Ons beskou die wêreld
Niedodelike wapens
Volgens The Wall Street Journal ondersoek die Amerikaanse regering die moontlikheid om niedodelike wapens in gevegte te begin gebruik. Die hedendaagse tegnologie kan dit vir toekomstige soldate moontlik maak om elektromagnetiese pulsgenerators te gebruik om vyandelike radar, telefone, rekenaars en ander noodsaaklike toerusting buite werking te stel sonder om mense dood te maak. Laboratoriums werk ook aan “‘verbrandingstremmers’ wat die enjins van bewegende voertuie laat afskakel, sowel as aan chemikalieë wat sekere soorte buitebande laat kristalliseer en hulle vernietig”, sê die Journal. Maar party van hierdie wapens sal ’n ernstige gevaar vir mense inhou. Die Journal voeg by dat “kragtige lasers wat ontwerp is om ’n vyandelike tenk se optiese instrumente te vernietig ook ’n soldaat se oë kan laat bars. Draagbare mikrogolfwapens wat deur die Amerikaanse Spesiale Weermag in die praktyk getoets word, kan vyandelike verbindinge stilletjies afsny, maar kan ook ’n mens se inwendige organe verbrand.”
Besnydenis en vigs
Die gebruik om mans te besny, is skynbaar voordelig in die voorkoming van seksueel oordraagbare siektes soos vigs, sê die Franse tydskrif La Revue Française du Laboratoire. Die tydskrif noem drie onafhanklike mediese studies wat toon dat manlike besnydenis (die verwydering van die voorhuid) ’n faktor is wat die verspreiding van vigs keer. Navorsing op laboratorium-ape het getoon dat die weefsels van die manlike voorhuid meer selle bevat wat vatbaar is vir besmetting deur die vigs-virus as ander weefsels. Daarbenewens het ’n Kanadese studie wat in 140 verskillende gebiede van Afrika gedoen is, getoon dat vigs meer voorkom onder groepe wat hulle nie laat besny nie as onder dié wat dit wel laat doen. Volgens ’n ander studie is daar minder gevalle van die besmetting onder Amerikaanse heteroseksuele mans wat besny is.
Ongeletterde kinders
Daar is duisende Boliviaanse kinders wat nie behoorlike onderrig ontvang nie. Volgens die Boliviaanse koerant Presencia het ’n 1992-sensus getoon dat daar 2268 605 kinders van skoolgaande ouderdom in Bolivia is. Maar die Onderwysdepartement se rekords toon dat slegs 1668 791 kinders gedurende daardie selfde tydperk in die land se skole was. Dit beteken dat 600 000 kinders nie behoorlike onderrig ontvang het nie. Presencia voeg by dat 102 652 van die leerlinge wat by ’n skool kon inskryf, die skool gedurende daardie jaar verlaat het.
“Die eeu van neerslagtigheid”?
Is jy ná 1955 gebore? Dan is jou kanse om op die een of ander tydstip in jou lewe aan ernstige depressie te ly drie keer groter as jou grootouers s’n. Dit is die gevolgtrekking van ’n internasionale studie onder meer as 39 000 mense in nege lande. Die International Herald Tribune doen verslag oor die studie en toon dat faktore wat in ons tyd tot depressie aanleiding gee onder andere dinge kan wees soos die druk weens industrialisasie, blootstelling aan gifstowwe, minder geloof in God of ’n hiernamaals en, vir party vroue, onbereikbare ideale van vroulike skoonheid. Die Tribune sê dat die mensdom moontlik “op die drumpel van die eeu van neerslagtigheid” staan.
Die mahonieboombedreiging
’n Kwartmiljoen van Brasilië se Indiane in die Amasonewoud loop gevaar om hulle tradisionele woonplekke te verloor. Volgens die hoof van die staatsdepartement belas met Indianesake bied die mahonieboomhandel die “grootste bedreiging”. Volgens The Guardian van Londen het die onwettige afkapping van mahoniebome daartoe gelei dat onwettige paaie van sowat 3000 kilometer deur die suide van die Staat Pará gemaak is. Elke keer wanneer ’n enkele mahonieboom afgekap word, word tot 20 ander boomspesies ook beskadig. Namate die gierige handelaars die woud uitwis, baan hulle die weg vir nedersetters en goudmynwerkers, sowel as vir duisende saagmeulens. Aangesien daar nog net 32 jaar lank bome sal wees as hulle teen die huidige tempo afgekap word, staar ’n duistere toekoms die mahonieboom, soos die Indiaan, op die oomblik in die gesig.
Uitvoer van toksiese afvalstowwe
Weens die hoë koste van afvalverwerking “voer die ryk lande hulle toksiese afvalstowwe na die arm lande uit”, sê Sebastião Pinheiro van Brasilië se Instituut vir Omgewingsake en Hernieubare Natuurlike Hulpbronne. Volgens die tydskrif Veja het een studie getoon dat “ongeveer ’n miljoen ton gevaarlike afvalstowwe jaarliks na Derdewêreldlande uitgevoer word”. Wat word met die ingevoerde toksiese afvalstowwe gedoen? Dit kan as brandstof in nuwe kragsentrales gebruik word. “Die ontwikkelende lande praat dit goed dat werksgeleenthede tot elke prys hier geskep moet word”, sê ’n raadgewer van ’n Brasiliaanse omgewingsinstansie. Daar word nietemin wêreldwyd vrae geopper. Die Financial Times van Londen vra: “Moet besluite oor die ligging van fabrieke geneem word op grond van waar daar minder waarde aan mense se lewe geheg word?” Volgens Veja is dit ironies dat “die antwoord blykbaar ja is”.
Vitamien A-tekort
Elke jaar word tot ’n halfmiljoen voorskoolse kinders blind bloot omdat hulle nie genoeg voedsel eet wat vitamien A bevat nie. Twee derdes van hierdie kinders sterf binne ’n paar maande nadat hulle blind geword het. Volgens die Wêreldgesondheidsorganisasie gebeur dit hoofsaaklik in dele van Afrika, Asië en Latyns-Amerika waar mense min geel vrugte, geel groentes, donkergroen groentes, blaargroentes en ander voedselsoorte eet wat vitamien A bevat. Daar is 40 miljoen kinders oor die wêreld wat ’n vitamien A-gebrek het en 13 miljoen van hulle se oë is reeds in ’n mate beskadig. ’n Vitamien A-tekort kan ook ’n mens se fisiese ontwikkeling strem, die erns van infeksies vergroot en die kans vergroot dat babas en kindertjies sterf.
Onaktiewe brein verroes
Is lang tydperke van onaktiwiteit voordelig vir die brein? Beslis nie, het professor Bernd Fischer by die Mediese Handelskou in Dusseldorp, Duitsland, gesê. Volgens ’n berig in Der Steigerwald-Bote het sy bevindinge getoon dat “’n persoon se denkvermoë volgens eksperimente aansienlik afneem ná slegs ’n paar uur sonder enige stimulus”. Die professor het diegene wie se ideale vakansie uit niksdoen bestaan, aangeraai om dit in heroorweging te neem. Die koerant het gesê: “Ná ’n lang vakansie van onaktiwiteit het dit die brein, soos dit die geval is met ’n spier wat nie geoefen word nie, onder sekere omstandighede tot drie weke geneem om sy vorige werkverrigtingsvlak te bereik.” Sport, speletjies en interessante leesstof het glo voorkom dat die brein gedurende ’n vakansie verroes.
Besoedelde lug
“Lugbesoedeling veroorsaak al hoe ernstiger gesondheidsprobleme in party van die grootste stede ter wêreld en is nou feitlik oral ’n onvermydelike deel van die stadslewe.” So sê ’n onlangse verslag wat gesamentlik deur die Wêreldgesondheidsorganisasie en die Verenigde Nasies se Omgewingsprogram gepubliseer is. Die verslag is op ’n wetenskaplike studie van 20 stede gegrond en dui aan dat verkeer ’n vername oorsaak van lugbesoedeling is. Dit toon ook dat die aantal gemotoriseerde voertuie wêreldwyd, wat tans sowat 630 miljoen tel, gedurende die volgende 20 of 30 jaar waarskynlik sal verdubbel. Lugbesoedeling tas die asemhaling- en kardiovaskulêre stelsel aan en veroorsaak meer siektes, gebreke en sterfgevalle.
Sendelinge in Afrika
Volgens die American Journal of Tropical Medical Hygiene is die vernaamste doodsoorsake onder Amerikaanse sendelinge in Afrika op die oomblik motorongelukke, virusse en aterosklerose. Wat aansteeklike siektes betref, veroorsaak virushepatitis die meeste sterftes, en dit word gevolg deur siektes soos malaria, hondsdolheid, buiktifus, Lassakoors en retrovirusinfeksies. Maar ’n opname wat die jare 1945 tot 1985 dek, het getoon dat die sterftesyfer van Amerikaanse sendelinge in Afrikalande suid van die Sahara slegs ongeveer die helfte was van die sterftesyfer van hulle mede-Amerikaners in die Verenigde State. Dit is die geval hoewel daar in Afrika ’n twee keer groter kans is om in ’n ongeluk te sterf en ’n vier keer groter kans om vermoor te word.
Was jou hande!
Hoewel die tegniese vooruitgang van die hedendaagse mediese wetenskap al baie gedoen het om siektes te beveg, sê wetenskaplikes dat een van die doeltreffendste maniere om die verspreiding van talle aansteeklike siektes te voorkom steeds is om jou hande eenvoudig met seep en water te was. Die Franse koerant Le Figaro berig dat navorsers hulle in ’n onlangse studie oor higiëniese gewoontes in Duitsland, Frankryk, Nederland en Switserland as herstelwerkers of skoonmakers in openbare toilette van hotelle, restaurante, kantore, skole en fabrieke voorgedoen het. Hulle het agtergekom dat 1 uit 4 mense nie hulle hande was nadat hulle die toilet gebruik het nie en dat ’n kwart van dié wat wel hulle hande was nie seep gebruik nie. Wetenskaplikes sê dat die mens se hand blykbaar steeds wêreldwyd een van die algemeenste maniere is waarop siektes versprei word.
Godsdiens in Finland
Volgens The European is 9 uit 10 van Finland se sowat vyfmiljoen inwoners lede van die Lutherse Staatskerk. Hierdie groot persentasie Finse Lutherane betaal tussen 1,5 en 2,5 persent van hulle salarisse as belasting aan die kerk, maar die kerk het glo ’n ernstige geldtekort wat die ordening van honderd nuwe priesters onmoontlik sal maak en dit sal noodsaak dat party kerke vanjaar gesluit word. Dit is te betwyfel of die meer as viermiljoen Lutherane in Finland die kerk sal help. The European sê dat “die meeste Finne nie graag ’n groter aandeel in Kerksake wil hê as om Kerklike seisoenfeeste soos Kersfees en Paasfees by te woon nie”. Die koerant voeg by dat “die betaling van belasting al kontak is wat die meeste Finne met georganiseerde godsdiens het”.