Is dit ontwerp?
Die weekdier se skulp
◼ Seeskulpe lyk broos, maar is gewoonlik moeilik om te breek. “Ek moes party met ’n hamer slaan om ’n stukkie af te breek”, sê die ingenieur Kenneth Vecchio, terwyl hy aan sy kinderdae terugdink. Hoe sterk seeskulpe is, kan veral in die skulpe van weekdiere gesien word.a
Dink hieraan: Die binnelaag van die weekdier se skulp (wat perlemoen genoem word) het mikroskopiese skubbe wat net nanometers, of miljardstes van ’n meter, uitmekaar is. “Die kompleksiteit wat ons op nanoskaal in perlemoen waargeneem het, is werklik verbasend en is waarskynlik ’n deurslaggewende faktor in die sterkte van die materiaal”, sê Christine Ortiz, mede-professor van die Departement van Materiaalwetenskap en Ingenieurswese by Massachusetts se Instituut vir Tegnologie, VSA.
Die wetenskapskrywer Charles Petit het na perlemoen onder ’n mikroskoop gekyk en dit as “ongelooflik ordelik” beskryf. Hy verduidelik: “’n Mikroskopiese deursnee lyk soos steenwerk, met plat, seshoekige stene van ’n kristalagtige kalsiumkarbonaatmineraal wat in netjiese lae gerangskik is. Dit is aanmekaargemessel met ’n buigsame, proteïenryke gom wat deur die skulpdier afgeskei is.”
Wetenskaplikes glo dat die geheime van die weekdier se skulp op baie maniere gebruik kan word—sterker pansterstelsels, motorpanele en vliegtuigvlerke, om maar net ’n paar te noem. “Die natuur gebruik struktuurontwerpbeginsels op nanoskaal om materiale met uitstekende meganiese eienskappe voort te bring”, sê Ortiz. “Menslike ingenieurs was in baie opsigte nog nie in staat om dit te doen nie.”
Wat dink jy? Het die weekdier se ongelooflike sterk skulp per toeval ontstaan? Of is dit ontwerp?
[Voetnoot]
a Weekdiere het sagte liggame sonder skelette. Weekdiere in die see sluit gapermossels, mossels, oesters, kammossels, seekatte en pylinkvisse in.
[Prent op bladsy 25]
Vergrote deursnee van die binnelaag van ’n weekdier se skulp
[Erkenning]
Inlasfoto: © Eye of Science/Photo Researchers, Inc.