngai makila te, bótya ngai makila te!” (Misala 15:28, 29) Motema na ngai ekitaki ntango nayokaki mongongo ya Charmaine elobi ete: “Kobanga te, Tata. Biso nyonso tozali awa.” Na nsima, bayebisaki ngai ete minganga bamonaki karte na ngai Instructions médicales-PAS DE SANG, balukaki kozongisa ngai makila te. Nabukanaki nkingo mpe nzoto mobimba ezalaki lisusu kosala te, nakokaki ata kopema ngai moko te.
Lokola nakokaki koningana lisusu te, nakómaki na mposa makasi ya lisungi ya Yehova. Lipaso oyo basalaki mpo na kokɔtisa ngai tiyo oyo nakobanda kopema na yango, ekangaki nzela ya mopɛpɛ na mongongo. Nakokaki koloba te. Mpo na koyoka likambo oyo nalingi koloba, esengelaki moto atalaka ndenge oyo mbɛbu na ngai ekoningana.
Na mwa ntango moke, tobimisaki mbongo ebele. Lokola mwasi na ngai mpe bana na biso mingi bazalaki na mosala ya ntango nyonso, nakómaki komituna soki basengelaki kotika mosala yango mpo na koluka mbongo nyonso oyo esɛngamaki. Kasi, Mark azwaki mosala moko oyo, na sanza misato mpamba, esalisaki biso tófuta mbongo yango. Yango esalaki ete bango nyonso bátikala na mosala ya ntango nyonso, longola kaka ngai na mwasi na ngai.
Shambre na ngai ya lopitalo etondaki na mikanda oyo bandeko ya bikólo motoba bazalaki kotindela ngai. Yehova azalaki mpenza kosunga ngai. Bandeko na lisangá mpe bazalaki kosalisa libota na ngai na biloko ya kolya na boumeli ya sanza mitano na ndambo oyo nalekisaki na lopitalo, na esika ya bato oyo bazali na maladi makasi mpenza. Mokolo na mokolo, na nsima ya midi, nkulutu moko azalaki koya kotángela ngai Biblia na mikanda oyo elimbolaka Biblia mpe azalaki kolendisa ngai na masolo. Bato mibale ya libota na ngai bazalaki kobongisa elongo na ngai makita nyonso ya lisangá; na bongo, nazangaki bilei ya elimo te, yango ezali na ntina mingi.
Ntango nazalaki naino na lopitalo, bibongiseli ezwamaki mpo nakende na liyangani ya mokolo moko. Minganga bapesaki ngai lifulume moko na mosali mosusu oyo ayebi kotala masini ya kopema ete bázala elongo na ngai na mokolo wana mobimba. Nazalaki na esengo ya kokutana lisusu na bandeko na ngai baklisto! Nakoki kobosana te ndenge oyo ebele ya bandeko basalaki molɔngɔ mpo na koya kopesa ngai mbote.
Nazali kobatela elimo na ngai
Pene na mbula mobimba nsima ya likama oyo ekómelaki ngai, nabimaki na lopitalo, atako esengelaki kaka ete mafulume bátalaka ngai mokolo mobimba. Babongiselá ngai motuka moko moke oyo ebongi mpo na ngai; yango nde esalisaki ngai mpo na kokende na makita, mpe nazangisaka mpenza makita te. Kasi, lokuta mabe, esɛngaka kozala na mpiko mpo na kokende. Banda nazongá na ndako, nazangisi naino ata liyangani moko te ya etúká.
Na sanza ya Febwali 1997, nakómaki lisusu koloba mwa moke. Kati na mafulume oyo basalisaka ngai, bamosusu bayokaka ngai na likebi ntango nazali koteya bango elikya na ngai oyo euti na Biblia. Moko na bango asili kotángela ngai mokanda Les Témoins de Jéhovah: Prédicateurs du Royaume de Dieu mpe mikanda mosusu ya la Société. Mpo na kokomela bato nasalelaka mwa nzete moko mpo na kobɛta ordinatɛrɛ. Atako kosala bongo elɛmbisaka mpenza, kasi nazwaka matomba na ndenge nazali kaka kokoka komipesa na mosala ya kosakola.
Misisa ya nzoto esalaka ngai mpasi makasi. Kasi, nayokaka mwa malamu soki nazali koteya bato Biblia to ntango bazali kotángela ngai makambo yango. Mbala mosusu, napesaka bato litatoli na balabala elongo na mwasi na ngai, ye asungaka ngai mingi; ye nde alimbolelaka bato makambo mosusu soki esengeli ete básalisa ngai. Mbala ebele nasalaki lokola mobongisi-nzela mosungi. Kozala nkulutu epesaka ngai esengo, mingimingi ntango bandeko bayaka pembeni na ngai na makita to ntango bayaka kotala ngai na ndako mpe nakoki kosalisa bango mpe kolendisa bango.
Nabombela bino te, ezali mpasi te na konyokwama na makanisi. Yango wana, soki kaka namoni ete nabandi kolɛmba nzoto, mbala moko nabondelaka Yehova mpo nazala na esengo. Butu na moi nabondelaka Yehova alandaka kosunga ngai. Soki moto moko atindeli ngai mokanda to ayei kotala ngai, elendisaka ngai mingi. Kotánga zulunalo Linɔ́ngi ya Mosɛnzɛli to Lamuká! elendisaka makanisi na ngai. Ntango mosusu, mafulume batángelaka ngai yango. Banda nazwa likama oyo, nasi nayoki botángi ya Biblia mobimba na kasɛti mbala nsambo. Nyonso oyo ezali ndenge oyo Yehova azali kosalela mpo na kosunga ngai.—Nzembo 41:3.
Lokola bomoi na ngai ebongwanaki yango epesi ngai ntango mingi mpo na komanyola ndenge oyo Yehova, Molakisi na biso Monene, ateyaka biso mpo na bomoi. Apesi biso boyebi ya solosolo ya mokano na ye, mosala ya ntina mingi etali kosakola, toli mpo na kozala na esengo na kati ya libota, mpe bososoli mpo na koyeba eloko nini tosengeli kosala soki tokutani na mikakatano. Yehova apesaki ngai mwasi ya malamu mpe ya sembo. Bana na ngai mpe batikaka ngai te; nasepelaka mpe ndenge bango nyonso basalaki mosala ya ntango nyonso. Kutu, mokolo ya 11 Marsi 2000, mwana na biso ya mobali, Mark, na mwasi na ye, Allyson, bazwaki diplome na kelasi ya mbala ya 108 ya Eteyelo ya Gileadi mpe batindaki bango na Nicaragua. Ngai na mwasi na ngai tozalaki na likita oyo bazwaki badiplome. Na ntembe te, nakoki koloba ete mikakatano ebongoli bomoi na ngai, kasi motema na ngai te.—Nzembo 127:3, 4.
Nazali kotɔnda Yehova mpo na mayele oyo apesaki ngai mpo nakoka kotikela libota na ngai libula ya elimo oyo nazwaki. Nazwaka makasi mpe nalendisamaka ntango nazali komona bana na ngai bazali kosalela Mozalisi na bango na elimo oyo Tata na ngai azalaki na yango, ye moto alobaki ete: “Tokotika kaka boye te. Yehova atindi biso tósakola.” Ya solo, Yehova asungi ngai na libota na ngai bomoi na biso mobimba.
[Elilingi na lokasa 24]
Tozali awa na Tata na bayaya na ngai ya mibali, na yaya na ngai ya mwasi, pembeni ya motuka oyo tozalaki kolala ntango tozalaki babongisi-nzela. Nazali na nsuka na lobɔkɔ ya mobali
[Elilingi na lokasa 26]
Na mwasi na ngai, Myrna
[Elilingi na lokasa 26]
Fɔtɔ ya libota na biso na mikolo oyo
[Elilingi na lokasa 27]
Tii lelo nakomaka mikanda mpo na kopesa litatoli