Po ua Muai Tusia ea lo Tatou Lumanai?
O KERISIANO, Musalimi, Siū, Hinitu, po o se tagata lotu o se isi lava lotu—o tagata mai tapuaiga uma lava ua masani ona aafia i nisi o mala ma puapuagatia ai.
Mo se faaaoaoga, ia Tesema 6, i le 1997, na tupu ai se mala matautia i Irkutsk o se aai o Siberia. A o amata ona lele aʻe le vaalele telē o le AN-124 laʻu uta mo le tuuvaa ese atu ae pepē loa ni ona afi se lua. Na paʻū atu lenei vaalele o loo tutumu ona tane i le suauu i totonu o se vaipanoa o loo nofoia. Na sasao aʻe le afi i le tele o fale tetele mautotogi, ma maliliu ma manunua ai le toatele ua lē mafesoasoania na nonofo ai, e aofia ai ma tamaiti e lē sala.
I le vaipanoa o Siberia lea na tupu ai le faalavelave, atonu o tagata sa mau ai sa eseese o latou talitonuga faalelotu. Atonu o nisi sa faailoa mai e talitonu i le Faa-Kerisiano, peitai sa mafai ona latou mafaufau pea faapea o le mala o se iuga o mea ua tuupoina. Atonu ua latou talitonu faatasi ma isi e faapea, ‘O le finagalo lea o le Atua, ae ana faapea e lē maliliu ai i latou ia ua maliliu i le mea na tupu, semanu latou te maliliu lava i se isi auala—o iuga tuupoina.’
O na manatu, tusa lava pe faaleoina mai pe leai, ae ua atagia mai ai se manatu taatele o loo i le tele o lotu i le lalolagi aoao—o iuga tuupoina. E toatele e talitonu o lo tatou lumanai, mai lava i le aso na tatou fananau mai ai seia oo i le aso o le a tatou feoti ai, ua uma ona tuupoina.
O le talitonuga o iuga tuupoina e eseese ona vala, ma ua faafaigata ai ona faauigaina. O iuga tuupoina ua aumaia ai le manatu lea o mea uma e tutupu, o gaoioiga uma, o iuga uma—pe lelei pe leaga—e lē mafai ona maalofia; ua tuupoina e tatau lava ona tutupu talu ai ua muai fuafuaina e se malosi e sili atu, e lē mafai ona pulea e le tagata. O lenei talitonuga e mafai ona maua i vaaiga fetu, i le tulafono e taʻua o le karma a tagata Hinitu ma tagata Puta, e faapena foi i aʻoaʻoga a Kerisinetoma i iuga ua uma ona uluai tuupoina. I tuā i Papelonia anamua, na talitonu tagata faapea e pulea e atua iuga tuupoina ma le lumanai e ala i se faamaoniga tusitusia. E iai le manatu faapea, o le atua o loo pulea nei “papa maa o iuga tuupoina” e mafai ona ia filifilia iuga tuupoina o tagata, o malo, ma e oo foi lava i atua.
E toatele tagata talitonu e taofi faapea e ala i poloaiga tauatua a o lei fananau mai tagata, na fuafuaina ai e le Atua mea uma lava o le a tutupu i tagata, e aofia ai le umi o o latou soifuaga, po o le a avea ma alii po o se tamaitai, mauoa pe mativa, pe faanoanoa foi pe fiafia. Ua taʻua faapea o nei mea uma ua iai i le finagalo o le Atua po ua tusia foi i se tusi a o lei faataunuuina. O lea e lē o se mea fou ai mo se tagata talitonu le faapea pe a tupu se mala, “mektoub,”—ua uma ona tusia! Ua mafaufau faapea talu ai e muai silafia e le Atua mea uma a o lei tutupu, e tatau foi la ona ia fuafua po o ai o le a usitai ia te ia a o ai foi o le a lē usitai atu. E toatele tagata lotu e talitonu faapea e oo lava i le taimi a o lei fanau mai se tagata, ua uma ona tuupoina e le Atua po o le a ia olioli atoatoa e faavavau i le Parataiso po o le a ia mauaina le faasalaga e faavavau.
Atonu e te ono matauina le talitutusa o lenei aʻoaʻoga ma le aʻoaʻoga o iuga tuupoina lea e aʻoaʻoina i nisi o lotu a Kerisinetoma. O le uluai Porotesano na finau atu mo le aʻoaʻoga o iuga tuupoina o le tagata Falani lea na toe fuataiina le lotu o John Calvin o le senituri lona sefuluono. Na ia faaupuina faapea o iuga tuupoina o se “poloaiga e faavavau a le Atua, lea e na te fuafuaina ai le mea ua ia finagalo e fai i tagata taitoatasi. E lē o tagata uma na foafoaina i le tulaga e tasi, na uluai filifilia nisi mo le ola e faavavau ae o le malaia e faavavau mo isi.” Na faailoa mai foi e Calvin e faapea: “E lē na o le paʻū o le uluai tagata na uluai silafia e le Atua, ma le faaleagaina e Atamu lava ia o ē na tupuga mai ia te ia; ae tusa ai foi ma lona finagalo na ia muai fuafuaina ai.”
Peitai, e lē o tagata uma o lotu ia o loo aʻoaʻoina iuga tuupoina po o le muai iloaina o le lumanai e talitonu patino i ai. O nisi o loo faasino ma le saʻo mai e faapea o loo taʻua i tusitusiga faalelotu le filifiliga saʻoloto a le tagata. O le mea moni, o loo iai se finauga tele i gaoioiga faaletagata, pe faamata o āuga o le filifiliga saʻoloto a le tagata po ua tuupoina e le Atua o latou iuga. Mo se faaaoaoga, ua finau mai nisi e tatau ona saʻoloto le tagata e filifili ma gaoioi, talu ai o le Atua, o lē tonu, ua ia faamasinoina le tagata e tusa ma ana galuega. Ua taʻua e isi faapea ua faapogaia e le Atua gaoioiga a le tagata ae i le isi itu ua “faia” e le tagata ma tuuaia ai lava i ana gaoioiga. Peitai, i le tulaga masani, e toatele e talitonu o mea uma tetele pe itiiti e tutupu i o tatou olaga i aso fai soo, ua uma ona faatonuina e le Atua.
O le ā e te talitonu i ai? Po ua uma ea ona faatulaga mai e le Atua po o le ā lou lumanai? Pe e iai moni ea i tagata le filifiliga saʻoloto, e mafai ona latou filifili moni ai o latou lumanai? O le ā le tele o faalagolago ai o tatou lumanai i a tatou gaoioiga? O le a fesoasoani le mataupu o loo sosoo mai i le avatuina o tali i nei fesili.
[Ē Ana le Ata i le itulau 3]
SEL/Sipa Press