Die Bybelse verskouing
Mag Christene dobbel?
DOBBELARY IS ’N DUUR GEWOONTE. DIT VERSLIND DIKWELS DIE HELFTE VAN ’N PERSOON SE INKOMSTE EN KAN TOT ONTSAGLIKE SKULD LEI. HIERDIE GEWOONTE KAN HUWELIKE EN LOOPBANE VERWOES EN KAN SELFS DAARTOE LEI DAT SOMMIGE BY MISDAAD BETROKKE RAAK. DIE SLAGOFFERS DAARVAN IS VERSLAAF DAARAAN EN KAN ONTTREKKINGSIMPTOME HÊ WAT SOORTGELYK AAN DIÉ VAN ANDER VERSLAAFDES IS.
DOBBELARY is so algemeen dat sommige lande dit as ’n “nasionale tydverdryf” beskou. Maar wat presies is dobbelary? Dobbelary is “om op die uitslag van ’n toekomstige gebeurtenis te wed”, sê The World Book Encyclopedia. “Dobbelaars wed gewoonlik geld of iets anders van waarde as ’n inset op die uitslag wat hulle voorspel. Wanneer die uitslag bepaal is, ontvang die wenner die verloorders se insette.”
Dobbelary is nie ’n nuwe verskynsel nie. Die eertydse Majas van Sentraal-Amerika het eens ’n gewilde balspel gespeel met die naam poktatok—wat die Asteke as tlachtli geken het—“waarin sommige, nadat hulle hulle rykdom verloor het [deur op die spel te wed], hulle eie lewe op die spel geplaas het”, sê die tydskrif Américas. Hierdie mense van die ou tyd het die dobbelkoors gekry en soms “’n lewe van slawerny aan die wispelturige sprong van ’n rubberbal gewaag”.
Waarom het baie mense dobbelkoors gekry? Volgens Duane Burke, president van die Openbare Dobbelary-navorsingsinstituut in die Verenigde State, “beskou al hoe meer mense dobbelary as ’n aanneemlike vorm van ontspanning”. Sommige godsdiensorganisasies keur dobbelary selfs goed as ’n manier om geld in te samel.
Kan dobbelary, hoewel dit gewild is en ’n lang geskiedenis het, vir Christene net ’n onskuldige tydverdryf wees? Of is meer daarby betrokke?
Waarom dobbel mense?
Kortom, om te wen. Dobbelary lyk vir dobbelaars na ’n vinnige, opwindende manier om geld te maak sonder die moeite en dissipline wat met ’n sekulêre werk gepaardgaan. Baie tyd word daaraan bestee om te fantaseer oor die “groot wenslag” en wat daardie prysgeld hulle met betrekking tot roem en besittings kan besorg.
Maar die dobbelaar se kanse om te wen, is baie skraal. Die statistikus Ralf Lisch sê byvoorbeeld dat “die waarskynlikheid [in Duitsland] vier keer groter is dat jy in die loop van die jaar deur weerlig getref sal word as dat jy in die [Duitse lotery-potspel] sal [wen]”. As dit nie oortuigend klink nie, voeg hy die volgende vergelyking by: “As jy ’n man is, is jou kans om tot [die ouderdom van] 100 te bly leef 7000 keer groter as jou kans [om die lotery te wen].” Dit is ironies dat die dobbelaar moontlik hiervan bewus is. Waarom gaan hy dus voort om te dobbel?
In sy boek When Luck Runs Out sê dr. Robert Custer dat “die finansiële voordeel” vir sommige dobbelaars “nie die enigste aspek van die wenslag is nie. . . . Vir hulle is die benyding, respek, bewondering en vleiery wat met die wen van geld gepaardgaan die belangrikste.” Hy voeg by dat dit vir hulle gaan om die “opwinding om met ’n rol note te spog of om net te kan sê: ‘Ek het ’n paar duisend gewen’ en hulle in die roem te verlustig”.
Aan die ander kant is die kans om te wen—en die opwinding wat daarmee gepaardgaan—steeds vir baie dobbelaars nie genoeg nie. Die drang om te dobbel, kan so sterk raak dat hulle kompulsiewe dobbelaars word. In ’n studie wat dr. Custer onder lede van die Dobbelaars Anoniem gedoen het, het 75 persent van diegene met wie ’n onderhoud gevoer is, gesê dat hulle gespog het dat hulle gewen het selfs wanneer hulle verloor het! Ja, dobbelary kan ’n verslawing word wat so ernstig en verwoestend soos verslawing aan alkohol of enige ander dwelmmiddel is. Hoeveel dobbelaars het die fyn grenslyn tussen afleiding en afhanklikheid oorgesteek? Hoeveel het dit al gedoen en is nie eers bewus daarvan nie?
God se beskouing
Die Bybel bespreek nie dobbelary uitvoerig nie. Dit voorsien ons nietemin van beginsels wat ons help om vas te stel hoe God dobbelary beskou.
Ondervinding het getoon dat dobbelary hebsug weerspieël. Die Bybel veroordeel hebsug ten sterkste en waarsku dat ‘geen gierigaard ’n erfdeel in die koninkryk van God het nie’ (Efesiërs 5:5). Hebsug kan selfs gesien word wanneer dobbelaars verloor. Volgens een kenner sal die dobbelaar “probeer terugwen wat hy verloor het—hy wil die ‘groot slag’ slaan. As hy baie geld wen, wed hy meer en verloor uiteindelik sy ‘groot slag’.” Ja, hebsug maak beslis deel uit van dobbelary.
Sommige gebruik dobbelary as ’n manier om hulle trots te voed. Een opname onder kompulsiewe dobbelaars het getoon dat 94 persent dobbelary beskou het as “iets wat jou ego verhoog” en 92 persent gesê het dat hulle belangrik gevoel het wanneer hulle gedobbel het. Maar God sê: “Hoogmoed en trotsheid . . . haat ek.” Christene word dus aangespoor om beskeidenheid en nederigheid aan te kweek.—Spreuke 8:13; 22:4; Miga 6:8, vgl. NW.
Dobbelary kan ook tot luiheid aanleiding gee, aangesien dit na ’n maklike manier lyk om geld te verdien sonder die moeite wat met werk gepaardgaan. Maar God se Woord spoor Christene onomwonde aan om ywerig en hard te werk.—Efesiërs 4:28.
Daarbenewens is dit wat dobbelaars geluk noem vir sommige so belangrik dat hulle daarmee behep raak en dit hulle god maak. Dit is soortgelyk aan die Bybelverslag oor mense wat ‘’n tafel vir die geluksgod gedek het’. Weens hulle afgodiese optrede was hulle “vir die swaard” bestem.—Jesaja 65:11, 12.
Gestel iemand word ’n gratis loterykaartjie aangebied of word geld gegee om mee te dobbel? In albei gevalle sou die aanvaarding van so ’n aanbod steeds beteken dat ’n mens die dobbelbedryf ondersteun—’n bedryf wat nie in ooreenstemming met Goddelike beginsels is nie.
Nee, Christene mag nie dobbel nie. Soos een redakteur van ’n tydskrif dit gestel het, ‘is dobbelary nie net verkeerd nie, maar dit is ook ’n slegte inset’.
[Foto-erkenning op bladsy 14]
Valentin/The Cheaters, Giraudon/Art Resource