’n Rots uit die buitenste ruimte
DEUR ONTWAAK!-MEDEWERKER IN TANZANIË
HET jy al ooit ’n ligstreep in die naghemel gesien? Miskien het jy dit ’n verskietende ster genoem. Eintlik is dit akkurater om sulke ligstrepe meteore te noem.
Die meeste van die materie wat ons atmosfeer vanuit die ruimte binnedring, brand heeltemal uit voordat dit die aarde bereik. Maar soms weerstaan stukke rots of metaalagtige voorwerpe die intense hitte en bereik dit die aardoppervlak. Dit word meteoriete genoem. Die meeste van hulle is klein, maar party kan etlike tonne weeg. Een meteoriet in Namibië weeg ongeveer 60 ton.
In Tanzanië kan ons die Mbozi-meteoriet besoek, die agtste grootste meteoriet wat al op die aarde gevind is. Dit is op die Marengi-heuwel in die Mbozi-streek van Suid-Tanzanië, naby die grens met Malawi en Zambië. Dit weeg ongeveer 16 ton, is drie meter lank en een meter breed en bestaan uit 90 persent yster, ongeveer 9 persent nikkel en klein hoeveelhede kobalt, koper, swael en fosfor.
Niemand weet wanneer hierdie meteoriet die aarde getref het nie, maar dit moes lank gelede gewees het, want daar is geen plaaslike legendes daaroor nie. ’n Landmeter van Johannesburg, W. H. Nott, het gesê dat hy dit in Oktober 1930 gevind het. Sedertdien is ’n sloot om die meteoriet gegrawe, wat dit laat lyk asof dit opgetel is en op ’n klipaltaar geplaas is. Die meteoriet het dus op sy oorspronklike plek gebly.
Party het ’n stuk van die meteoriet se oppervlak as ’n aandenking probeer afsny of afsaag—’n baie moeilike taak. In Desember 1930, toe dr. D. R. Grantham van die Geologiese Vereniging ’n ystersaag gebruik het om ’n monster van sowat tien sentimeter uit te sny, het dit hom tien uur geneem! Hierdie monster kan nou in die meteorietversameling van die Britse Museum in Londen gesien word.
Die terrein waarop die Mbozi-meteoriet lê, is vir besoekers ingerig. Daar is ’n klein ontvangskantoor met ’n paar banke en ’n tafel. Die opsigter, wat in ’n kleihuisie sowat 50 meter van die meteoriet af woon, vra ons vriendelik om die besoekersboek te teken. Ons sien dat duisende besoekers van oor die hele wêreld al hier was. Ons blaai deur ’n boekie wat die meteoriet beskryf, en daarna neem ons foto’s.
’n Paar kinders klim op die meteoriet en verbeel hulle dat hulle in ’n ruimteskip is. Terwyl ons ’n piekniek daar naby in die rustige omgewing geniet, kyk ons met verwondering na hierdie buitengewone voorwerp wat sy pad uit die buitenste ruimte tot by Mbozi gevind het.
[Prent op bladsy 15]
Saagmerke op die meteoriet