Blomme toon dat iemand omgee
DEUR ONTWAAK!-MEDEWERKER IN COLOMBIA
’n Opgewonde kleuter maak ’n bossie gousblomme in haar mollige vuisie bymekaar en hardloop na haar ma toe met haar kosbare vonds. By ’n padstalletjie soek ’n liefdevolle man ’n dosyn rose vir sy vrou uit om vir haar te wys hoeveel hy omgee. ’n Waarderende seun bel die bloemiste in die buurt vir varsgesnyde dahlias om sy ma se dag mee op te vrolik. ’n Toegewyde huisvrou plaas ’n bossie veelkleurige angeliere bo-op haar supermarkwaentjie. Dit sal haar smaaklik versierde tuiste afrond.
BLOMME verbly die hart van oud en jonk. Dit is ’n wonderlike manier om die gedagte: “Iemand gee om” oor te dra. ’n Spaanse spreekwoord sê: “As iemand nie oor ’n roos dankbaar is nie, sal hy oor niks dankbaar wees nie.” (Quien no agradece una rosa, no agradecerá ninguna cosa.)
Blommeverkope floreer soos nooit tevore nie. In hierdie era van vinnige lugvervoer kan blomme nou gekweek word ver van die winkels, supermarkte en padstalletjies af, waar hulle verbygangers se oog trek. Die tydskrif Time het gesê dat die blommebedryf “vinnig groei en selfs vinniger verander: al hoe meer word in die suidelike halfrond gekweek—hoofsaaklik in Colombia, wat naas Holland die tweede grootste uitvoerder geword het”.
Plastiekbedekte kweekhuise en kunsmatige mere
Ná meer as 25 jaar in die bedryf is Colombia die grootste uitvoerder van angeliere ter wêreld en is hulle die tweede grootste wat blommeverkope betref. In 1964 het ’n universiteitstudent in Kalifornië, VSA, ’n rekenaarstudie gedoen om vas te stel watter plekke die gunstigste geleë is om reg deur die jaar blomme te kweek. Hy het gevind dat die klimaat en hoogte bo seespieël van die hooglandkom waarop Bogotá geleë is ideale toestande het—net noord van die ewenaar en op ’n hoogte van byna 2800 meter in die Andesgebergte.
Kunsmatige mere en plastiekbedekte kweekhuise is oral te sien op die verrassende groen savanne van Santa Fe de Bogotá, waar 92 persent van Colombia se uitvoerblomkwekerye aangetref word. Binne-in hierdie hout- of metaalraamstrukture word miljoene angeliere, dahlias, rose, krisante, Inka-lelies en baie ander blomsoorte in ’n versigtig beheerde lenteklimaat gekweek, wat kort daarna gesny en verpak word vir versending na Noord-Amerika, Europa en Asië.
Die ideale temperatuur vir die kweek van blomme wissel tussen 18 en 20 grade Celsius, wat reg deur die jaar die gemiddelde dagtemperatuur op die savanne is. Reënwater is hier oorvloedig, die grond is ryk en goedkoop handearbeid is beskikbaar. Gedurende die nag kan die temperatuur tot naby vriespunt daal, en soms tot ’n ysige twee grade onder vriespunt. Vuurpotte, hoëwatt-gloeilampe of sprinkelaars bied beskerming teen die koue. Die gloeilampe word ook gebruik om dagligure te verleng en plante sodoende wakker te hou en hulle groei te versnel.
Produksiebeplanning vind lank voor die tyd plaas
Meer as 120 000 werkers in Colombia is by die een of ander fase van die blombedryf betrokke. Onder hulle is baie van Jehovah se Getuies wat in gemeenskappe woon wat oor die savanne versprei is. Benito Quintana, ’n Christen- ouer man in een van die gemeentes by Facatativá, werk as ’n produksieopsiener by ’n kwekery. Hy verduidelik: “Ons moet maande voor die tyd produksiebeplanning doen om aan die seisoenaanvraag van die mark te voldoen. Moederplante vir angeliere word van Holland of Italië ingevoer en dahliaplante van Florida. Vroue sny die uitloopseltjies versigtig en plant hulle dan in rye op banke in ’n warm kweekhuis waar hulle deur ’n wolkagtige mis natgemaak word totdat hulle wortelskiet. Dahlias neem 12 dae by 20 tot 35 grade Celsius (68 tot 95° F), met twee ekstra ure lig gedurende die nag. Angeliere neem 23 dae by temperature tussen 15 en 25 grade Celsius (59 tot 77° F), sonder enige lig gedurende die nag. Dan plant ons die klein plantjies uit na beddings in ander kweekhuise waar hulle plantvoeding kry, teen insekte bespuit word en natgemaak word totdat hulle blom, angeliere blom ses maande later en dahlias drie maande later.”
Harde werk in hoogseisoen
Wanneer die snytyd aanbreek, is dit die vroue wat die werk die beste doen, verkieslik sonder handskoene en met silwerskoon hande. Masjiene is nie in staat om te bepaal hoe ver die knoppe oop is of hoe reguit die stele is nie, faktore wat die kwaliteit van die blom bepaal.
Judith Corredor, van Facatativá, verduidelik: “Vroue het die geduld en die sagte aanraking asook die spoed en die vaardigheid wat nodig is. Wanneer ons teen dagbreek die kweekhuis binnegaan”, sê Judith voorts, “is die savanne dikwels toe onder die mis; dit kan baie koud wees en selfs tot vriespunt daal. Baie van die meisies dra serpe. Gedurende die dag word dit warmer, soms tot meer as 90 grade Fahrenheit [meer as 32° C]. Dit is harde werk, veral in die hoogseisoen wanneer ons baie besig is en oortyd moet werk.”
’n Kleurvolle en geurige boodskap
Nadat die blomme gesny is, word hulle na ’n spesiale kamer geneem waar daar volop lug en lig is. Hier word hulle deur vroue gesorteer en geklassifiseer volgens die gehalte van die blomme en hoe reguit, dik en lank die stele is. Dan word die blomme in deurskynende plastiek toegedraai, 25 in ’n bossie, en is hulle gereed vir verpakking. Slegs die beste word vir uitvoer uitgesoek.
Mans verpak die blomme in spesiale riffelkartondose met die kwekery se naam daarop—24 bossies angeliere in ’n doos. Benito se broer, Alejandro Quintana, wat in verpakking werk, sê: “Ons moet vinnig werk, aangesien blomme van die mees bederfbare produkte is. Ons maatskappy het twee pompe wat die warm lug uit die dose suig, 112 dose op ’n slag, terwyl dit twee uur lank koue lug inpomp, en die temperatuur van die blomme sodoende tot ’n paar grade bo vriespunt laat daal. Dan word die gate in die dose verseël, en die blomme word in koelkamers gehou totdat hulle op vragmotors gelaai word vir vervoer na die lughawe.”
By die El Dorado- Internasionale Lughawe in Bogotá word die blomme vir uitvoer geïnspekteer en dan ’n paar uur lank in koelkamerfasiliteite gehou totdat die blomme op groot straalvliegtuie gelaai word om na oorsese verspreidingspunte vervoer te word. Binne net ’n paar dae sal hierdie blomme hulle knoppe in huise, kantore, siekekamers en ander plekke oopmaak en die kleurvolle en geurige boodskap oordra dat iemand omgee.
Iemand wat werklik omgee
Feitlik oral waar ons op aarde gaan, vind ons blomme vir ons genot. Hulle word bo in die berge op die rande van sneeuvelde en gletsers aangetref, in die woude en graslande, langs strome en riviere, onder langs die seestrand en selfs in warm, droë woestyne. Lank voor die mens op aarde verskyn het, was daar al blomme. Plantkundiges beweer dat ‘blomplante die basis vir alle diere- en menselewe is. Daarsonder kan diere en mense nie bestaan nie.’
Koning Salomo het met insig verklaar: ‘God het alles mooi gemaak op sy tyd’ (Prediker 3:11). Dit sluit God se gawe van blomme in, met al hulle verskeidenheid en prag. Van die begin af het hulle die hart van oud en jonk verbly. Ja, God gee werklik om!
[Venster op bladsy 17]
Hoe om blomme langer te laat hou
• Sny die stele onder water teen ’n hoek af voordat jy die blomme in ’n vaas sit. Waterdruppels wat onderaan die punte van die stele kleef, sal keer dat daar lug ingaan wat sal verhinder dat water en voedingstowwe later ingeneem word.
• Die tydskrif GeoMundo haal Colombiese tuinboukundiges aan wat sê dat ’n aspirientablet, ’n teelepel suiker of ’n bietjie kola by die water blomme langer vars sal hou. Vervang die water elke twee of drie dae met vars water by kamertemperatuur; warm water kan egter gebruik word om knoppe vinniger te laat oopgaan.
• Blomme wat effens verwelk is, kan dikwels verfris word deur die stele tien minute lank in warm water te hou terwyl die blomblare met koel water besprinkel word. Hou blomme weg van hittebronne, uit trekke en uit direkte sonlig.