Jongmense vra . . .
Hoe kan ek my aanpas by die feit dat my grootouers nou by ons woon?
JY HET altyd goed met jou grootouers oor die weg gekom. Die tye saam met hulle was lekker en spesiaal. Maar nou het hulle by jou gesin ingetrek.
Wanneer grootouers by ’n gesin intrek, beteken dit waarskynlik dat almal aanpassings sal moet maak.a Almal moet hulle aanpas by die ander se manier van dink en hoe hulle dinge doen. Maar dit is glad nie ’n hopelose situasie nie. As jy Bybelbeginsels toepas, kan jy jou gesin help om saam te werk en nie verdeeld te raak nie.
Die krag van liefde
Een manier waarop die spanning in die gesin verminder kan word, is deur die beginsel in 1 Korinthiërs 16:14 toe te pas: “Laat alles by julle in liefde geskied.” Christelike liefde “sal ’n menigte sondes bedek” (1 Petrus 4:8). En soos ’n studie in die tydskrif Family Relations getoon het, is opregte liefde en toegeneentheid vir jou bejaarde familielede vir jou van praktiese waarde; dit verminder die druk en spanning wat die versorging van jou grootouers meebring.
Ongelukkig het nie alle jongmense sulke toegeneentheid vir hulle grootouers nie. Party minag hulle omdat hulle hulle as oud en nutteloos beskou. Maar jong Christene het nie hierdie beskouing van bejaardes nie. Hulle hou die woorde in Spreuke 20:29 in gedagte: “Die versiersel van grysaards is grys hare.” Ja, jou grootouers is volwasse en het baie ondervinding. Hulle kan ’n uitstekende bron van raad en leiding wees, veral as hulle Christene is. En soos die meeste grootouers gee hulle waarskynlik baie meer vir jou om as wat jy besef.—Spreuke 17:6, NAV.
As julle tot dusver nie ’n baie hegte verhouding gehad het nie, kan jy gerus probeer om sake te verander. Met die oog hierop het een tienermeisie besluit om ’n vriendskapsgebaar te maak. Sy sê: “Ek het vir my ouma ’n paar sokkies gekoop in ’n kleurkombinasie waarvan ek geweet het sy sou hou. Sy het daardie sokkies vir al ons kuiermense gewys!” Jy kan op soortgelyke wyse probeer om elke dag ’n paar minute lank met hulle te gesels. Of jy kan aanbied om vir hulle ’n werkie te doen. Dít kan jou baie help om julle verhouding te verinnig.
Omstandighede kan weliswaar almal se liefde beproef. Bejaardes vind dit dalk moeilik om by hulle nuwe omgewing aan te pas. Hulle is dalk siek en nie altyd in ’n goeie bui nie. En hoewel jy waarskynlik party veranderinge in jou lewenswyse sal moet aanbring—selfs opofferinge sal moet maak—moet jy onthou dat dit ook vir jou grootouers ’n moeilike situasie is. Dit kan in werklikheid vir hulle “ongelukkige dae” wees (Prediker 12:1). Waardeer die feit dat hulle vir jou ouers gesorg het toe jou ouers jonk was. God beskou die versorging van jou grootouers as “paslike vergoeding” en as ’n blyk van jou toegewydheid aan hom.—1 Timotheüs 5:4, NW; Jakobus 1:27.
Die goue middelweg
Probleme kan egter dikwels voorkom word as jy jou grootouers op ’n onselfsugtige wyse in ag neem (Filippense 2:4). Jy kan byvoorbeeld in gedagte hou dat bejaardes gewoonlik nie van geraas hou nie; harde musiek kan hulle dus omkrap (Prediker 12:4). Hulle kan ook omgekrap raak as jy en jou vriende ’n geraas maak wanneer hulle kom kuier. Sulke kwessies kan maklik tot twis aanleiding gee. Maar die Bybel herinner ons daaraan dat “die wysheid van bo . . . vredeliewend, redelik” is.—Jakobus 3:17, NW.
’n Vredeliewende persoon bevorder vrede. Hy sal moeite doen—selfs sy eie gerief prysgee—om goeie verhoudinge met ander te behou. ’n Redelike persoon sal op soortgelyke wyse nie die heeltyd daarop aandring dat alles op sy manier gedoen moet word nie, maar hy is bereid om na ’n ander se standpunt oorgehaal te word. Met daardie punte in gedagte kan jy probeer om jou grootouers op ’n kalm wyse te nader. Pleks van op jou “regte” aan te dring, kan jy probeer om tot ’n vergelyk te kom.
Miskien kan jou vriende kom kuier op die dae wanneer jou grootouers inkopies doen. Of miskien sal jou grootouers die geraas in die eerste plek geredeliker verdra as jou vriende net vroeër in die aand kom kuier. Dit is natuurlik nie altyd moontlik om tot ’n vergelyk te kom nie, en dit sal moontlik die beste wees as jy hulle voorkeur aanvaar. Miskien kan jy op ’n ander plek saam met jou vriende kuier of oorfone dra wanneer jy na musiek wil luister. Ongerieflik? Beslis. Maar sodoende sal jy help om die vrede te bewaar.
Die vermoë om tot ’n vergelyk te kom, kom ook goed te pas as jou grootouers gewoontes het wat jou steur. Dit lyk byvoorbeeld asof hulle nie jou privaatheid respekteer nie. Miskien wil hulle met jou gesels wanneer jy jou huiswerk doen. Pleks van kwaad te word, moet jy besef dat hulle dalk ’n bietjie eensaam is en net jou geselskap soek. As jy jou eenkant hou of hulle ignoreer, sal dit die situasie net vererger en ’n gebrek aan eerbied vir hulle toon (Spreuke 18:1). Negentienjarige Chris het tot ’n vergelyk gekom. Hy sê: “Ek neem die inisiatief om met my ouma te gesels wanneer dit vir ons albei geleë is.”
Behou jou balans
Sê nou jou grootouers het baie persoonlike aandag en versorging nodig? Die feit dat jy jou grootouers liefhet, beteken nie dat jy hierdie verantwoordelikheid alleen moet dra nie. Die Bybel toon in werklikheid dat ‘kinders en kleinkinders’ as Christene sulke pligte onder mekaar moet verdeel (1 Timotheüs 5:4). Jou ouers dra dus die hoofverantwoordelikheid in hierdie opsig, en hulle kan besluit hoe die werklas regverdig verdeel moet word. 1 Petrus 1:13 (NW) spoor Christene buitendien aan om ‘hulle sinne heeltemal bymekaar te hou’, of, soos die voetnoot die vers weergee, ‘gebalanseerd te bly’. As jy jou met te veel van die werk belas, kan dit jou uitput en mettertyd veroorsaak dat jy ’n wrok begin koester.
Christelike balans sal jou ook help om jou en jou gesinslede se beperkings te aanvaar. Almal moet weliswaar hulle uiterste bes doen om die ‘vrug van God se gees’ aan die dag te lê (Galasiërs 5:22). Maar gesinslede kan ten spyte van hulle goeie voornemens geneig wees om ongeduldig te raak. Pleks van jou te vererg, moet jy die feit aanvaar dat ‘ons almal dikwels struikel. As iemand in woorde nie struikel nie, is hy ’n volmaakte man, in staat om ook die hele liggaam in toom te hou’ (Jakobus 3:2). Jy hoef ook nie ontsteld te raak wanneer daar af en toe wrywing tussen gesinslede is nie.
Vertroulike gesprekke
As jy eenvoudig met jou ouers kommunikeer, kan dit wondere verrig. “Planne is tot mislukking gedoem waar daar geen vertroulike gesprekke is nie” (Spreuke 15:22, NW). Is jy byvoorbeeld gespanne en geïrriteerd omdat jy nie meer jou eie kamer het nie? Is jy bekommerd omdat jy meen dat jy met ’n onregverdige deel van jou grootouers se versorging belas is? Pleks van nors en terneergedruk te raak, moet jy vir jou ouers sê hoe jy voel.
Jou ouers is heel waarskynlik ook onder druk en is miskien nie in staat om dinge te verander nie. Kies dus die regte tyd om op ’n kalm wyse met hulle te praat, nie om eise te stel nie, maar met die gesindheid dat julle ’n gesamentlike probleem het (Spreuke 15:23). Sê eerlik en duidelik wat jou pla (Efesiërs 4:25). As hulle eers weet wat jou pla, sal jy ten minste ’n horende oor kry. En julle kan selfs praktiese oplossings vind.
Miskien kan ’n plekkie in die huis vir jou gebruik opsygesit word wanneer jy stilte wil hê om te lees of te studeer. Of miskien kan meer werkies by die huis onder jou en jou broers en susters verdeel word. In een gesin het hulle besluit dat die tienerseun vir sy ouma sou lees—dit was iets wat hulle albei geniet en na uitgesien het. Sy twee susters het haar help bad en aantrek.
’n Lonende ondervinding
Dit is ongetwyfeld ’n nuwe ondervinding wanneer jou grootouers by julle woon—vir hulle en vir jou. Maar as almal geduldig is, liefde betoon en bereid is om toe te gee, kan dit ’n baie lonende ondervinding wees. Jy kan die geleentheid hê om ’n hegte, liefdevolle verhouding met twee verstandige en ervare mense op te bou wat waarlik vir jou omgee. So ’n vriendskap kan baie bevredigender wees as ’n kortstondige verhouding met ’n portuur. En dit kan jou help om meer volwasse te raak. Een jong vrou, Beverly, sê: “Ek beskou die hulp wat ek vir my ouma gee as ’n geleentheid om selfopofferende eienskappe aan te kweek wat ek later in my lewe sal nodig kry.”
’n Jong man, Aaron, het iets soortgelyks ontdek. Hy sê: “Die tyd wat ek saam met my ouma deurbring, het my geleer om met bejaardes in die gemeente te gesels. Ek het hulle voorheen net gegroet. Nou gesels ek ’n paar minute lank met elkeen van hulle. Ek geniet dit! En ek beskou hierdie bejaardes nou as my vriende.”
Jy moet dus meer doen as om net die situasie te verdra; benut dit ten volle! Jy sal dalk nog die dag seën waarop jou grootouers by julle ingetrek het.
[Voetnoot]
a Sien die artikel “Waarom het ons grootouers by ons ingetrek?” wat in ons nommer van 8 Julie 1992 verskyn.
[Prent op bladsy 19]
Die vriendskap wat jy met jou grootouers geniet, kan baie bevredigend wees