Egskeiding—die wrange vrugte
DIT is nie die prokureurs, die vriende, die media of die “deskundiges” wat die hoë prys van egskeiding moet betaal nie. Dit is die egpare wat skei—en hulle kinders—wat uiteindelik daaronder ly.a Pleks dat egskeiding ’n bevrydende ervaring is, kan dit ’n mens ’n verskriklike prys laat betaal.
In The Case Against Divorce erken Diane Medved dat sy oorspronklik ’n boek wou skryf wat “sedelik onpartydig” teenoor egskeiding sou wees. Maar sy het verplig gevoel om van plan te verander. Waarom? Sy skryf: “Ek het eenvoudig tydens my navorsing agtergekom dat die proses en die nadraai van egskeiding so totaal rampspoedig is—wat liggaam, verstand en gees betref—dat die ‘genesing’ wat dit meebring in ’n oorweldigende aantal gevalle erger is as die huwelik se ‘siekte’.”
Ann, wat in die vorige artikel gemeld is, sê: “Ek het gedink dat egskeiding ’n bevryding sou wees. Ek het gedink as ek net uit die huwelik kan uitkom dit met my beter sou gaan. Maar voor die egskeiding het my pyn my ten minste laat voel dat ek lewe. Nadat ek geskei is, het dit nie eers gevoel of ek lewe nie. Daar was so ’n leemte dat dit gevoel het of ek nie bestaan nie. Dit was werklik verskriklik. Ek kan nie beskryf hoe leeg ek gevoel het nie.” Ná ’n egskeiding verdwyn die vae beloftes van vryheid en opwinding in die sombere werklikhede van die daaglikse lewe en oorlewing.
Dit is ongetwyfeld waar dat die gevolge pynlik en langdurig kan wees al is daar grondige rede vir ’n egskeiding. As enigiemand dus sulke drastiese optrede oorweeg, sal dit verstandig wees om eers Jesus se raad in ag te neem: ‘Bereken die koste’ (Lukas 14:28). Presies wat behels die koste? Wat is sommige van die pynlike nagevolge van egskeiding?
Emosionele en sedelike gevolge
’n Onlangse studie wat in die Journal of Marriage and the Family gepubliseer is, het gesê dat egskeiding met hartseer en depressie verband hou. Geskeidenes se kanse is groter om depressief te raak, en diegene wat meer as een keer geskei is, staan ’n kans om meer dikwels depressie te ondervind. Sosioloog Lenore Weitzman sê in haar boek The Divorce Revolution daar word ’n groter persentasie mense wat geskei is of hulle huweliksmaats verlaat het in sielsieke-inrigtings opgeneem as ander; daar is ook meer gevalle van siekte, ontydige dood en selfmoord onder hulle.
Medved het in haar studie onder sowat 200 mense gevind dat mans en vroue weens egskeiding gemiddeld sewe jaar, ander dekades lank, emosioneel verbysterd kan wees. Sy het gevind dat die ongesonde gedragspatroon wat die paartjie in die eerste plek na egskeiding gedryf het die een ding is waarop egskeiding nie ’n uitwerking het nie. Dit is dus geen wonder dat tweede huwelike ’n nog groter kans staan om te misluk as eerste huwelike nie!
Pleks dat egskeiding mense se gedrag verbeter, het dit dikwels ’n drastiese negatiewe uitwerking op sedelikheid. Navorsers het gevind dat die meeste mans en vroue ná die egskeiding ’n kort tydjie ’n soort tweede adolessensie beleef. Hulle beproef hulle nuutgevonde vryheid deur die een na die ander romantiese verhouding aan te knoop sodat hulle hulle eiewaarde kan opbou of hulle eensaamheid kan verlig. Maar as ’n mens om sulke selfsugtige redes met ander uitgaan, kan dit tot geslagsonsedelikheid lei, wat sy eie lang reeks tragiese gevolge het. En dit kan vir die kinders besonder traumaties en skadelik wees om hulle ouers so te sien optree.
Maar paartjies wat skei, het hulle alte dikwels reeds vereenselwig met die wêreld se propaganda dat hulle eie behoeftes en belange eerste kom. Hulle raak dus ongevoelig vir die pyn wat hulle in die lewens van die mense om hulle sal veroorsaak—dié van hulle kinders, hulle ouers, hulle vriende. Sommige vergeet dat ons God se hart ook kan seermaak wanneer ons sy standaarde ignoreer. (Vergelyk Psalm 78:40, 41; Maleagi 2:16.) Egskeiding kan ook ’n baie gemene besigheid wees, veral wanneer dit in ’n wetlike stryd oor toesig en besittings ontaard.
’n Finansiële ramp
Lenore Weitzman het verder tot die gevolgtrekking gekom dat egskeiding ook ’n “finansiële ramp” vir vroue in die Verenigde State is. Dit verminder hulle fondse vir noodsaaklikhede soos kos, behuising en elektrisiteit gemiddeld met die helfte. Sy het gevind dat hulle lewenstandaard ná die egskeiding met ’n ontstellende 73 persent daal!
Sy het verwag dat hedendaagse, “ingeligte” egskeidingswette as ’n beskerming vir vroue sou dien. In plaas daarvan het sy gevind vroue sê dat hulle desperaat en verlate voel nadat hulle geskei is. Hulle het gesê dat hulle hulle skielik tot welsynsprogramme, voedselkoepons, herberge en sopkombuise moes wend. Ruim 70 persent van die vroue met wie sy ’n onderhoud gevoer het, het gesê hulle is gedurig bekommerd oor hoe hulle met hulle geld gaan uitkom. Sommige het angstig, gefrustreerd en selfs ingehok gevoel met hulle kinders, en het geen tyd vir hulleself nie.
’n Jong man wat ons Tom sal noem, wie se ouers geskei is toe hy agt jaar oud was, sê: “Wel, nadat Pa weg is, het ons altyd kos gehad, maar skielik was ’n blikkie koeldrank ’n luukse. Ons kon nie nuwe klere bekostig nie. Ma moes al ons hemde vir ons maak. Wanneer ek na foto’s van ons as kinders op daardie tydstip kyk, is dit ’n hartseer prentjie van mense wat sieklik lyk.”
Aangesien die meeste vroue toesig oor die kinders kry en baie vaders nie die onderhoud vir die kinders betaal wat deur die hof bepaal word nie—wat in elk geval dikwels te min is—is die kanse groter dat egskeiding eerder die vroue as die mans sal verarm. Nogtans sal egskeiding die mans ook nie werklik verryk nie. Die boek Divorced Fathers sê dat die regskoste alleen die helfte van ’n man se jaarlikse netto inkomste kan kos. Egskeiding is ook vir mans en vaders emosioneel verpletterend. Baie kwel hulle oor die feit dat hulle nou net besoekers in hulle kinders se lewe is.
Bewaar jou huwelik!
Dit is dus nie verbasend nie om te hoor dat 81 persent van die mans/vaders en 97 persent van die vrouens/moeders in ’n studie onder mense wat ’n jaar lank reeds geskei is, erken het dat egskeiding moontlik ’n fout was en dat hulle harder moes probeer het om hulle huwelik te laat slaag. Al hoe meer “deskundiges” verander nou ook baie vinnig van mening wat hulle vroeëre onverskillige gesindhede teenoor die huwelik betref. Die Los Angeles Times het onlangs gesê: “Baie terapeute . . . werk nou harder om huwelike te red, nadat hulle meer as 25 jaar gehad het om die gevolge [van egskeidings] waar te neem.”
Dit is natuurlik redelik maklik vir die “deskundiges” om van mening te verander. Al wat hulle eintlik hoef te doen, is om te sê: “Oeps! Jammer!” en ’n ander deuntjie te begin sing. Dit is nie so maklik vir die duisende mense wat hulle raad gevolg het nie. Slagoffers van egskeiding kan nietemin waardevolle lesse uit hulle bittere ondervinding leer, soos die een wat in Psalm 146:3, 4 opgesom word: “Vertrou nie op prinse, op die mensekind, by wie geen heil is nie. Sy gees gaan uit, hy keer terug na sy aarde toe; op daardie dag is dit met sy planne gedaan.”
Vriende, terapeute, prokureurs of mediapersoonlikhede is maar net onvolmaakte mense. Waarom moet ons dan net op hulle staatmaak wanneer ons raad oor die huwelik nodig het? Sou dit nie meer sin hê om jou eers tot Jehovah God, die Ontwerper van die huwelik, te wend nie? Sy beginsels verander nie met die veranderlikheid van “deskundige” beskouings nie. God se beginsels geld al millenniums lank, en hulle geld vandag nog.
Andrew en Ann het dit ’n ruk na hulle egskeiding begin besef. Hulle het besef dat hulle egskeiding ’n groot fout was. Maar merkwaardig genoeg was dit nie te laat vir hulle nie. Hulle het mekaar weer gevind en is weer getroud. Hulle het hulle denkwyse begin verander. Andrew sê: “Ek het besef dat ek sedelik bankrot was en hulp nodig gehad het. Ek het vir die eerste keer in jare daaroor gebid. Ek wou doen wat reg is; ek moes dus ophou met die dinge waarmee ek besig was en van al die waardes ontslae raak wat ek in die wêreld opgetel het. Ek wou hulle nie meer hê nie.”
Ann sê: “Die rede waarom ons nou saam kan wees, met daardie aaklige verlede agter ons, is dat ons albei Jehovah se goedkeuring wou wegdra. En ons wou regtig hê ons huwelik moet slaag.” Dit beteken nie dat dit sedertdien maklik was nie. “Soos ’n waghond hou ons ons verhouding nou gedurig dop. En wanneer een van ons voel dat dinge begin skeefloop, praat ons daaroor.”
Andrew en Ann maak nou twee pragtige kinders groot. Hy dien as bedieningskneg in ’n gemeente van Jehovah se Getuies. Dinge is natuurlik nie heeltemal volmaak nie. Geen huwelik is ooit volmaak in hierdie ou wêreld nie. Hoe kan dit wees aangesien dit twee onvolmaakte mense saambind? Dit is waarom die Bybel ons waarsku dat die huwelik, sedert sonde in die wêreld ingekom het, ’n mate van ‘verdrukking vir die vlees’ meegebring het (1 Korinthiërs 7:28). Daarom moet ’n mens nie ligtelik in die huwelik tree nie; dit sal goed wees as enigiemand wat ’n huwelik oorweeg baie tyd daaraan bestee om die aanstaande huweliksmaat goed te leer ken. En wanneer ’n mens eers getroud is, sal die sukses van jou huwelik afhang van hoe hard jy daaraan werk.
Dit is dus duidelik dat egskeiding ook nie lig opgeneem moet word nie. Wanneer egskeiding nodig of onvermydelik lyk, kan God ons beslis die hulp gee wat ons nodig het om die moeilike tye wat moontlik daarop sal volg te verduur. Maar wie sal ons teen die gevolge van sulke dwaasheid beskerm as ons die wêreld se neiging volg deur die heilige huweliksinstelling lig op te neem? Bewaar dus jou huwelik. Pleks van gereed te wees om alles weg te gooi wanneer dinge nie so goed gaan nie, moet jy daarop ingestel wees om die probleme op te los. Probeer eerder om jou brûe te herstel as om hulle agter jou te verbrand. Raadpleeg God se Woord vir praktiese oplossings vir huweliksprobleme.b Die oplossings is daar. En hulle werk.
[Voetnote]
a Sien die Ontwaak! van 22 April 1991 vir inligting oor die uitwerking wat egskeiding op kinders het.
b Sien Hoe om ’n gelukkige gesinslewe op te bou, wat deur die Watchtower Bible & Tract Society of New York, Inc. uitgegee word.
[Prent op bladsy 10]
Bewaar jou huwelik deur tyd af te staan om as gesin dinge saam te doen