HOOFSTUK NEGE
Enkelouergesinne kan welslae behaal!
1-3. Wat het tot die toename in die aantal enkelouergesinne gelei, en watter uitwerking het dit op die betrokkenes?
ENKELOUERGESINNE is al beskryf as “die soort gesin wat die vinnigste toeneem” in die Verenigde State. In baie ander lande is dit ook die geval. ’n Rekordaantal egskeidings, gevalle van verlating, skeidings en buite-egtelike geboortes het verreikende gevolge vir miljoene ouers en kinders gehad.
2 “Ek is ’n 28-jarige weduwee met twee kinders”, het een enkelmoeder geskryf. “Ek is baie terneergedruk, want ek wil nie my kinders sonder ’n vader grootmaak nie. Dit lyk of niemand vir my omgee nie. My kinders sien my dikwels huil, en dit het ’n uitwerking op hulle.” Buiten die feit dat enkelouers met gevoelens soos woede, skuld en eensaamheid worstel, kom die meeste van hulle voor die uitdaging te staan om ’n sekulêre werk te doen en huishoudelike take te verrig. Een het gesê: “’n Enkelouer is soos ’n jongleur. Nadat jy ses maande geoefen het, kan jy uiteindelik vier balle tegelykertyd hanteer. Maar sodra jy dit kan doen, gooi iemand vir jou ’n nuwe bal!”
3 Kinders in enkelouergesinne het dikwels hulle eie probleme. Hulle het dalk met intense emosies te kampe ná ’n ouer hulle skielik verlaat het of gesterf het. Die afwesigheid van ’n ouer het blykbaar ’n baie negatiewe uitwerking op die meeste jongmense.
4. Hoe weet ons dat Jehovah oor enkelouergesinne besorg is?
4 Enkelouergesinne het in Bybeltye bestaan. Die Skrif praat herhaaldelik van die “vaderlose seun” en die “weduwee” (Exodus 22:22, NW; Deuteronomium 24:19-21, NW; Job 31:16-22, NW). Jehovah God het nie onverskillig teenoor hulle benarde toestand gestaan nie. Die psalmis het God “’n vader van vaderlose seuns en ’n regter van weduwees” genoem (Psalm 68:5, NW). Jehovah is ongetwyfeld vandag net so besorg oor enkelouergesinne! Trouens, in sy Woord is daar beginsels wat hulle kan help om welslae te behaal.
HOE JY DIE HUISHOUDELIKE ROETINE KAN BAASRAAK
5. Voor watter probleem kom enkelouers aanvanklik te staan?
5 Dink aan die taak om ’n huis te bestuur. “Daar is baie tye dat jy wens dat daar ’n man in die huis is”, erken ’n geskeide vrou, “soos wanneer jou motor ’n geraas begin maak en jy nie weet waar dit vandaan kom nie.” Mans wat onlangs geskei is of wewenaars geword het, is dalk insgelyks verbysterd as gevolg van die baie huishoudelike take wat hulle nou moet verrig. Vir kinders dra huislike ontwrigting tot gevoelens van onbestendigheid en onsekerheid by.
Kinders, gee julle samewerking aan julle enkelouer
6, 7. (a) Watter goeie voorbeeld het die “deugsame vrou” van Spreuke gestel? (b) Hoe kan dit in enkelouerhuise help as huishoudelike verantwoordelikhede vlytig nagekom word?
6 Wat kan help? Let op die voorbeeld van die “deugsame vrou” wat in Spreuke 31:10-31 beskryf word. Die omvang van haar take is opmerkenswaardig—koop, verkoop, naaldwerk, koskook, beleggings in vaste eiendom, boerdery en die bestuur van ’n sakeonderneming. Haar geheim? Sy was vlytig en het tot laat gewerk en vroeg opgestaan om met haar bedrywighede te begin. Sy was ook goed georganiseerd en het party take aan ander gedelegeer terwyl sy haar eie hande gebruik het om ander te doen. Dit is geen wonder dat sy soveel lof ontvang het nie!
7 As jy ’n enkelouer is, moet jy jou huishoudelike verantwoordelikhede pligsgetrou nakom. Put genot uit sulke werk, want dit dra heelwat tot die geluk van jou kinders by. Maar dit is noodsaaklik om dinge behoorlik te beplan en te organiseer. Die Bybel sê: “Die planne van die vlytige is net tot voordeel” (Spreuke 21:5). Een enkelvader het erken: “Ek dink gewoonlik nie aan maaltye voordat ek honger is nie.” Maar vooruitbeplande maaltye is gewoonlik voedsamer en smaakliker as dié wat haastig voorberei word. Jy moet dalk ook leer om jou hande op nuwe maniere te gebruik. Party enkelmoeders kon al verfwerk, loodgieterswerk en eenvoudige motorherstelwerk aanpak deur bekwame vriende, selfhelpboeke en behulpsame deskundiges te raadpleeg.
8. Hoe kan kinders van enkelouers in die huis help?
8 Is dit billik om die kinders te vra om te help? Een enkelmoeder het so daaroor geredeneer: “Jy probeer vir die afwesigheid van die ander ouer vergoed deur dit vir die kinders maklik te maak.” Dit is dalk verstaanbaar, maar miskien nie altyd in die kind se belang nie. Godvresende jongmense in Bybeltye is gepaste werk gegee om te doen (Genesis 37:2; Hooglied 1:6). Hoewel jy versigtig sal wees om nie jou kinders teoorlaai nie, sal dit dus verstandig wees om aan hulle werkies te gee, soos om die skottelgoed te was en hulle kamer skoon te hou. Waarom doen julle nie party takies saam nie? Dit kan baie aangenaam wees.
DIE UITDAGING OM ’N BESTAAN TE MAAK
Bestee soveel tyd moontlik saam met jou kinders
9. Waarom kom enkelmoeders dikwels voor finansiële probleme te staan?
9 Die meeste enkelouers vind dit moeilik om in hulle finansiële behoeftes te voorsien, en gewoonlik lewe jong ongetroude moeders veral swaar.a In lande waar openbare bystand beskikbaar is, sal dit dalk verstandig van hulle wees om daarvan gebruik te maak, ten minste totdat hulle werk kan kry. Die Bybel laat Christene toe om van sulke voorsienings gebruik te maak wanneer hulle dit nodig het (Romeine 13:1, 6). Weduwees en geskeide vrouens kom voor soortgelyke uitdagings te staan. Baie wat ná jare van huisvrou wees weer verplig is om sekulêre werk te doen, kan dikwels slegs laag besoldigde betrekkings kry. Party slaag daarin om hulle lot te verbeter deur vir werkopleidingsprogramme of korttermynstudiekursusse in te skryf.
10. Hoe kan ’n enkelmoeder aan haar kinders verduidelik waarom sy sekulêre werk moet kry?
10 Moenie verbaas wees as jou kinders ongelukkig is wanneer jy werk soek nie, en moenie skuldig voel nie. Verduidelik eerder vir hulle waarom jy moet werk, en help hulle om te verstaan dat Jehovah van jou verwag om vir hulle te sorg (1 Timoteus 5:8). Die meeste kinders pas hulle mettertyd daarby aan. Probeer egter om soveel tyd saam met hulle te bestee as wat jou besige rooster toelaat. Sulke liefdevolle aandag kan ook die druk help verlig van enige finansiële beperkings wat die gesin dalk ondervind.—Spreuke 15:16, 17.
WIE SORG VIR WIE?
Die gemeente ignoreer nie “weduwees” en “vaderlose seuns” nie
11, 12. Watter grense moet enkelouers handhaaf, en hoe kan hulle dit doen?
11 Dit is natuurlik dat enkelouers baie na aan hulle kinders is, maar hulle moet versigtig wees dat die godgegewe grense tussen ouers en kinders nie tot niet gaan nie. Ernstige probleme kan byvoorbeeld ontstaan as ’n enkelmoeder van haar seun verwag om die verantwoordelikhede van die man van die huis na te kom of haar dogter as ’n vertroueling behandel en haar met intieme probleme belas. Dit is onvanpas om dit te doen en is vir ’n kind spanningsvol en moontlik verwarrend.
12 Verseker jou kinders dat jy, as die ouer, vir hulle sal sorg—nie andersom nie. (Vergelyk 2 Korintiërs 12:14.) Jy het dalk soms raad of ondersteuning nodig. Raadpleeg Christen- ouer manne of miskien ervare Christenvroue, maar nie jou minderjarige kinders nie.—Titus 2:3.
HANDHAAF DISSIPLINE
13. Voor watter probleem in verband met dissipline kom ’n enkelmoeder dalk te staan?
13 Kinders vind dit dalk makliker om dissipline van ’n man te aanvaar terwyl ’n vrou dalk probleme hiermee sal ondervind. Een enkelmoeder sê: “My seuns lyk en klink soos mans. Dit is soms moeilik om nie besluiteloos en swak te klink in vergelyking met hulle nie.” Daarbenewens is jy dalk steeds bedroef oor die dood van ’n geliefde huweliksmaat of miskien voel jy skuldig of is jy woedend omdat julle huwelik verbrokkel het. As julle albei toesig oor julle kind het, vrees jy dalk dat jou kind verkies om saam met jou vorige huweliksmaat te wees. Sulke situasies kan dit moeilik maak om dissipline op ’n gebalanseerde wyse toe te pas.
14. Hoe kan enkelouers ’n gebalanseerde beskouing van dissipline handhaaf?
14 Die Bybel sê dat ‘’n seun wat aan homself oorgelaat word sy moeder in die skande sal steek’ (Spreuke 29:15). Jy het Jehovah God se ondersteuning om gesinsreëls neer te lê en toe te pas; moet dus nie aan ’n skuldgevoel, selfverwyt of vrees toegee nie (Spreuke 1:8, NW). Moet nooit Bybelbeginsels prysgee nie (Spreuke 13:24). Probeer om redelik, konsekwent en ferm te wees. Die meeste kinders sal mettertyd daarop reageer. Jy sal nogtans die gevoelens van jou kinders in ag wil neem. Een enkelvader sê: “Ek moes my dissipline temper met begrip as gevolg van die skok van hulle ma se dood. Ek praat by elke moontlike geleentheid met hulle. Ons geniet aangename tye saam wanneer ons aandete voorberei. Dit is dan wat hulle my in hulle vertroue neem.”
15. Wat moet ’n geskeide ouer vermy wanneer daar van ’n gewese huweliksmaat gepraat word?
15 As jy geskei is, word niks goeds bereik as jy die respek vir jou gewese huweliksmaat ondermyn nie. Dit is nie vir kinders aangenaam as ouers twis nie, en dit sal hulle respek vir julle albei uiteindelik laat afneem. Moet dus nie kwetsende opmerkings maak soos: “Jy is net soos jou pa!” nie. Ongeag die hartseer wat jou gewese huweliksmaat jou dalk veroorsaak het, hy of sy is steeds die ouer van jou kind, wat liefde, aandag en dissipline van albei ouers nodig het.b
16. Watter geestelike reëlings moet in ’n enkelouer se huis ’n gereelde deel van dissipline wees?
16 Soos in vorige hoofstukke bespreek is, sluit dissipline opleiding en onderrigting in, nie net straf nie. Baie probleme kan deur ’n goeie program van geestelike opleiding vermy word (Filippense 3:16). Gereelde bywoning van Christelike vergaderinge is noodsaaklik (Hebreërs 10:24, 25). Dit geld ook vir ’n weeklikse gesinsbybelstudie. Dit is weliswaar nie maklik om so ’n studie gereeld te hou nie. “Ná ’n dag se werk wil jy eintlik ontspan”, sê een pligsgetroue moeder. “Maar ek berei my verstandelik voor om met my dogter te studeer omdat ek weet dat dit iets is wat gedoen moet word. Sy geniet ons gesinstudie terdeë!”
17. Wat kan ons leer uit die goeie manier waarop Paulus se metgesel Timoteus grootgemaak is?
17 Die apostel Paulus se metgesel Timoteus is klaarblyklik deur sy moeder en grootmoeder Bybelbeginsels geleer—maar blykbaar nie deur sy vader nie. Maar wat ’n voortreflike Christen het Timoteus tog geword! (Handelinge 16:1, 2; 2 Timoteus 1:5; 3:14, 15). Jy kan insgelyks op gunstige resultate hoop terwyl jy daarna streef om jou kinders “in die dissipline en verstandsregulering van Jehovah” groot te maak.—Efesiërs 6:4.
WEN DIE STRYD TEEN EENSAAMHEID
18, 19. (a) Wat kan veroorsaak dat ’n enkelouer eensaam is? (b) Watter raad word gegee om vleeslike begeertes te help beheers?
18 Een enkelouer het met ’n gesug gesê: “Wanneer ek tuiskom en daardie vier mure sien, en veral nadat die kinders bed toe is, tref die eensaamheid my werklik.” Ja, eensaamheid is dikwels die grootste probleem waarmee ’n enkelouer te kampe het. Dit is natuurlik om na die hartlike kameraadskap en intimiteit van die huwelik te verlang. Maar moet ’n persoon hierdie probleem ten alle koste probeer oplos? In die apostel Paulus se tyd het party jonger weduwees “hulle geslagsdrange tussen hulle en die Christus” laat kom (1 Timoteus 5:11, 12). Dit sal jou skaad as jy toelaat dat geestelike belange deur vleeslike begeertes oorskadu word.—1 Timoteus 5:6.
19 ’n Christenman het gesê: “Geslagsdrange is baie sterk, maar jy kan dit beheers. Wanneer ’n gedagte by jou opkom, moet jy nie daaroor bly dink nie. Jy moet daarvan ontslae raak. Dit help ook om aan jou kind te dink.” God se Woord vermaan ons: ‘Maak julle liggaamsdele dood wat geslagslus betref’ (Kolossense 3:5). Sal jy, as jy jou lus vir kos probeer onderdruk, ’n tydskrif lees met prente van heerlike kos of sal jy met mense omgaan wat gedurig oor kos praat? Beslis nie! Dieselfde geld vir vleeslike begeertes.
20. (a) Watter gevaar bestaan daar vir diegene wat ongelowiges die hof maak? (b) Hoe het ongetroudes in die eerste eeu en vandag eensaamheid die hoof gebied?
20 Party Christene het ongelowiges die hof begin maak (1 Korintiërs 7:39). Het dit hulle probleem opgelos? Nee. ’n Geskeide Christenvrou het gewaarsku: “Daar is iets wat baie erger is as om ongetroud te wees. Dit is om met die verkeerde persoon getroud te wees!” Eerste-eeuse Christenweduwees was ook ongetwyfeld van tyd tot tyd eensaam, maar die verstandiges het besig gebly deur ‘vreemdelinge gasvry te ontvang, die voete van heiliges te was en die verdruktes te help’ (1 Timoteus 5:10). Vandag bly getroue Christene wat baie jare gewag het om ’n godvresende huweliksmaat te kry eweneens besig. ’n Agt-en-sestigjarige Christenweduwee het ander weduwees begin besoek wanneer sy eensaam was. Sy het gesê: “As ek ander besoek, my huiswerk gereeld doen en na my geestelikheid omsien, vind ek dat ek nie tyd het om eensaam te wees nie.” Om ander aangaande God se Koninkryk te leer, is ’n goeie werk wat baie voordele meebring.—Matteus 28:19, 20.
21. Op watter manier kan gebed en goeie assosiasie help om eensaamheid te bowe te kom?
21 Daar is weliswaar geen kitsoplossing vir eensaamheid nie. Maar met krag van Jehovah af kan dit verduur word. ’n Christen verkry sulke krag wanneer hy of sy ‘nag en dag met smekinge en gebede volhou’ (1 Timoteus 5:5). Smekinge is opregte versoeke, ja, ’n gesmeek om hulp, moontlik met sterk uitroepe en trane. (Vergelyk Hebreërs 5:7.) Dit kan werklik help as jy jou hart “nag en dag” aan Jehovah uitstort. Daarbenewens kan heilsame assosiasie baie daartoe bydra om die leemte te vul wat deur eensaamheid geskep word. Deur goeie assosiasie kan ’n mens die “vriendelike woord” van aanmoediging kry wat in Spreuke 12:25 beskryf word.
22. Wat moet jy in gedagte hou wanneer jy van tyd tot tyd eensaam voel?
22 As jy van tyd tot tyd eensaam voel—wat heel moontlik sal gebeur—moet jy onthou dat niemand ’n volmaakte lot in die lewe het nie. Trouens, “die hele gemeenskap van [jou] broers” ly op die een of ander manier (1 Petrus 5:9). Moenie voortdurend aan die verlede terugdink nie (Prediker 7:10). Dink aan die voordele wat jy geniet. Wees bowenal vasbeslote om jou onkreukbaarheid te handhaaf en om Jehovah se hart te verbly.—Spreuke 27:11.
HOE ANDER KAN HELP
23. Watter verantwoordelikheid het mede-Christene teenoor enkelouers in die gemeente?
23 Die ondersteuning en hulp van mede-Christene is van onskatbare waarde. Jakobus 1:27 sê: “Die vorm van aanbidding wat uit die standpunt van ons God en Vader rein en onbesmet is, is dit: om na wese en weduwees in hulle verdrukking om te sien.” Ja, Christene is verplig om enkelouergesinne te help. Wat is party praktiese maniere waarop dit gedoen kan word?
24. Op watter maniere kan behoeftige enkelouergesinne gehelp word?
24 Materiële hulp kan verleen word. Die Bybel sê: “Wie ook al hierdie wêreld se middele vir lewensonderhoud het en sy broer sien gebrek ly en tog die deur van sy tere medelye vir hom sluit, in watter opsig bly die liefde vir God in hom?” (1 Johannes 3:17). Die oorspronklike Griekse woord vir “sien” beteken nie bloot ’n vlugtige kykie nie, maar ’n doelbewuste blik. Dit toon dat ’n goedhartige Christen dalk eers met ’n gesin se omstandighede en behoeftes vertroud sal raak. Miskien het hulle geld nodig. Party het dalk hulp nodig met huishoudelike herstelwerk. Of hulle sal dit dalk waardeer om bloot vir ’n maaltyd of ’n geselligheid genooi te word.
25. Hoe kan mede-Christene medelye aan enkelouers betoon?
25 Daarbenewens sê 1 Petrus 3:8: “Julle almal [moet] eensgesind wees, meegevoel betoon, broederlike geneentheid en tere medelye hê.” Een enkelouer met ses kinders het gesê: “Dit gaan maar moeilik en soms is ek terneergedruk. Maar nou en dan sal een van die broers of susters vir my sê: ‘Joan, jy kwyt jou goed van jou taak. Dit gaan die moeite werd wees.’ Net die wete dat ander aan jou dink en vir jou omgee, help soveel.” Veral ouer Christenvrouens kan jong vrouens wat enkelouers is met welslae help deur na hulle te luister wanneer hulle probleme het wat hulle dalk nie so maklik met ’n man kan bespreek nie.
26. Hoe kan ervare Christenmans vaderlose kinders help?
26 Christenmans kan op ander maniere help. Die regverdige man Job het gesê: ‘Ek het die vaderlose seun verlos en enigiemand wat geen helper gehad het nie’ (Job 29:12, NW). Party Christenmans toon vandag eweneens heilsame belangstelling in vaderlose kinders en toon opregte “liefde uit ’n rein hart”, sonder bybedoelings (1 Timoteus 1:5). Sonder om hulle eie gesin te verwaarloos, reël hulle dalk om af en toe saam met sulke jongmense in die Christelike bediening te werk en nooi hulle hulle dalk ook om aan die gesinstudie of aan ontspanning deel te neem. Sulke goedhartigheid kan heel moontlik voorkom dat ’n vaderlose kind ’n verkeerde weg betree.
27. Van watter ondersteuning kan enkelouers verseker wees?
27 Enkelouers moet natuurlik per slot van rekening ‘hulle eie vrag dra’ (Galasiërs 6:5). Hulle kan nietemin die liefde van Christenbroers en -susters en van Jehovah God self ervaar. Die Bybel sê aangaande hom: “Hy rig wees en weduwees weer op” (Psalm 146:9). Met Sy liefdevolle ondersteuning kan enkelouergesinne welslae behaal!
a As ’n jong Christen weens onsedelike gedrag swanger raak, keur die Christengemeente beslis nie goed wat sy gedoen het nie. Maar as sy berou toon, kan gemeentelike ouer manne en ander in die gemeente dalk aan haar hulp verleen.
b Ons verwys nie na gevalle waar ’n kind dalk beskerm moet word teen ’n ouer wat hom mishandel nie. As die ander ouer jou gesag probeer ondermyn, moontlik ten einde die kinders te oorreed om van jou weg te gaan, sal dit dalk goed wees om ervare vriende, soos die ouer manne in die Christengemeente, te vra hoe jy die situasie moet hanteer.