Watchtower ONLINE NGA LIBRARY
Watchtower
ONLINE NGA LIBRARY
Hiligaynon
  • BIBLIA
  • PUBLIKASYON
  • MITING
  • cl kap. 10 p. 97-106
  • “Mangin Manug-ilog Kamo sa Dios” sa Paggamit Ninyo sing Gahom

Wala ang video nga ginpili mo.

Sorry, may error sa pag-load sang video.

  • “Mangin Manug-ilog Kamo sa Dios” sa Paggamit Ninyo sing Gahom
  • Mangin Suod kay Jehova
  • Mga subtitulo
  • Pareho nga Materyal
  • Dapat Naton Ipakita ang Gugma
  • Kon Paano Gamiton ang Gahom sa Sulod sang Pamilya
  • Kon Paano Gamiton ang Gahom sa Sulod sang Kongregasyon
  • “Gahom sang Dila”
  • Pag-alagad kay Jehova sa Aton ‘Bug-os nga Kusog’
  • “Pangitaa Ninyo si Jehova Kag ang Iya Kusog”
    Ang Lalantawan Nagabantala sang Ginharian ni Jehova—2000
  • Malipayon Yadtong Nagagamit sang Gahom sing Husto!
    Ang Lalantawan Nagabantala sang Ginharian ni Jehova—1986
  • “Si Jehova . . . Gamhanan Gid”
    Mangin Suod kay Jehova
  • Magbantay Batok sa Pag-abuso sa Gahom
    Ang Lalantawan Nagabantala sang Ginharian ni Jehova—1986
Mangita sing Iban Pa
Mangin Suod kay Jehova
cl kap. 10 p. 97-106
Duha ka Saksi ni Jehova nga naga-preaching sa isa ka babayi sa iya balay.

KAPITULO 10

“Mangin Manug-ilog Kamo sa Dios” sa Paggamit Ninyo sing Gahom

1. Ano ang masami nga nagakatabo kon ang mga tawo may gahom?

ANG isa ka mamalaybay nagsiling: “Kon ang isa may gahom, may ara gid pirme sang katalagman.” Ano ina nga katalagman? Ang gahom puede gamiton sa sala nga paagi. Nasubuan kita nga pirme ginaabusuhan sang mga tawo ang ila gahom. Sa sulod sang linibo ka tinuig, “ginagamhan sang tawo ang iya isigkatawo sa iya kahalitan.” (Manugwali 8:9) Ang indi mahigugmaon nga paggahom nagresulta sa daku gid nga pag-antos sang mga tawo.

2, 3. (a) Ngaa lain gid ang paggamit ni Jehova sang iya gahom? (b) Ano mahimo ang nalakip sa aton gahom, kag paano naton ini dapat gamiton?

2 Pero, lain gid si Jehova nga Dios. Bisan pa wala sing limitasyon ang iya gahom, wala gid niya ini ginaabusuhan. Pareho sang natun-an na naton sa nagligad nga mga kapitulo, kon ginagamit niya ang iya gahom sa pagpanuga, paglaglag, pag-amlig, ukon sa pagpasag-uli, nahisanto gid ini sa iya mahigugmaon nga mga katuyuan. Kon pamensaran naton kon paano niya ginagamit ang iya gahom, mangin mas malapit pa gid kita sa iya. Kag gusto man naton nga ‘mangin manug-ilog sa Dios’ sa aton paggamit sing gahom. (Efeso 5:1) Pero ano ang aton gahom bilang maluya nga mga tawo?

3 Dumduma nga ang tawo gintuga “suno sa larawan sang Dios” kag kaangay sang Dios. (Genesis 1:26, 27) Gani, may gahom man kita, bisan pa limitado lang. Ang aton gahom mahimo maglakip sang ikasarang sa paghimo sing mga butang, sa pagtrabaho; pagkontrol ukon awtoridad sa iban; ikasarang sa pag-impluwensia sa iban, ilabi na sa mga nagahigugma sa aton; pisikal nga kusog (gahom); ukon materyal nga manggad. Parte kay Jehova, ang salmista nagsiling: “Ikaw ang tuburan sang kabuhi.” (Salmo 36:9) Buot silingon, direkta man ukon indi direkta, ang Dios amo ang Ginahalinan sang bisan ano nga gahom naton. Gani, gusto naton ini gamiton sa mga paagi nga nagapalipay sa iya. Paano naton ini mahimo?

Dapat Naton Ipakita ang Gugma

4, 5. (a) Ano ang kinahanglan para magamit sing husto ang gahom, kag paano ini ginapakita sang halimbawa sang Dios? (b) Paano ang gugma magabulig sa aton nga gamiton ang aton gahom sa husto nga paagi?

4 Para magamit sing husto ang gahom, kinahanglan ang gugma. Maathag gid ini sa halimbawa sang Dios. Dumduma ang parte sa apat ka nagapanguna nga kinaiya sang Dios nga amo ang gahom, katarungan, kaalam, kag gugma nga ginbinagbinag sa Kapitulo 1. Sa apat ka kinaiya, ano ang nagapangibabaw? Ang gugma. “Ang Dios gugma,” siling sang 1 Juan 4:8. Natural gid para kay Jehova ang pagpakita sang gugma. Ang tanan nga ginahimo niya, may gugma. Gani, gugma ang rason kon ngaa ginagamit sang Dios ang iya gahom kag nagabenepisyo sa sini ang mga nagahigugma sa iya.

5 Ang gugma magabulig man sa aton nga gamiton ang aton gahom sa husto nga paagi. Kay man, ginasugiran kita sang Biblia nga ang gugma “mainayuhon” kag “wala ini nagapangita sang kaugalingon nga kaayuhan.” (1 Corinto 13:4, 5) Gani, bangod sang gugma wala naton ginahimuan sing malain ukon ginapintasan ang mga tawo nga sakop sang aton awtoridad. Kundi, ginarespeto naton sila kag ginaulikdan ang ila mga kinahanglanon kag ang ila mga ginabatyag.—Filipos 2:3, 4.

6, 7. (a) Ano ang kahadlok sa Dios, kag ngaa makabulig sa aton ini nga kinaiya para malikawan ang pag-abuso sa gahom? (b) Iilustrar ang koneksion sang kahadlok nga indi mapalipay ang Dios kag ang gugma sa Dios.

6 Ang gugma may koneksion sa isa pa ka kinaiya nga makabulig sa aton nga malikawan ang pag-abuso sa gahom: ang kahadlok sa Dios. Paano ini nga kinaiya makabulig sa aton? “Paagi sa kahadlok kay Jehova ang tawo nagalikaw sa malain,” siling sang Hulubaton 16:6. Ang pag-abuso sa gahom isa gid ka malain nga buhat nga dapat naton likawan. Ang kahadlok sa Dios magapugong sa aton nga daugdaugon ang mga ginagamhan naton. Ngaa? Una, nahibaluan naton nga manabat kita sa Dios kon paano naton sila ginatratar. (Nehemias 5:1-7, 15) Pero may mas importante pa nga rason. Ang mga termino sa orihinal nga lenguahe nga gingamit para sa “kahadlok” masami may ideya sang tudok nga pagtahod kag pagkahalawhaw sa Dios. Gani ginakonek sang Biblia ang kahadlok sa gugma sa Dios. (Deuteronomio 10:12, 13) Kon ginarespeto naton ang Dios indi gid naton gusto nga masubuan sia. Indi lang ini bangod nahadlok kita sa silot kundi bangod ginahigugma gid naton sia.

7 Sa pag-ilustrar: Hunahunaa ang maayo nga relasyon sang isa ka mag-amay. Kabalo ang bata nga lalaki nga palangga gid sia kag nagaulikid sa iya ang iya amay. Pero kabalo man ang bata nga gusto sang iya amay nga magsunod sia sa mga ginapatuman sang iya amay. Kay kon indi sia magtuman, disiplinahon sia sang iya amay. Ang bata may nagakaigo nga kahadlok sa iya amay kay palangga gid niya ang iya amay. Gusto gid sini nga bata nga himuon ang bisan ano nga magapalipay sa iya amay. Amo man sina ang kahadlok sa Dios. Bangod ginahigugma naton si Jehova, ang aton Amay sa langit, nahadlok kita nga maghimo sang bisan ano nga makapasubo sa iya. (Genesis 6:6) Gusto gid naton nga pasadyahon ang iya tagipusuon. (Hulubaton 27:11) Amo kon ngaa gusto naton nga gamiton sing husto ang aton gahom. Usisaon naton sing dugang pa kon paano naton ini mahimo.

Kon Paano Gamiton ang Gahom sa Sulod sang Pamilya

8. (a) Ano ang awtoridad sang mga bana sa sulod sang pamilya, kag paano ini dapat gamiton? (b) Paano mapakita sang isa ka bana nga ginapadunggan niya ang iya asawa?

8 Una, binagbinagon naton ang pamilya. “Ang bana amo ang ulo sang iya asawa,” siling sang Efeso 5:23. Paano dapat gamiton sang bana ining awtoridad nga ginhatag sang Dios? Ginasugo sang Biblia ang mga bana nga makig-upod sa ila asawa “suno sa ihibalo” kag ‘padunggan sila subong sang isa ka mas maluya nga suludlan.’ (1 Pedro 3:7) Ang Griego nga tinaga nga gin-translate “dungog” nagakahulugan sing “bili, balor, . . . pagtahod.” Ang mga porma sini nga tinaga gin-translate nga “mga dulot” kag “hamili.” (Binuhatan 28:10; 1 Pedro 2:7) Ang bana nga nagapadungog sa iya asawa indi gid magsakit, magpakahuya, kag magpakanubo sa iya asawa, asta nga magbatyag ini nga wala sing pulos. Kundi, ginakilala niya ang balor sang iya asawa kag ginatahod sia. Ginapakita niya paagi sa iya ginahambal kag ginahimo sa pribado kag sa publiko nga importante para sa iya ang iya asawa. (Hulubaton 31:28) Ini nga bana ginapalangga kag ginatahod gid sang iya asawa, kag ang importante sa tanan, nalipay sa iya ang Dios.

Mag-asawa nga nagalakat nga nagakaptanay sing kamot.

Ginagamit sing husto sang mga bana kag mga asawa ang ila gahom kon ginapalangga kag ginatahod nila ang isa kag isa

9. (a) Ano ang gahom sang mga asawa sa sulod sang pamilya? (b) Ano ang makabulig sa asawa para gamiton niya ang iya mga ikasarang sa pagsuporta sa iya bana, kag ano ang resulta?

9 Ang mga asawa may gahom man sa sulod sang pamilya. Ang Biblia nagasugid parte sa matutom sa Dios nga mga babayi nga nagpasakop gid sa pagkaulo sang ila bana. Pero may ginhimo sila para sa kaayuhan sang ila bana ukon para malikawan sang ila bana ang sala nga desisyon. (Genesis 21:9-12; 27:46–28:2) Mahimo nga mas maalam ang asawa sangsa iya bana, ukon mahimo nga may iban pa sia nga mga ikasarang nga wala sa iya bana. Pero, dapat sia gihapon magpakita sing “tudok nga pagtahod” sa iya bana kag dapat “magpasakop” sa iya “subong sang [iya] pagpasakop sa Ginuo.” (Efeso 5:22, 33) Kon gusto sang asawa nga malipay sa iya ang Dios, dapat niya gamiton ang iya mga ikasarang sa pagsuporta sa iya bana, imbes nga pakanubuon sia ukon dominahan sia. Ining “maalamon nga babayi” nagakooperar sa iya bana sa pagpabakod sa pamilya. Bilang resulta, maayo ang iya relasyon sa Dios.—Hulubaton 14:1.

10. (a) Ano nga awtoridad ang ginhatag sang Dios sa mga ginikanan? (b) Ano ang kahulugan sang tinaga nga “disiplina,” kag paano ini dapat himuon? (Tan-awa man ang footnote.)

10 Ang mga ginikanan ginhatagan man sang Dios sing awtoridad. Ang Biblia nagalaygay: “Mga amay, indi ninyo pagpaakiga ang inyo mga anak, kundi padayon sila nga padakua sa disiplina kag laygay ni Jehova.” (Efeso 6:4) Sa Biblia, ang tinaga nga “disiplina” mahimo magkahulugan sing “pagpadaku, paghanas, pagtudlo.” Kinahanglan sang kabataan ang disiplina. Nagauswag sila kon may maathag nga mga giya kag mga limitasyon. Ginakonek sang Biblia ini nga disiplina, ukon pagtudlo, sa gugma. (Hulubaton 13:24) Gani, ang “bilugon nga pangdisiplina” indi gid dapat makahalit sa emosyon ukon sa pisikal.a (Hulubaton 22:15; 29:15) Kon sobra ka estrikto ukon mapintas ang disiplina, isa ini ka pag-abuso sa awtoridad sang ginikanan kag mahimo magpaluya sang buot sang bata. (Colosas 3:21) Pero, kon ang kabataan ginadisiplina sa insakto nga paagi mabatyagan nila nga palangga gid sila sang ila mga ginikanan kag interesado sila sa kon mangin ano sila nga klase sang mga tawo.

11. Paano magamit sing husto sang kabataan ang ila gahom?

11 May ara man bala sang gahom ang kabataan? Paano nila magamit sing husto ang ila gahom? “Ang himaya sang mga pamatan-on amo ang ila kusog,” siling sang Hulubaton 20:29. Ang matuod wala na sing mas maayo pa sangsa paggamit sang mga pamatan-on sang ila kusog kag kapagsik sa pag-alagad sa aton “Daku nga Manunuga.” (Manugwali 12:1) Dapat tandaan sang mga pamatan-on nga ang ila ginahimo may epekto sa balatyagon sang ila mga ginikanan. (Hulubaton 23:24, 25) Kon ginatuman sang kabataan ang ila mga ginikanan kag ginahimo kon ano ang husto, ginapahalipay nila ang tagipusuon sang ila mga ginikanan. (Efeso 6:1) Ini nga paggawi ‘kalahamut-an sa Ginuo.’—Colosas 3:20.

Kon Paano Gamiton ang Gahom sa Sulod sang Kongregasyon

12, 13. (a) Ano dapat ang pagtan-aw sang mga gulang sa ila awtoridad sa kongregasyon? (b) Iilustrar kon ngaa dapat trataron sing mahigugmaon sang mga gulang ang panong.

12 May gintangdo si Jehova nga mga manugtatap para manguna sa Cristianong kongregasyon. (Hebreo 13:17) Dapat gamiton sining kalipikado nga mga lalaki ang ila awtoridad halin sa Dios para buligan ang mga kauturan kag para mangin suod pa gid sila sa Dios. May kinamatarong bala ang mga gulang nga magpakaginuo sa ila mga kauturan bangod sang ila posisyon? Wala gid! Dapat mangin mapainubuson ang mga gulang kag dapat naintiendihan nila kon ano ang ginapahimo sang Dios sa ila sa kongregasyon. (1 Pedro 5:2, 3) Ginasugo sang Biblia ang mga manugtatap: ‘Bantayi ang kongregasyon sang Dios, nga ginbakal niya paagi sa dugo sang iya Anak.’ (Binuhatan 20:28) Amo ini ang mabakod nga rason kon ngaa dapat trataron sing mapinalanggaon ang kada isa sa panong.

13 Sa pag-ilustrar: Ginpangabay ka sang imo suod nga abyan nga taguon ang isa ka butang nga importante gid para sa iya. Nahibaluan mo nga mahal ang bakal niya sini. Sigurado nga halungan mo gid ini. Pareho man sa sini, ginhatagan sang Dios ang mga gulang sing salabton nga atipanon ang importante gid nga butang: ang kongregasyon, nga ang mga ara sa sini ginkumparar sa mga karnero. (Juan 21:16, 17) Ginahigugma ni Jehova ang iya mga karnero. Palangga gid niya sila kay ginbakal niya sila paagi sa hamili nga dugo sang iya bugtong nga Anak, si Jesucristo. Ginbayad ni Jehova ang pinakamahal nga bili para sa iya mga karnero. Ginatandaan ini sang mapainubuson nga mga gulang kag ginatratar nila sing mahigugmaon ang mga karnero ni Jehova.

“Gahom sang Dila”

14. Ano ang gahom sang dila?

14 “Ang kamatayon kag ang kabuhi yara sa gahom sang dila,” siling sang Biblia. (Hulubaton 18:21) Ang matuod, ang dila makahalalit gid. Posible tanan kita nakabatyag gid sang kasubo sang ginhambalan kita sang masakit nga mga tinaga. Pero may gahom man ang dila sa pagpaayo. “Ang pulong sang maalamon makapaayo,” siling sang Hulubaton 12:18. Huo, ang makapalig-on kag makapapagsik nga mga tinaga puede makumparar sa balanyos nga makapaayo sa aton ginabatyag. Binagbinaga ang pila ka halimbawa.

15, 16. Paano naton magamit ang aton dila sa pagpalig-on sa iban?

15 “Lugpayi ang mga ginapung-awan,” siling sang 1 Tesalonica 5:14. Huo, mahimo nga kon kaisa bisan ang matutom nga mga alagad ni Jehova nagapakigbato sa depresyon. Paano naton sila mabuligan? Ihambal sa ila kon ano ang maayo nga nakita mo sa ila para mabatyagan nila nga importante sila kay Jehova. Sugiri sila sang makapalig-on nga mga teksto sa Biblia nga nagapakita nga si Jehova nagaulikid gid kag nagahigugma sa mga “nagaantos” kag “nalisdan.” (Salmo 34:18) Kon ginagamit naton ang gahom sang aton dila sa pagpaumpaw sa iban, ginapakita naton nga ginailog naton ang aton maluluy-on nga Dios, nga “nagalipay sa mga nagakasubo.”—2 Corinto 7:6, APD.

16 Magamit man naton ang gahom sang aton dila sa pagpalig-on sa iban nga nagakinahanglan gid sini. Napatyan bala sing hinigugma ang isa ka utod? Ang makapaumpaw nga mga tinaga nga nagapakita sang aton pag-ulikid makapalipay sa isa nga ginasubuan. Nagabatyag bala ang isa ka may edad na nga brother ukon sister nga daw wala na sia sing pulos? Pasaliga sila nga kinahanglan gihapon sila para mabatyagan nila nga importante sila kag ginaapresyar naton sila. May utod bala nga may nagabalikbalik nga balatian? Mapaumpawan gid sia kag mapalig-on kon tawgan sa telepono, sulatan, ukon istoryahon sing personal. Sigurado nga nalipay gid ang aton Manunuga kon ginagamit naton ang gahom sang aton dila sa paghambal sang ‘maayo nga pinamulong nga makapabakod.’—Efeso 4:29.

17. Sa ano nga importante nga paagi magamit naton ang aton dila para sa kaayuhan sang iban, kag ngaa dapat naton ini himuon?

17 Parte sa paggamit sa gahom sang aton dila, wala na sing mas importante pa sangsa gamiton ini sa pagsugid sang maayong balita sang Ginharian sang Dios. “Indi pag-idingot ang maayo sa mga dapat mo hatagan sini, kon masarangan mo ang pagbulig,” siling sang Hulubaton 3:27. Obligasyon naton nga isugid sa iban ang maayong balita nga makaluwas sang ila kabuhi. Indi husto nga taguon lang naton ang mensahe nga maalwan nga ginhatag sa aton ni Jehova. (1 Corinto 9:16, 22) Pero ano ang ginapaabot ni Jehova sa aton parte sa pagbantala nga hilikuton?

Ang pagsugid sang maayong balita isa ka maayo gid nga paagi sa paggamit sang aton kusog

Pag-alagad kay Jehova sa Aton ‘Bug-os nga Kusog’

18. Ano ang ginapaabot sa aton ni Jehova?

18 Bangod palangga naton si Jehova gusto naton nga himuon ang aton masarangan sa Cristianong ministeryo. Ano ang ginapaabot sa aton ni Jehova? Ang butang nga mahatag naton, bisan ano man ang aton sitwasyon sa kabuhi: “Bisan ano ang inyo ginahimo, himua ninyo ini sing bug-os kalag subong nga para kay Jehova, kag indi para sa mga tawo.” (Colosas 3:23) Si Jesus nagsiling nga amo ini ang pinakaimportante nga sugo: “Higugmaa si Jehova nga imo Dios sa bug-os mo nga tagipusuon kag sa bug-os mo nga kalag kag sa bug-os mo nga hunahuna kag sa bug-os mo nga kusog.” (Marcos 12:30) Huo, ginapaabot ni Jehova sa kada isa sa aton nga higugmaon naton sia kag alagdon sing bug-os kalag.

19, 20. (a) Bangod ang kalag nagalakip sang tagipusuon, hunahuna, kag kusog, ngaa ginsambit pa ini sing isaisa sa Marcos 12:30? (b) Ano ang buot silingon sang bug-os kalag nga pag-alagad kay Jehova?

19 Ano ang buot silingon sang pag-alagad sa Dios sing bug-os kalag? Ang kalag amo ang aton bilog nga pagkatawo, upod ang tanan nga pisikal kag mental nga mga ikasarang. Bangod ang kalag nagalakip sang tagipusuon, hunahuna, kag kusog, ngaa ginasambit pa ini isaisa sa Marcos 12:30? Binagbinaga ang isa ka ilustrasyon. Sang panahon sang Biblia, mahimo nga ibaligya sang isa ka tawo ang iya kaugalingon (ang iya kalag) sa pagkaulipon. Pero, mahimo nga ang ulipon indi mag-alagad sa iya agalon sing bug-os tagipusuon, mahimo nga indi niya paggamiton ang iya bug-os nga kusog ukon ang iya bug-os nga ikasarang sang panghunahuna para sa iya agalon. (Colosas 3:22) Gani, mahimo gid nga isaisa nga ginsambit ini ni Jesus para ipadaku nga indi naton pag-idingot ang bisan ano nga butang sa aton pag-alagad sa Dios. Ang bug-os kalag nga pag-alagad sa Dios nagakahulugan nga ihatag naton ang aton kaugalingon, nga ginagamit ang aton kusog asta sa masarangan naton sa pag-alagad sa iya.

20 Buot silingon bala sini nga dapat palareho ang kadamuon sang tion kag kusog nga aton ginagamit sa ministeryo? Indi, kay sarisari ang sitwasyon kag ikasarang sang kada isa. Halimbawa, ang isa ka pamatan-on nga mapagros kag mapagsik mahimo nga makabantala sing mas malawig sangsa isa nga maluya na bangod sang katigulangon. Ang isa ka tawo nga wala pa sing pamilya posible nga mas madamo ang mahimo sangsa isa nga pamilyado na. Kon ang aton kusog kag sitwasyon nagatugot sa aton nga mas madamo sing mahimo sa ministeryo, pasalamatan gid naton ini! Kag siempre, indi gid naton gusto nga pakalainon ang iban ukon ikumparar ang aton kaugalingon sa iban. (Roma 14:10-12) Kundi, gusto naton gamiton ang aton kusog sa pagpalig-on sa iban.

21. Ano ang pinakamaayo kag pinakaimportante nga paagi sa paggamit sang aton kusog?

21 Si Jehova perpekto gid nga halimbawa sa husto nga paggamit sang iya gahom. Gusto naton sia ilugon asta sa masarangan naton bilang indi perpekto nga mga tawo. Magamit naton sing husto ang aton gahom paagi sa pagrespeto sa mga tawo nga sakop sang aton awtoridad. Dugang pa, gusto naton mangin bug-os kalag sa pagtuman sing makaluwas sang kabuhi nga pagbantala nga hilikuton nga ginapahimo sa aton ni Jehova. (Roma 10:13, 14) Dumduma, nalipay si Jehova kon ginahatag mo, sang imo kalag, ang pinakamaayo nga mahimo mo. Sigurado gid nga gusto mo himuon ang imo pinakamasarangan para alagaron ining mahinangpanon kag mahigugmaon nga Dios. Wala na sing mas maayo ukon mas importante nga paagi sa paggamit sang imo kusog.

a Sang panahon sang Biblia, ang Hebreo nga tinaga para sa “bilugon” nagakahulugan sing isa ka lipak ukon isa ka sungkod, pareho sa ginagamit sang isa ka manugbantay sa paggiya sa iya mga karnero. (Salmo 23:4) Pareho man sa sini, “ang bilugon” sang awtoridad sang ginikanan nagakahulugan sing mahigugmaon nga paggiya, indi matigdas ukon mapintas nga silot.

Mga Pamangkot Para sa Pagpamalandong

  • Hulubaton 3:9, 10 Ano nga “hamili nga mga butang” ang ara sa aton, kag paano naton magamit ini sa pagpadungog kay Jehova?

  • Manugwali 9:5-10 Ngaa dapat mo gamiton ang imo kusog subong para mapalipay ang Dios?

  • Binuhatan 8:9-24 Ano nga pag-abuso sa gahom ang ginasugid diri, kag paano naton malikawan nga madaug sini nga kalainan?

  • Binuhatan 20:29-38 Ano ang matun-an sang mga gulang sa halimbawa ni Pablo?

    Hiligaynon Publications (1980-2025)
    Mag-log Out
    Mag-log In
    • Hiligaynon
    • I-share
    • Mga preference
    • Copyright © 2025 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Mga Kasugtanan sa Paggamit
    • Privacy Policy
    • Privacy Settings
    • JW.ORG
    • Mag-log In
    I-share