Përgatitja e fjalimeve publike
ÇDO javë, në shumicën e kongregacioneve të Dëshmitarëve të Jehovait mbahet një fjalim publik rreth një argumenti biblik. Në qoftë se je plak ose shërbëtor ndihmës, a jep dëshmi se je orator publik i efektshëm, një mësues? Nëse po, mund të të ftojnë të mbash një fjalim publik. Shkolla e Shërbimit Teokratik ka ndihmuar dhjetra mijë vëllezër që të kualifikohen për këtë privilegj shërbimi. Nga duhet t’ia fillosh nëse caktohesh për të mbajtur një fjalim publik?
Studio skemën
Para se të fillosh të bësh kërkime, lexoje skemën dhe medito për të derisa ta kapësh kuptimin. Ngulit në mendje temën, që është edhe titulli i fjalimit. Çfarë duhet t’i mësosh auditorit? Cili është synimi yt?
Njihu mirë me nëntitujt kryesorë. Analizoji këto pika kryesore. Si lidhet secila me temën? Poshtë secilës pikë kryesore janë renditur disa pika dytësore. Të dhënat që mbështetin pikat dytësore janë renditur poshtë tyre. Shqyrto se si çdo pjesë e skemës ndërtohet në bazë të pjesës pararendëse, çon drejt pjesës pasardhëse dhe ndihmon për të arritur synimin e fjalimit. Pasi të kesh kuptuar temën, synimin e fjalimit dhe se si e arrijnë këtë synim pikat kryesore, je gati të fillosh shtjellimin e materialit.
Në fillim mund të jetë e dobishme ta mendosh fjalimin si katër ose pesë fjalime të shkurtra me nga një pikë kryesore secila. Përgatiti këto një nga një.
Skema të është dhënë vetëm për t’u përgatitur. Nuk është menduar që të shërbejë si fletë shënimesh që t’i përdorësh për të mbajtur fjalimin. Ajo është si një skelet. Në njëfarë kuptimi, duhet t’i vësh ca mish, një zemër dhe t’i japësh jetë.
Përdorimi i Shkrimeve
Jezu Krishti dhe dishepujt e tij e bazonin mësimin e tyre te Shkrimet. (Luka 4:16-21; 24:27; Vep. 17:2, 3) Edhe ti mund të bësh të njëjtën gjë. Shkrimet duhet të jenë baza e fjalimit tënd. Në vend që të mjaftohesh duke shpjeguar dhe duke treguar zbatimin e pohimeve të bëra në skemën që të është dhënë, përcakto se si i mbështetin Shkrimet ato pohime dhe pastaj mëso duke përdorur Shkrimet.
Gjatë përgatitjes së fjalimit, shqyrto çdo varg të cituar në skemë. Vër re kontekstin. Disa shkrime mund të japin thjesht informacione të dobishme sqaruese. Jo të gjitha duhen lexuar dhe komentuar gjatë fjalimit. Zgjidh ato që janë më të mirat për auditorin tënd. Në qoftë se përqendrohesh në shkrimet e cituara në skemë, ndoshta nuk do të të duhet të përdorësh referime të tjera biblike.
Suksesi i fjalimit nuk varet nga numri i shkrimeve të përdorura, por nga cilësia e mësimdhënies. Kur paraqet shkrimet trego pse po i përdor. Lër kohë të mjaftueshme për të treguar si zbatohen. Pasi ta lexosh një shkrim, mbaje Biblën hapur gjatë kohës që komenton shkrimin. Ka të ngjarë që edhe auditori të bëjë të njëjtën gjë. Si mund ta ngjallësh interesin e auditorit dhe ta ndihmosh të nxjerrë dobi më plotësisht nga Fjala e Perëndisë? (Neh. 8:8, 12) Mund ta bësh këtë me anë të shpjegimit, ilustrimit dhe zbatimit.
Shpjegimi. Kur përgatitesh për të shpjeguar një shkrim kyç, pyet veten: ‘Çfarë do të thotë? Pse po e përdor në fjalim? Për çfarë mund të pyesë veten auditori lidhur me këtë shkrim?’ Mund të të duhet të analizosh kontekstin, rrethanat, mjedisin, forcën e fjalëve dhe qëllimin e shkrimtarit të frymëzuar. Për këtë duhet të bësh kërkime. Do të gjesh me bollëk informacione të vlefshme në botimet e siguruara nga «skllavi i besueshëm dhe i matur». (Mat. 24:45-47) Mos u përpiq të shpjegosh gjithçka rreth shkrimit, por shpjego pse e ftove auditorin ta lexonte, duke e lidhur me pikën që po trajtohet.
Ilustrimi. Qëllimi i ilustrimeve është që ta ndihmojnë auditorin të kuptojë më mirë ose të mbajë mend një pikë a një parim që ke trajtuar. Ilustrimet i ndihmojnë njerëzit ta kuptojnë atë që u ke thënë dhe ta lidhin me diçka që tashmë njohin. Jezui bëri po kështu kur mbajti Predikimin e famshëm në Mal. «Zogjtë e qiellit», ‘zambakët e fushës’, «porta e ngushtë», ‘shtëpia mbi shkëmb’ dhe shumë shprehje të ngjashme i jepnin mësimit të tij forcë, qartësi dhe e bënin të paharrueshëm.—Mat., kap. 5–7.
Zbatimi. Shpjegimi dhe ilustrimi i një shkrimi jep njohuri, por ajo që jep fryt është zbatimi i kësaj njohurie. Vërtet, e kanë dëgjuesit përgjegjësinë që të veprojnë në përputhje me mesazhin e Biblës, por ti mund t’i ndihmosh që të dallojnë se çfarë duhet të bëjnë. Pasi të jesh i sigurt se ata e kuptojnë vargun e lexuar dhe se si lidhet ai varg me pikën që po thekson, lër kohë të mjaftueshme për t’u treguar se ç’ndikim ka në bindjet dhe në sjelljen e tyre. Thekso se ç’dobi ka braktisja e ideve të gabuara ose e sjelljes që nuk pajtohet me të vërtetën për të cilën po diskutohet.
Ndërsa mendon për mënyrën se si t’i përdorësh shkrimet, mbaj parasysh që njerëzit në auditor kanë prejardhje të ndryshme dhe ndeshen me lloj-lloj rrethanash. Mund të jenë të sapointeresuar, të rinj, të moshuar dhe persona që luftojnë me probleme të ndryshme personale. Bëje fjalimin praktik dhe realist. Shmang dhënien e këshillave që japin përshtypjen sikur ke ndër mend vetëm disa individë.
Vendimet që duhet të marrë oratori
Disa vendime lidhur me fjalimin tënd mund të jenë marrë tashmë. Për shembull, në skemë janë treguar qartë pikat kryesore dhe sasia e kohës që duhet t’i kushtosh trajtimit të secilës prej tyre. Vendime të tjera të janë lënë ty në dorë. Mund të vendosësh të zgjatesh më shumë te disa pika dytësore dhe më pak te disa të tjera. Mos mendo se duhet t’i trajtosh në të njëjtën masë të gjitha pikat dytësore. Kjo mund të të detyrojë ta trajtosh nxitimthi materialin dhe ta hutosh auditorin. Si mund të përcaktosh se cilën të zhvillosh më gjerësisht dhe cilën të përmendësh vetëm shkurtimisht ose kalimthi? Pyet veten: ‘Cilat pika do të më ndihmojnë që të përcjell idenë qendrore të fjalimit? Cilat japin mundësinë më të madhe që auditori im të nxjerrë dobi? A do ta dobësojë hallkën e dëshmive që po paraqiten mospërfshirja e një shkrimi dhe e pikës që lidhet me të?’
Ji i vendosur që të shmangësh ndërfutjen e hamendjeve ose të mendimeve personale. Madje edhe Biri i Perëndisë, Jezu Krishti, nuk foli ‘nga vetja e tij’. (Gjoni 14:10) Kujto që arsyeja për të cilën vijnë njerëzit në mbledhjet e Dëshmitarëve të Jehovait është që të dëgjojnë të flitet për Biblën. Nëse të tjerët të shohin si orator shumë të mirë, ka të ngjarë ta bëjnë këtë sepse e ke zakon ta drejtosh vëmendjen jo te vetja, por te Fjala e Perëndisë. Për këtë arsye fjalimet e tua vlerësohen.—Filip. 1:10, 11.
Pasi ta kesh kthyer një skemë të thjeshtë në një shpjegim të plotë të Shkrimeve, tani duhet të provosh disa herë ta mbash fjalimin. Do të të sjellë dobi ta bësh këtë me zë. Është e rëndësishme t’i kesh të qarta në mendje të gjitha pikat. Duhet t’i kushtohesh me gjithë zemër fjalimit tënd, t’i japësh jetë materialit dhe ta paraqesësh të vërtetën me entuziazëm. Para se ta mbash fjalimin, pyet veten: ‘Çfarë shpresoj të arrij?’ Pyet edhe: ‘A dalin mirë në pah pikat kryesore? A i kam bërë me të vërtetë Shkrimet bazën e fjalimit tim? A të çon secila pikë kryesore natyrshëm në pikën pasardhëse? A ndërton fjalimi çmueshmërinë për Jehovain dhe për masat që ka marrë ai? A lidhet përfundimi drejtpërdrejt me temën, a i tregon auditorit çfarë të bëjë dhe a e nxit ta bëjë atë?’ Nëse përgjigjja për këto pyetje është po, atëherë je në gjendje ‘të bësh të mirën me njohurinë’ për dobinë e kongregacionit dhe në lavdi të Jehovait.—Prov. 15:2.