Hoe voedsaam is jou voedsel?
DEUR “ONTWAAK!”-MEDEWERKER IN BRASILIË
Hoe kies jy jou voedsel? Watter faktore beïnvloed jou wanneer jy voedsel koop? Is dit luukse verpakking? Die prys? Voorbereidingsgemak? Oortuigende advertensies? Of bloot hoe die voedsel lyk en smaak? Die regte keuses kan bepaal of jy voedsame voedsel of kafkos eet en of jou gesondheid daardeur verbeter of benadeel word.
ARMOEDE is ’n hoofoorsaak van wanvoeding. Terwyl baie mense voedsel as vanselfsprekend aanvaar, geniet miljoene ander selde ’n voedsame maaltyd. “Hier by die huis eet ons enigiets wat ons in die hande kan kry”, het ’n Brasiliaanse messelaar, ’n pa van ses kinders, gesê. Dit beteken gewoonlik ou brood en flou koffie of rys en bone. Trouens, volgens ’n verslag deur die Verenigde Nasies se Voedsel- en Landbou-Organisasie ly 20 persent van die wêreld se bevolking honger. Terwyl hongersnood in party Afrikalande iets algemeens is, is daar ’n groter aantal honger mense in Asië. Selfs in die Verenigde State het 12 persent van die bevolking, of 30 miljoen mense, na bewering nie genoeg om te eet nie.
Swak voeding is nie net nadelig nie, maar dit kan ook die dood veroorsaak. “Wanvoeding wat deur swak kindervoeding veroorsaak word, eis meer as 10 keer soveel lewens as hongersnood self”, sê die navorser William Chandler. “Tesame met diarreale ontwatering is wanvoeding die vernaamste doodsoorsaak in die wêreld.” UNICEF (Verenigde Nasies-kinderfonds) berig: “Geen epidemie, geen vloed, ook geen aardbewing of oorlog het nog ooit die lewens van 250 000 kinders in slegs een week geëis nie.” Maar volgens daardie VN-agentskap is dít die aantal kinders wat dwarsdeur die wêreld sterf weens wanvoeding en die siektes wat dit tot gevolg het. Trouens, die skade wat deur wanvoeding veroorsaak word, is onberekenbaar: Leervermoë neem af, die arbeidsmag verswak, werkproduksie en -kwaliteit gaan agteruit.
Tog kan swak voeding en newe-effekte soos bloedarmoede en ander kwale deur die voldoende inname van die regte voedsel oorkom word. Staatshulp soos skooletes en sopinrigtings kan wanvoeding moontlik in sommige gebiede verlig, maar volgens UNICEF-amptenare is R91 miljard jaarliks nodig om die dood van kinders weens diarree, longontsteking en masels te verminder. ‘Dit is baie geld’, sê party dalk. Maar na bewering is dit wat Amerikaners in een jaar aan skoene en Europeërs aan wyn bestee. Nog ’n uitdaging is om vermorsing te verminder. Hoewel 32 miljoen Brasiliane na raming honger ly, berig Brasilië se Departement van Landbou “dat oesvermorsing [wat R5,4 miljard beloop] gedurende vervoer en bewaring ’n verlies van 18 tot 20 persent van die volk se landbou-opbrengs veroorsaak”. In baie lande is daar groot probleme ten opsigte van landbou, besproeiing, voedselbewaring en vervoer; tog kan die aarde steeds oorgenoeg vir almal voorsien. Hoe kan jy derhalwe die uitdaging om jou gesin te voed die hoof bied?
Geld is nie genoeg nie
In ontwikkelende lande kry mense dit dikwels reg om hulle gesin te voed deur twee of drie werke te hê. In Brasilië verlaat 1,5 miljoen jaarliks hulle gesin of vriende om na groot stede te migreer op soek na werk en voedsel. Hoewel gesondheid tot ’n sekere mate afhang van wat mense eet, word ’n groot deel van hulle begroting aan klere, behuising en vervoer bestee.
Gelukkig is gewone voedsel, soos rys, bone, mielies, aartappels, kassawe en piesangs, wat deur ’n bietjie vleis en vis aangevul word, die hoofvoedingsbronne vir gesinne regoor die wêreld. Die Brasiliaanse dieetkundige José Eduardo de Oliveira Dutra het gesê: “Bone en rys is ’n kombinasie met ’n baie hoë voedingswaarde. Met so ’n eenvoudige en goedkoop dieet is dit moontlik om hongersnood in [die land] te beëindig.” Ja, billike en voedsame voedsel is dalk beskikbaar waar jy woon. Of dalk kweek jy selfs van jou voedsel.
Hoewel jy dalk genoeg geld het, kan jy jou afvra of jy dit aan voedsame voedsel vir jou gesin bestee. Of word jy deur slim en nimmereindigende advertensies beïnvloed om eerder lekkernye of kafkos te eet en sodoende die behoefte aan proteïene, minerale en vitamiene te ignoreer? Is smaak aanlokliker as heilsaamheid? The World Book Encyclopedia sê: “Om goeie gesondheid te verkry en te behou, moet mense ’n basiese kennis van die menseliggaam en die werking daarvan hê. Dan eers sal hulle kan bepaal wat hulle gesondheid sal bevorder of nie of wat dit sal benadeel of nie. Om van gesondheid te leer, moet deel van elke persoon se opvoeding uitmaak.”
Ons leef weliswaar nie bloot om te eet nie, maar voedsel is ’n noodsaaklike deel van ons lewe. Die Bybel sê om goed te eet, is ’n beloning vir vlytige werk, en stel dit só: “Elke mens [moet] eet en drink en die goeie geniet by al sy moeitevolle arbeid; dit is ’n gawe van God” (Prediker 3:13). Beskou jy heilsame voedsel as waardevol en noodsaaklik? Indien wel, moet jy asseblief die volgende artikel ondersoek oor hoe jy en jou gesin by regte voeding baat kan vind.