Fakamatalaga mō te Tusi ko te ‵Tou Olaga mo te Galuega Talai
ME 2-8
KOLOA MAI TE MUNA A TE ATUA | 1 SAMUELU 27-29
“Fakatokaga a Tavita ki te Taua”
it-1 41
Akisa
I taimi e lua ne tele kea‵tea ei a Tavita mai i a Saulo, ne faka‵lafi a ia ki te kogā fenua o te tupu ko Akisa. I te taimi muamua, ne mafau‵fau latou me i a ia se fili, kae ne fakafoliga atu ne Tavita i a ia e fakavalevale, telā ne talia ei ne Akisa a ia ke fano me i a ia se tino fakavalevale. (1Sa 21:10-15; Sal 34:Sup; 56:Sup) I te lua o taimi, ne olo atu a Tavita mo sotia e toko 600 fakatasi mo olotou kāiga, kae ne tuku atu ne Akisa a Sikilaka mō latou. I te lotou ‵nofoga i konā mō se tausaga e tasi mo se fa masina, ne talitonu a Akisa me ne taua atu a Tavita ki fakai o Iuta, kae ko te ‵tonuga loa, ne taua atu loa a Tavita ki tino Kesula, tino Kilisi mo tino Amaleka. (1Sa 27:1-12) Ne manuia a taumafaiga a Tavita, me ne fai ne Akisa tou tagata mo fai tena leoleo tumau i te taimi ne fakatoka ei te kau Filisitia ke olo atu o taua ki te tupu ko Saulo, kae i te ‵toe taimi fua, ona ko te manakoga o nisi “aliki” o tino Filisitia, tenā ne toe ‵foki ei a Tavita mo ana tāgata ki Sikilaka. (1Sa 28:2; 29:1-11) I te taimi ko fai ei a Tavita mo Tupu kae taua atu ki Kata, e mautinoa eiloa me ne seki tamate a Akisa. Ne ola a ia i te taimi o te pulega a Solomona.—1Tu 2:39-41; Onoono ki KATA.
it-2 245 ¶6
Loi
E tiga eiloa e taku fakamasei i te Tusi Tapu a te loi matagā, kae e se fakauiga te mea tenei me se tiute eiloa o te tino ke fakaasi atu a fakamatalaga ‵tonu ki tino kolā e se ‵tau o fakaasi atu ki ei. Ne polopoloki mai a Iesu Keliso: “Sa tuku atu a mea tapu ki kuli io me ‵pei atu otou penina ki mua o puaka, ko te mea ke se lakalaka ne latou a mea kolā i lalo i olotou vae kae ma‵fuli mai ko saesae ei koutou.” (Mat 7:6) Tenā te pogai ne kalo kea‵tea ei a Iesu i nisi taimi mai te fakaasi atu o fakamatalaga ‵tonu io me tuku atu ne tali ‵tonu ki nisi fesili e fai atu ki a ia, me ka mafai o iku atu ki mea fakama‵taku. (Mat 15:1-6; 21:23-27; Ioa 7:3-10) E manino ‵lei, me tenā foki te pogai ne taofi io me ne seki fakaasi katoatoa atu ne Apelaamo, Isaako, Lahapa, mo Elisaia a fakamatalaga ‵tonu ki tino kolā e se tapuaki ki a Ieova.—Ken 12:10-19; mata 20; 26:1-10; Ios 2:1-6; Iak 2:25; 2Tu 6:11-23.
Taemani Faka-te-Agaga
E Mata, e Mafai ne Tino ‵Mate o Fesoasoani Atu ki Tino Ola?
Mafaufau ki te mea tenei. E fai mai te Tusi Tapu me kafai ko mate se tino, “e foki atu a ia ki te laukele” kae ka “fakagata i ei ana mafaufauga.” (Salamo 146:4) Ne iloa ne Saulo mo Samuelu i te Atua e takalialia ki tino kolā e fesokotaki mo agaga. Tenā te pogai ne gasuesue ei a Saulo i te taimi muamua o ‵fulu faka‵ma a faifaiga faivailakau kolā ne fai i luga i te fenua!—Levitiko 19:31.
Ke fakasako‵sako atu e uiga ki te mataupu. Moi ne tumau a te tavini fakamaoni ko Samuelu e pelā me se agaga, e mata, ka ofa ne ia te tulafono a te Atua kae ‵kau fakatasi mo se tino telā e fesokotaki mo agaga ko te mea ke fetaui lāua mo Saulo? Ne seki talia ne Ieova ke fai‵pati a ia mo Saulo. Tela la, e mata, e mafai ne se agaga o faimalō te Atua Malosi Katoatoa ke fesokotaki atu ki a Saulo e auala i a Samuelu telā ko oti ne mate? Ikai. E manino ‵lei i te “Samuelu” tenei, e se ko te pelofeta fakamaoni a te Atua. Te mea tenei se agaga—se temoni masei telā ne fakafoliga atu e pelā me ko Samuelu telā ko oti ne mate.
ME 16-22
KOLOA MAI TE MUNA A TE ATUA | 2 SAMUELU 1-3
“Ne a Mea e Tauloto ne Tatou Mai ‘Te Kausana’?”
Taemani Faka-te-Agaga
it-1 369 ¶2
Taina
A te “taina” e fakauiga foki ki a latou kolā e isi se lotou sokoga kae tai ‵pau foki olotou fakamoemoega mo fuafuaga. E pelā mo Hilamo te tupu o Tulo, ne taku ne ia te tupu ko Solomona e pelā me ko tena taina, e se ona ko te mea e ‵pau a tofi mo tulaga o lāua kae ona ko te ‵pau o lā manakoga ke tuku atu a lakau mo nisi mea aka mō te faletapu. (1Tu 9:13; 5:1-12) “Kiloke! Ko oko eiloa i te ‵lei kae gali mō taina ke ‵nofo fakatasi i te fealofani!” Ne faka‵mafa mai ne Tavita me e se ko fesokotakiga fakakāiga fua e maua i ei ne taina ‵tonu a te filemu mo te fealofani. (Sal 133:1) A te ‵tonuga loa, ne fakamalosi aka ne lagonaga alofa mo te fiafia ke taku ne Tavita a Ionatana e pelā me ko tena taina, kae e se ko tena uiga me ‵pau lā mātua. (2Sa 1:26) A taugasoa kolā e ‵pau olotou uiga mo mea e ma‵nako ki ei, faitalia me ne uiga ma‵sei, e taku e pelā me ne taina.—Fat 18:9.
ME 23-29
KOLOA MAI TE MUNA A TE ATUA | 2 SAMUEL 4-6
“Fakatumau te Mataku Tonu ke sē Fakafanoanoa a Ieova”
Taemani Faka-te-Agaga
w96 4/1 29 ¶1
‵Pei Atu Faeloa ‵Tou Amoga ki a Ieova
E pelā me se tupu, ne ‵tau o fai ne Tavita a nisi tiute ‵mafa. E fakaasi mai i ana faifaiga me ke oko foki ki tino kolā e maua ne latou se fesokotakiga ‵lei mo Ieova, e mafai o sē ‵lei olotou kilokiloga ki nisi fakalavelave faiga‵ta kolā e mafai o ‵sae aka. Muamua la, ne kaitaua a Tavita. Kae fakamuli ifo, ne kamata o mataku a ia. (2 Samuelu 6:8, 9) Ne tofotofogina i ei a tena fesokotakiga mo Ieova. E foliga mai me tenei te taimi ne seki ‵pei atu ne ia tena amoga ‵mafa ki a Ieova, i te taimi ne seki tautali ei a ia ki ana tulafono. E mata, tenā foki te tulaga e mafai o oko mai ki a tatou i nisi taimi? E mata, e ‵tau o ‵losi ne tatou ki a Ieova a ‵tou fakalavelave kolā e iku mai i te sē faka‵logo o tatou ki ana fakatonuga?—Faataoto 19:3.
ME 30–IUNI 5
KOLOA MAI TE MUNA A TE ATUA | 2 SAMUELU 7-8
“Ne Fai ne Ieova se Feagaiga ki a Tavita”
w10 4/1 20 ¶3
“Tou Malo ka Puipui Faka‵lei ki te Se-Gata-Mai”
Ne otia a Ieova i te manakoga o Tavita telā ne fai atu mo te loto kātoa. Mai te saga atu ki te ‵talo a Tavita telā e isi sena sokoga ki te valoaga, ne fai ne te Atua se feagaiga ki a Tavita me ka sae mai i tena gafa se tino telā ka pule ki te se-gata-mai. Ne fakamatala atu ne Natano a te tautoga a te Atua ki a Tavita: “A tou kāiga mo tou malo ka puipui faka‵lei ki te se-gata-mai i ou mua; a tou nofogaaliki ka faka‵mautakitaki ki te se-gata-mai.” (fuaiupu 16) Ko oi te Sui tumau o te feagaiga tenei—te Tino telā ka pule ki te se-gata-mai?—Salamo 89:20, 29, 34-36.
w10 4/1 20 ¶4
“Tou Malo ka Puipui Faka‵lei ki te Se-Gata-Mai”
A Iesu te Nasaleta ne vau mai te gafa o Tavita. I te fakailoaatuga ne ia te taimi ka fanau ei a Iesu, ne fai atu te agelu: “Ka tuku atu ne Ieova te Atua ki a ia te nofogaaliki o Tavita, tena tamana, kae ka pule a ia e pelā me se Tupu i te kāiga o Iakopo ki te se-gata-mai, kae ka seai se gataga o tena Malo.” (Luka 1:32, 33) Tela la, a te feagaiga ki a Tavita ne fakataunu ne Iesu Keliso. Ne seki filifili a ia ne tino ke fai mo pule, kae e auala i te tautoga ‵malu a te Atua me ka maua ne ia te aiā ke pule ki te se-gata-mai. Ke masaua ne tatou me ka fakataunu eiloa a te tautoga tenā a te Atua.—Isaia 55:10, 11.
Taemani Faka-te-Agaga
it-2 206 ¶2
Aso Fakaoti
Valoaga a Palaamo. Mai mua malie o ulu atu a tino Isalaelu ki te Fenua o te Folafolaga, ne fai atu te pelofeta ko Palaamo ki te tupu o Moapi ko Palako: “Vau ke fakailoa atu ne au a mea ka fai ne tino [Isalaelu] ki ou tino i aso mai mua. . . . Ka sae mai se fetū mai i a Iakopo, kae ka tu aka se tokotoko mai i Isalaelu. Kae ka vaelua ne ia te muālae o Moapi mo te gatiulupoko o toa fakasaua katoa.” (Num 24:14-17) I te fakataunuga muamua o te valoaga tenei, ne fakasino atu te “fetū” ki te tupu ko Tavita, te tino ka fakatakavale ne ia a Moapi. (2Sa 8:2) Tela la, e mautinoa eiloa me i te fakataunuga o te valoaga tenei, a “aso mai mua” ne kamata i te taimi ne fai ei a Tavita mo tupu. Ona ko te mea ne fakaata mai ne Tavita a te Tupu Faka-Mesia telā ko Iesu, e fakasino atu foki a te valoaga ki a Iesu i te taimi e fakatakavale ei ne ia ana fili.—Isa 9:7; Sal 2:8, 9.
IUNI 6-12
KOLOA MAI TE MUNA A TE ATUA | 2 SAMUELU 9-10
“Ne Fakaasi ne Tavita te Alofa Fakamaoni”
w06 6/15 14 ¶6
Ao, E Mafai o Maua ne Koe te Fiafia
“E fiafia so se tino e saga tonu atu ki te tino malalo,” ne tusi mai a Tavita. Ne toe fai mai a ia: “Ka fakasao ne Ieova a ia i te aso o te puapuaga. Ka leoleo ne Ieova a ia ke tausi a ia ke ola. Ka taku a ia me e fiafia i te lalolagi.” (Salamo 41:1, 2) A te alofa atafai ne fakaasi atu ne Tavita ki a Mefiposeta, te tamaliki tagata a tena taugasoa pele ko Ionatana, telā e ‵pili ana vae, se fakaakoakoga o te alofa atafai telā e ‵tau o fakaasi atu ki tino ma‵lalo.—2 Samuelu 9:1-13.
Taemani Faka-te-Agaga
it-1 266
Talafa
A te tokoukega o tino mua mai te Saegala, e aofia i ei a tino Isalaelu, ne fakatāua ne latou a te talafa e pelā me se fakamaoniga o te ‵malu o te tagata. Ne fakatapu i te tulafono a te Atua ki te kau Isalaelu a te ‵vele o laulu i “tafatafa,” o te taliga mo te mata, io me ‵kati valevale a te talafa. (Lev 19:27; 21:5) Ne manino ‵lei te tulafono tenei, me i te mea tenei se faifaiga fakalotu telā e fapaupau.
IUNI 13-19
KOLOA MAI TE MUNA A TE ATUA | 2 SAMUELU 11-12
“Ke mo a ma Talia a Manakoga sē ‵Lei ke Pule Atu ki a Koe”
Taemani Faka-te-Agaga
it-1 590 ¶1
Tavita
Ne lavea ne Ieova kae ne fakaasi faka‵sau atu ne ia te agasala a Tavita. Moi ne talia ne Ieova ke tuku atu te fakalavelave o Tavita mo Patisepa ke fai ne famasino mai lalo i te Tulafono a Mose, penei e tamate katoa a lāua e ‵tusa mo te lā mea ‵se ne fai, kae penā foki te pepe seki fanau mai, telā ne fakafua aka i te taimi ne mulilua ei lāua. (Teu 5:18; 22:22) Kae ne fakamasino eiloa ne Ieova a lāua kae fakaasi atu te alofa fakamagalo ki a Tavita ona ko te feagaiga e uiga ki te Malo (2Sa 7:11-16), e se gata i ei ne fakaasi atu sāle ne Tavita te alofa fakamagalo (1Sa 24:4-7; fakatusa ki te Iak 2:13) kae ona foki ko te sala‵mō ne lavea ne te Atua i tino fai mea ‵se. (Sal 51:1-4) Kae ne seki ‵sao katoatoa lāua mai te fakasalaga. Ne fakailoa atu ne Ieova e auala i te gutu o te pelofeta ko Natano: “Ka aumai ne au a fakalavelave ki tou kāiga.”—2Sa 12:1-12.
IUNI 20-26
KOLOA MAI TE MUNA A TE ATUA | 2 SAMUELU 13-14
“Ne Iku Atu te Kaimanako o Amanono ki se Fakalavelave”
it-1 32
Apisaloma
Tamatega o Amanono. Ne fai ne te tinogali o te tuagane o Apisaloma ko Tamala, ke fiafai a tena āfa taina matua ko Amanono ki tou fafine. Ne masaki fakaloiloi a Amanono, kae palani ko Tamala ke fanatu ki tena fale ke kūka ana meakai, kae ne faimālō ei ne ia ke ‵moe lāua. Ne ‵fuli te alofa fakafamau o Amanono ki tena takalialia ki a Tamala kae ne fakatonu atu a ia ke ave kea‵tea a Tamala. I te taimi ne saesae ei ne Tamala a tena gatu gali telā ne fai ei ke tu ‵kese a ia pelā me se tama fafine a te tupu telā koi tamafine, kae tuku atu ne ia a lefu ki tena ulu, ne fetaui a ia mo Apisaloma. Ne iloilo fakavave ne ia te fakalavelave kae ne isi ne ana masalosaloga ki te manakoga sē ‵lei o tena āfa taina ko Amanono. Ne fakatonu atu a Apisaloma ki tena tuagane ke mo a ma fakasae aka te mea ne tupu, kae ne avatu ne ia tou fafine ke nofo i tena fale.—2Sa 13:1-20.
it-1 33 ¶1
Apisaloma
Ne ‵teka atu a tausaga e lua. Ko oko nei ki te taimi ke velevele a fulufulu o mamoe, se vaitaimi o ‵kaiga fia‵fia, kae ne fakatoka ne Apisaloma se ‵kaiga i Pala-hasola, telā e nofo ki se 22 km (14 mi) i te feitu ki matū saegala o Ielusalema, kae ‵kami ne ia a Tavita te tupu, fakatasi mo ana tama tāgata katoa. I te taimi ne fakamolemole atu tena tamana i a ia e se fanatu, ne finau atu a Apisaloma ki a Tavita ko Amanono tena toekimua ke fanatu, māfai a ia e se fano. (Fat 10:18) I te ‵kaiga, i te taimi ne “fiafia malosi a [Amanono] ona ko te uaina,” ne fakatonu atu a Apisaloma ki ana tavini ke ta a ia. Ne ‵foki atu a nisi tama tāgata a te tupu ki Ielusalema, kae ne sola atu a Apisaloma ki tena tupuna tagata Sulia, te tupu o Kesula, telā e tu i te feitu ki Saegala o te Tai o Kalilaia. (2Sa 13:23-38) A te “pelu” telā ne ‵valo mai ne te pelofeta ko Natano ko oti nei ne ulu atu ki loto i te “fale” o Tavita kae ka tumau eiloa penā ke oko ki tena mate.—2Sa 12:10.
Taemani Faka-te-Agaga
g04 12/22 8-9
Te Vaegā Tinogali Telā e Sili Atu i te Tāua
E ‵kese mai i ei, mafaufau ki a Apisaloma, se tama e tokotasi a Tavita. Ne ‵fuli a ia ke fai pelā me se tagata masei faitalia tena tinogali. E fai mai te Tusi Tapu e uiga ki a ia: “E seai eiloa se tagata i Isalaelu kātoa e ‵pau tena tinogali mo Apisaloma. Mai tena alofivae ke oko ki tena ulu, e seai eiloa se pona i ei.” (2 Samuelu 14:25) Kae ne fakamalosi aka a Apisaloma ne te fakamatamata ke ‵teke atu ki tena tamana kae ‵fao mālō ne ia te nofogaaliki. Ne ‵moe foki a ia mo avaga fakasalasala a tena tamana. Ona ko tena mea ne fai, ne fakaoko atu ne te Atua tena kaitaua ki tou tagata, kae ne mate atu i se mate fakalogo‵mae.—2 Samuelu 15:10-14; 16:13-22; 17:14; 18:9, 15.
E mata, e manako koe o fakapilipili atu ki a Apisaloma? Ailoga loa. A ia
se tagata fakatakalialia i ana mea katoa ne fai. Ne seki mafai ne tena tinogali o sui tena fakamatamata mo tena sē fakamaoni, io me puipui a ia mai tena mate. I te suā feitu, e maua i te Tusi Tapu a fakaakoakoga e uke o tino ‵poto kolā ne seki fakatāua ne latou a te lotou tinogali i tua, kae ko te tinogali i te loto.
IUNI 27–IULAI 3
KOLOA MAI TE MUNA A TE ATUA | 2 SAMUELU 15-17
“Ne ‵Teke a Apisaloma Ona ko te Fakamatamata”
it-1 860
Se Avefekau
Se tuu masani i fenua Asia me i avefekau e ‵tau o ‵tele mai mua o te kaliota a te tupu ke fakatoka kae fakailoa atu ki tino a te oko atu o te tupu, kae fesoasoani atu foki ki a ia. (1Sa 8:11) Ne ‵sala atu a Apisaloma mo Atonia ki ne tavaega mō lāua eiloa, mai te ‵fuli a loto o tino ke ‵teke atu ki te tupu, kae fakatoka ne ia ne tāgata e toko 50 ke ‵tele atu mo olotou kaliota i ana mua.—2Sa 15:1; 1Tu 1:5; Onoono ki te TINO ‵TELE.
it-1 1083-1084
Hepelona
I nāi tausaga fakamuli ifo, ne foki atu te tama tagata a Tavita ko Apisaloma ki Hepelona, kae ne fai ne ia i konā se palani ke ‵fao ne ia te tulaga fakatupu o tena tamana. (2Sa 15:7-10) Kāti ona ko te tāua o Hepelona i tala fakasolopito ke fai mo fai te laumua o Iuta, kae ona foki ko ia ne fanau i te fakai tenā, ne filifili ei ne Apisaloma te fakai tenā e pelā me ko te koga ke fakatu aka i ei ne ia tena pulega fakatupu. Fakamuli ifo, ne toe faite ne te mokopuna o Tavita, ko te tupu ko Leopoamo a te fakai o Hepelona. (2No 11:5-10) Mai tua o te fakamaofaga o Iuta ne tino Papelonia mo te ‵fokiatuga o tino Iutaia kolā ne ave fakapagota, nisi o tino Iutaia kolā ne toe ‵foki ne ‵nofo i Hepelona (Kiliata-alapa).—Nee 11:25.