Hulle kouery lei tot ellende
DEUR ONTWAAK!-MEDEWERKER IN INDIË
TREFFENDE deuntjies oor die radio moedig mense aan om dit te gebruik. Rolprentsterre staan dit voor op TV, in tydskrifte en koerante as iets wat tot ’n opwindende, invloedryke lewenswyse lei. Maar die fyn druk waarsku dat die gebruik van die produk ’n mens se gesondheid kan skaad. Wat is dit? ’n Verslawende en skadelike middel wat as pan bekend staan.
Pan word in Asië gebruik—op groot skaal in Indië. In tradisionele vorm bestaan dit uit ’n mengsel van fyngemaakte betelneut, tabak en ander smaakverrykende bestanddele. Die tabak en betelneut veroorsaak dat die pan verslawend is. Dit word op ’n betelpeperblaar geplaas wat met ’n pasta van mineraalkalk en katesjoe, ’n bitter plantproduk, gesmeer is. Die blaar word gevou om die vulsel daarin toe te maak, en dan word die hele bondeltjie in die mond geplaas. ’n Gewilde soort is pan masala, dieselfde bestanddele wat in droë vorm gemeng en in klein sakkies verpak is sodat dit maklik saamgedra en te eniger tyd gebruik kan word.
Die kouery hou taamlik lank aan en baie speeksel word afgeskei, wat elke nou en dan uitgespoeg moet word. Die meeste huise waar pan algemeen gebruik word, het ’n spoegbak, maar buite die huis word dit op voetpaadjies of teen mure uitgespoeg. Dit is die oorsaak van die bruinerige vlekke wat op die trappe en in die gange van baie geboue in Indië gesien kan word.
Volgens ’n studie van die Tata-instituut vir Fundamentele Navorsing maak mondkanker elke jaar 10 persent van Indië se nuwe kankergevalle uit—omtrent twee maal die wêreldgemiddelde. Dr. R. Gunaseelan, ’n mond- en bokaak-gesig-chirurg, is dit met chirurge oor die hele Indië eens dat die kouery van pan hoofsaaklik daarvoor te blameer is. Hy sê in die Indian Express: “Alle soorte pan is skadelik vir die mond.” Hy het gemeld dat pan “beslis tot mondkanker kan lei” en dat “dit gesigsmisvorming kan veroorsaak as dit gekou word”. As ’n mens dus pan gebruik, kan jou kouery tot ellende lei.
[Prent op bladsy 31]
Mondkanker maak 10 persent van Indië se nuwe kankergevalle uit
[Erkenning]
WHO photo by Eric Schwab