Ons beskou die wêreld
Pasgebore babas kan gered word
Elke jaar sterf viermiljoen babas binne ’n maand nadat hulle gebore is. Hierdie sterftes onder pasgebore babas “maak meer as 40 persent uit van die sterfgevalle onder kinders jonger as vyf”, berig die Duitse tydskrif Bild der Wissenschaft. Wat kan gedoen word om die lewe van pasgebore babas te red? Koste-effektiewe metodes wat in die studie “Toestand van die wêreld se pasgebore babas” aanbeveel word, is onder andere eenvoudige dinge soos om die babas warm te hou en hulle dadelik ná geboorte te borsvoed, wat immuniteit teen siektes bevorder. Sterfgevalle kan ook voorkom word deur die gesondheid van verwagtende moeders te verbeter, aangesien baie van hulle oorwerk en ondervoed is en nog nie ten volle herstel het van ’n vorige bevalling nie. “In ontwikkelende lande, waar 98 persent van die sterfgevalle onder pasgebore babas voorkom”, kan plaaslike mense as vroedvroue opgelei word. “Hulle vernaamste take sal wees om verwagtende moeders op te voed, vir goeie higiëne te sorg en inentings toe te dien”, sê die studie.
Vuurtorings aan die verdwyn
“Net soos die gloeilamp die kers vervang het, het die geoutomatiseerde vuurtoring die geharde vuurtoringwagter vervang”, sê die koerant Financial Post. “Nou lyk dit of selfs die dae van die geoutomatiseerde vuurtoring getel is.” Hoewel ’n moderne vuurtoring ’n kragtige lig laat skyn wat meer as 30 kilometer ver gesien kan word en met ’n outomatiese mishoring toegerus is om matrose te waarsku dat land naby is, stel satelliettegnologie seemanne in staat om hulle presiese ligging vas te stel. Skepe word nou met globale posisiebepalingstelsels toegerus wat as die oë van ’n vaartuig dien wanneer sigbaarheid swak is. Mike Clements, programbestuurder van die Kanadese Kuswag in St. John’s, Newfoundland, sê dat globale posisiebepalingstelsels “vuurtorings moontlik onnodig sal maak. Niks kan met [hierdie stelsels] vergelyk word nie. Jy kan nie met behulp van ’n vuurtoring navigeer nie.”
Babataal
“Net soos babas van horende ouers op omtrent sewe maande begin babbel . . . , begin kinders wat in ’n dowe gesin grootword, geluidloos met hulle hande babbel in navolging van hulle ouers se vernaamste vorm van kommunikasie”, selfs al kan hierdie kinders hoor, sê The Times van Londen. Navorsing onder leiding van professor Laura Petitto aan die McGill-universiteit, Montreal, Kanada, dui daarop dat babas gebore word met ’n sensitiwiteit vir die ritmes en patrone wat kenmerkend is van alle tale, ook gebaretaal. Sy sê dat babas wat kan hoor, maar “dowe ouers het wat gebaretaal gebruik, ’n spesiale soort handbeweging met ’n spesifieke ritmiese patroon maak, wat anders is as ander handbewegings. . . . Hulle babbel, maar met hulle hande.” Die babas wat aan gebaretaal blootgestel is, het twee soorte handbewegings gemaak, terwyl dié wie se ouers deur middel van hoorbare spraak kommunikeer, net een soort handbeweging gemaak het. Die navorsingspan het ’n stelsel gebruik wat die babas se handbewegings op 6, 10 en 12 maande gemonitor en opgeteken het.
Dooie See-rolle word gepubliseer
“Meer as ’n halfeeu nadat die Dooie See-rolle in grotte in die Judese woestyn gevind is, vier geleerdes die publikasie van die laaste van die 2 000 jaar oue godsdienstekste”, sê U.S.News & World Report. Die publikasie van die reeks met 37 dele is aangekondig deur professor Emanuel Tov, wat aan die hoof gestaan het van die span geleerdes wat die rolle ontleed het. Die werk kon voltooi word danksy moderne tegnologie, insluitende digitale fotografie en multispektrale beeldvorming wat die geleerdes in staat gestel het om skrif wat verdof het, te ontsyfer. Die geskrifte, wat uit Hebreeus, Aramees, Grieks en Latyn vertaal is, dateer uit 250 v.G.J. tot 70 G.J.
Pogings om onsekerhede te verwerk
Bybelverkope deur lede van die Christelike Boekhandelaarsvereniging van Kanada het met tot 30 persent toegeneem sedert die terreuraanvalle in die Verenigde State, berig die Kanadese koerant Globe and Mail. “Mense soek na antwoorde”, sê Marlene Loghlin, uitvoerende direkteur van die vereniging. “Vrees is hier ’n faktor. Daar is baie onbeantwoorde vrae in mense se harte en verstande.” Die verslag sê verder dat selfs kleiner boekwinkels “’n styging [ondervind het] in verkope van enigiets wat met godsdiens verband hou en wat mense kan help om hierdie tragiese gebeure te verstaan”. Volgens ’n teologieprofessor aan die Universiteit van Toronto is dit ’n algemene reaksie. “In tye wanneer mense baie onseker is, begin hulle fundamentele godsdiensvrae vra”, en “om antwoorde in die Bybel te soek, kan help”, het sy gesê.
Vigs—Suid-Afrika se grootste doodsoorsaak
“Vigs het die grootste doodsoorsaak in Suid-Afrika geword, en veral jong volwassenes word swaar getref”, sê The New York Times, waar dit kommentaar lewer oor ’n studie deur die Suid-Afrikaanse Mediese Navorsingsraad. Die navorsers beraam dat daar gedurende die volgende dekade tussen vyf- en sewemiljoen mense in Suid-Afrika aan vigs sal sterf. Daar is meer sterfgevalle onder jong vroue in hulle twintigerjare as onder vroue in hulle sestigerjare. Suid-Afrika “het meer mense wat positief getoets het vir MIV, die virus wat vigs veroorsaak, as enige ander land”, voeg die artikel by. “Regeringsamptenare sê dat een uit nege Suid-Afrikaners, en een uit vier volwassenes [tussen 30 en 34 jaar], nou glo MIV het.”
Stedelike bevolkings
“In 1900 was die grootste stede Londen, New York, Parys, Berlyn en Chicago”, sê The Sunday Times van Londen. Maar volgens nuwe ramings “sal Westerse stede teen 2015 oorskadu wees. Tokio, Bombaai, Lagos, Dhaka in Bangladesj en Sao Paulo in Brasilië sal die grootstes wees.” Hierdie stede en 25 ander sal elk meer as 20 miljoen inwoners hê. Maar “ramings toon dat Londen teen 2015 sy plek onder die 30 digs bevolkte stede sal verloor en dat dit die enigste vername stad sal wees waarvan die bevolking afgeneem het”, sê die Times. Skielike groei skep baie probleme. “Die armes sal al hoe meer gekonsentreer wees in hulle woonbuurte, wat deur hoë misdaadsyfers, geweld en maatskaplike onrus gekenmerk word”, het Douglas Massey, professor in sosiologie aan die Universiteit van Pennsylvanië, VSA, gesê. Tokio, waarvan die bevolking van 26 miljoen na verwagting binnekort 30 miljoen sal bereik, kon die groei hanteer omdat dit stadiger plaasgevind het en omdat die stad die nodige infrastruktuur en dienste het. Volgens Massey het daar, van Romeinse tye af tot die Victoriaanse era, nooit meer as 5 persent van die wêreld se bevolking in stede gewoon nie, maar hy skat dat 53 persent teen 2015 in stede sal woon.
Hou op rook—Vir goed!
“Alle rokers moet probeer om op te hou rook. As jy dit regkry, moet jy seker maak dat jy nie weer begin nie”, waarsku professor Bo Lundback van die Nasionale Instituut vir Werklewe in Stockholm, Swede. Waarom? Omdat longfunksie by mense wat opgehou rook en weer begin het, moontlik vinniger afneem as by dié wat glad nie opgehou het nie. ’n Tienjaarstudie van 1 116 mans en vroue tussen die ouderdomme van 35 en 68 het getoon dat dié wat gedurende die hele tydperk van die studie gerook het, ’n afname in longfunksie van drie persent gehad het, terwyl dié wat vir meer as ’n jaar opgehou en toe weer begin het, ’n afname van vyf persent gehad het. “Die afname in longfunksie is baie groter gedurende die eerste paar jaar nadat iemand wat opgehou rook het, weer begin”, het Lundback gewaarsku. “En die longfunksie wat rokers verloor, sal hulle nooit weer terugkry nie.” Dié wat gedurende die tienjaarstudie vir goed opgehou rook het, het ’n afname in longfunksie van slegs een persent gehad, berig The Times van Londen.