ვინ იყო აბრაამი?
მხოლოდ რამდენიმე ადამიანმა თუ შეძლო მსოფლიო რელიგიებზე დიდი გავლენის მოხდენა. აბრაამიa ბიბლიაში მოხსენიებული ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული პერსონაჟია, რომელსაც პატივს სცემენ იუდეველებიც, მუსლიმანებიც და ქრისტიანებიც. მან თითოეულ ჩვენგანს შეუდარებელი რწმენის მაგალითი დაგვიტოვა. ბიბლიაში აბრაამს „ყველა . . . მორწმუნის მამა“ ეწოდება (რომაელები 4:11).
რატომ სცემს ხალხი აბრაამს ასეთ დიდ პატივს? პირველ რიგში იმიტომ, რომ აბრაამი არის ერთადერთი ადამიანი, რომელიც ბიბლიაში ღვთის მეგობრად არის მოხსენიებული (ესაია 41:8; იაკობი 2:23).
აბრაამი ისეთივე ჩვეულებრივი ადამიანი იყო, როგორებიც ჩვენ ვართ. ისიც ისეთივე პრობლემებს ხვდებოდა, როგორსაც ჩვენ ვხვდებით, მაგრამ უმკლავდებოდა მათ. გაინტერესებთ, როგორ ახერხებდა ის ამას? ვნახოთ, რას ამბობს ბიბლია ამ გამორჩეული ადამიანის შესახებ.
მისი წარსული
აბრაამი დაიბადა ძვ. წ. 2018 წელს ქალაქ ურში და ამავე ქალაქში გაიზარდა (დაბადება 11:27—31). ური დიდი და მდიდარი ქალაქი იყო. ამ ქალაქში კერპთაყვანისმცემლობა ყვაოდა. ალბათ, აბრაამის მამა, თერახიც კერპთაყვანისმცემელი იყო (იესო ნავეს ძე 24:2). მაგრამ აბრაამმა არჩია, რომ მხოლოდ იეჰოვასთვისb ეცა თაყვანი, ვიდრე რომელიმე უსიცოცხლო კერპისთვის.
რატომ არჩია აბრაამმა, რომ იეჰოვას თაყვანისმცემელი ყოფილიყო? ის დაიბადა ნოეს ვაჟის, სემის სიკვდილამდე 150 წლით ადრე. რა გავლენას მოახდენდა სემთან ურთიერთობა აბრაამზე? პირველ რიგში, იგი ალბათ შეიტყობდა სემისგან, როგორ გადაურჩნენ წარღვნას ის და მისი ოჯახი. ის იმასაც გაიგებდა, თუ რამდენად მნიშვნელოვანია იეჰოვა ღმერთის თაყვანისცემა — ღმერთის, რომელმაც სემი და მისი ოჯახი წარღვნის დროს გადაარჩინა.
არა აქვს მნიშვნელობა, სემისგან გაიგო აბრაამმა იეჰოვას შესახებ თუ სხვისგან, მასზე დადებითად იმოქმედა იმან, რაც ჭეშმარიტი ღვთის შესახებ ისწავლა. როცა „გულების შემმოწმებელი“ ღმერთი, იეჰოვა, აბრაამს აკვირდებოდა, მასში რაღაც კარგი დაინახა. ის დაეხმარა მას, რომ უკეთესი ადამიანი გამხდარიყო (იგავები 17:3; 2 მატიანე 16:9).
მისი ცხოვრება
მართალია, აბრაამი არაერთ სირთულეს ხვდებოდა, მაგრამ მისი ცხოვრება არასდროს ყოფილა ერთფეროვანი და უაზრო. განვიხილოთ რამდენიმე ეპიზოდი მისი ცხოვრებიდან.
▪ აბრაამი ურში ცხოვრობდა, როცა ღმერთმა უთხრა, რომ დაეტოვებინა თავისი მშობლიური მხარე და წასულიყო იმ ქვეყანაში, რომელზეც ის მიუთითებდა. აბრაამმა და სარამ არ იცოდნენ, სად უნდა წასულიყვნენ ან რატომ სთხოვა ღმერთმა ამ მხარის დატოვება. მიუხედავად ამისა, ისინი დაემორჩილნენ მას. აბრაამი და სარა საბოლოოდ მივიდნენ ქანაანში, სადაც მთელი თავიანთი დარჩენილი ცხოვრება ხიზნებივით კარვებში გაატარეს (საქმეები 7:2, 3; ებრაელები 11:8, 9, 13).
▪ როცა აბრაამი ჯერ კიდევ უშვილო იყო, ღმერთი დაჰპირდა, რომ მას დიდ ხალხად აქცევდა. იეჰოვა ღმერთმა ისიც დასძინა, რომ დედამიწაზე ყველა ოჯახი მისი მეშვეობით იკურთხებოდა (დაბადება 11:30; 12:1—3). მოგვიანებით, ღმერთმა კიდევ ერთხელ გაუმეორა აბრაამს, რომ ის აუცილებლად შეასრულებდა თავის დანაპირებს. მან აბრაამს უთხრა, რომ მისი შთამომავლობა ვარსკვლავებივით ურიცხვი იქნებოდა (დაბადება 15:5, 6).
▪ როცა აბრაამი 99 წლის იყო და სარა — დაახლოებით 90-ის, იეჰოვა მათ დაჰპირდა, რომ ვაჟი ეყოლებოდათ. ადამიანური თვალსაზრისით ეს შეუძლებელი ჩანდა, მაგრამ აბრაამი და სარა მალევე მიხვდნენ, რომ არაფერია „იეჰოვასთვის შეუძლებელი“ (დაბადება 18:14). ერთი წლის შემდეგ, 100 წლის ასაკში, აბრაამი ვაჟის მამა გახდა, რომელსაც ისაკი დაარქვა (დაბადება 17:21; 21:1—5). ღმერთმა აბრაამს პირდაპირ უთხრა, რომ კაცობრიობა ისაკის მეშვეობით იკურთხებოდა.
▪ წლების შემდეგ იეჰოვამ აბრაამს საკმაოდ უჩვეულო რამ სთხოვა: მან აბრაამს დაავალა, რომ თავისი საყვარელი ძე, ისაკი შეეწირა მსხვერპლად, მიუხედავად იმისა, რომ ის არც დაქორწინებული იყო და არც შვილები ჰყავდა.c ალბათ, აბრაამს ძალიან დაამწუხრებდა ის, რომ შვილი უნდა დაეკარგა. მაგრამ ის მზად იყო, შეესრულებინა იეჰოვას თხოვნა და მსხვერპლად შეეწირა ისაკი. აბრაამს მტკიცედ სჯეროდა, რომ ღმერთს შეეძლო ისაკი მკვდრეთით აღედგინა, რათა თავისი დაპირებები შეესრულებინა (ებრაელები 11:19). გადამწყვეტ მომენტში, როცა აბრაამს უნდა შეეწირა ისაკი, ღმერთმა შეაჩერა ის. იეჰოვამ აბრაამი შეაქო უსიტყვო მორჩილებისთვის. შემდეგ კი გაუმეორა ის, რასაც ადრე დაჰპირდა (დაბადება 22:1—18).
▪ აბრაამი 175 წლის იყო, როცა სიკვდილის ძილით მიიძინა. ბიბლიაში ნათქვამია, რომ ის „მოხუცი და კმაყოფილი“ იყო, როცა „კარგი სიბერით მოკვდა“ (დაბადება 25:7, 8). ამგვარად შესრულდა აბრაამზე ღვთის სიტყვები, რომ ის დიდხანს იცოცხლებდა და მშვიდად მოკვდებოდა (დაბადება 15:15).
სამაგალითო კაცი
საუკუნეების წინათ მცხოვრები აბრაამი გაცილებით მეტია ჩვენთვის, ვიდრე მხოლოდ რელიგიური ან ისტორიული ფიგურა. ის დღესაც სამაგალითო კაცია ყველასთვის (ებრაელები 11:8—10, 17—19). განვიხილოთ ოთხი გამორჩეული თვისება, რომელსაც აბრაამი ავლენდა. ჯერ ვისაუბროთ რწმენაზე, რომლითაც ის ყველაზე მეტად გამოირჩეოდა.
[სქოლიოები]
a თავდაპირველად აბრაამს ერქვა აბრამი, ხოლო მის ცოლს — სარაი. მოგვიანებით, ღმერთმა აბრამს აბრაამი უწოდა, რაც „მრავალი ერის მამას“ ნიშნავს, ხოლო მის ცოლს სარაის — სარა, რაც „დიდგვაროვან ქალბატონს“ ნიშნავს (დაბადება 17:5, 15). დაბნეულობის თავიდან ასარიდებლად, ამ სტატიათა სერიაში ჩვენ მათ მოვიხსენიებთ, როგორც აბრაამსა და სარას.
b ბიბლიის თანახმად, იეჰოვა ღვთის სახელია.
c იხილეთ რუბრიკა „მკითხველები გვეკითხებიან — რატომ სთხოვა ღმერთმა აბრაამს, მისთვის ვაჟი შეეწირა?“ ამავე ჟურნალის 23-ე გვერდზე.
[ჩარჩო 4 გვერდზე]
ბიბლიის გამორჩეული პერსონაჟი
ბიბლიის წიგნ „დაბადების“ პირველ ათ თავში მოთხრობილია ძლიერი რწმენის მქონე ისეთი მამაკაცების ისტორია, როგორებიც იყვნენ აბელი, ენოქი და ნოე. მაგრამ მომდევნო 15 თავში აღწერილია მხოლოდ ერთი კაცის, აბრაამის, ცხოვრება.
უფრო მეტიც, ბიბლიაში პირველად მოხსენიებული რამდენიმე მნიშვნელოვანი ცნობა სწორედ აბრაამს უკავშირდება. მაგალითად, როცა აბრაამის ისტორიას ვკითხულობთ . . .
▪ პირველად სწორედ აქ არის მოხსენიებული ღმერთი, როგორც ფარი ანუ თავისი მსახურების დამცველი (დაბადება 15:1; იხილეთ კანონის 33:29; ფსალმუნის 115:9; იგავების 30:5).
▪ პირველად აქ გვხვდება ფრაზა: „ერწმუნა ღმერთს“ (დაბადება 15:6).
▪ პირველად აქ გამოიყენება სიტყვა წინასწარმეტყველი (დაბადება 20:7).
▪ პირველად აქ არის მოხსენიებული შვილისადმი მშობლის სიყვარული (დაბადება 22:2).