Se a te Tala ‵Lei o te Malo?
I te tausaga ko teka, e isi se mea telā ne fai‵pati atu e uiga ki ei a tino ma‵tua mo talavou e toko 6,035,564 i atufenua e 235. Kae ne fakamāumāu i ei ne latou te 1,171,270,425 itula. E se gata fua i te fakamatala atu o te mea tenā i olotou pati, kae ne tufa atu foki ne latou a tusi e sili atu i te 700 miliona kopi ki tino, ko te mea ke fakailoa kae fakamatala atu te mea tenā. Ne tufa atu foki ne latou te fia o kaseti, ko kaseti e fakalogologo ki ei mo vitiō ko te mea ke folafola atu te mea tenā. Se a “te mea” tenā?
A “TE MEA” tenā ko te tala ‵lei e uiga ki te Malo o te Atua. A te ‵tonuga loa, e seai aka foki se isi taimi i aso mua e penei te lasi o te talaiga o “te Tala ‵Lei tenei e uiga ki te Malo” e pelā mo mea kolā e lavea atu ne tatou i aso nei.—Mataio 24:14.
E ga‵lue fakagāmua a tino katoa kolā e fai ne latou te galuega talai tenei, penā foki loa mo te faiga o akoakoga. I manatu o te lalolagi nei, kāti e foliga mai pelā me e se toka latou ke fai te galuega tenā. E māfua mai fea te lotou loto toa mo te lotou manuia? E tasi te mea ko te mana o te tala ‵lei o te Malo, me ko te tala tenā o fakamanuiaga kolā ka oko mai ki tino. Konā eiloa a fakamanuiaga kolā e ma‵nako ki ei a tino katoa—ko te fiafia, te sē toe fi‵ta i mea tautupe, te faiga o pulega ‵lei, te filemu mo te tokagamalie, penā foki loa mo te suā mea fakaofoofogia—ko te ola se-gata-mai! E ‵lei eiloa te tala tenā ki tino kolā e ‵sala aka ki te aogā tonu o te olaga nei. E tonu, konā eiloa a fakamanuiaga, e atea foki mo nisi fakamanuiaga aka, kolā e mafai ne koe o maua māfai e talia ne koe te folafolaga o te tala ‵lei e uiga ki te Malo.
Se a te Malo?
Se a te Malo tenei e folafola atu e pelā me se tala ‵lei? Ko te Malo telā ne fakaakoako te fia miliona o tino ke ‵talo e uiga ki ei i pati lauiloa konei: “Te motou tamana tela i te lagi: ke tapu tou igoa, ke oko mai tou Malo, ke fai te mea e loto koe ki ei i lalo nei, e pela mo te faiga i te lagi.”—Mataio 6:9, 10.
Ko te Malo tenā ne faipati ki ei te pelofeta ko Tanielu i tusitusiga faka-Epelu i te 2,500 tupu tausaga ko ‵teka, penei: “Ka fakatu ne te Atua o te lagi a te malo tela ka se toe gata mai. Ka se toe mafai o takavale a te malo tena. Ka fakatakavale ne ia a malo katoa kona, kae ka tumau ki te se gata mai.”—Tanielu 2:44.
Ko te tala ‵lei tenei e uiga ki te Malo, io me ko te pulega a te Atua telā ka ave keatea ne ia a amioga ma‵sei katoa kae ka pule mai ki te lalolagi nei i te filemu. Ka fakataunu tonu mai i ei te fuafuaga muamua a te Atua mō tino, penā foki loa mo te lalolagi.—Kenese 1:28.
“Ko Pili Mai te Malo o te Lagi”
I te 2,000 tausaga ko ‵teka, ne folafola muamua atu te tala ‵lei o te Malo ne se tagata loto finafinau telā ne fai fakaa‵tea ana foliga. A te tagata tenā ko Ioane te Papatiso, ko te tama a te faitaulaga Iutaia ko Sakalia mo tena avaga, ko Elisapeta. Ne pei a Ioane ki gatu ne faite ki fulufulu o kamela, ne li foki tena kafanoa pa‵kili manu telā ne fakatamilo i tena taugasulu. Ne fai a ia e pelā mo te pelofeta ko Elia, me ne fakaata mai ne ia tou tagata. Kae ne ‵poi a tino e tokouke i tena fekau. Ne folafola atu a ia penei: “Ke salamo koutou me ko pili mai te Malo o te lagi!”—Mataio 3:1-6.
A tino kolā ne fakalogo‵logo ki a Ioane ko tino Iutaia kolā ne fai mai me e tapuaki atu latou ki te Atua tonu, ko Ieova. Ne maua ne te lotou fenua a te feagaiga o tulafono e alatu i a Mose i te 1,500 tupu tausaga mai mua atu i ei. Ne tu atu i Ielusalema i aso konā a te faletapu gali, telā ne ofo atu i ei a taulaga e ‵tusa loa mo fakatonuga i te Tulafono. Ne tali‵tonu eiloa te kau Iutaia me e fiafia malosi te Atua ki te lotou tapuakiga.
Ona ko te fakalogo‵logo ki a Ioane, ne iloa ei ne nisi tino me e ‵se olotou manatu e uiga ki te lotou lotu. Ko oti ne ulu lēmū atu a tuu mo akoakoga a te kau Eleni ki loto i akoakoga fakalotu a te kau Iutaia. Ko oti ne fakamakosu kae ne fakasēaogā foki te tulafono telā ne maua ne latou mai te Atua e alatu i a Mose, ona ko tuu mo akoakoga a tino. (Mataio 15:6) Ne seki tapuaki atu te tokoukega o latou i se auala telā ne talia ne te Atua, me ne takitaki ‵se latou ne olotou takitaki lotu kolā ne loto ma‵keke kae mata fatu. (Iakopo 1:27) Ne ‵tau o salamō latou i olotou agasala ki te Atua mo te feagaiga o Tulafono.
I konā loa, ne fakamoemoe te tokoukega o tino Iutaia me ka oko mai te Mesia, io me ko te Keliso telā ne folafola mai, kae ne fai atu penei a nisi tino: “Me ko Ioane nei ko te Keliso.” Kae ne fai atu a Ioane me i a ia e se ko te Keliso, kae ne fakasino atu a ia ki te suā tino. Ana muna e uiga ki te tino tenā: “E se ‵tau mo au o ‵tala ona taka.” (Luka 3:15, 16) Ne fakaasi atu ne Ioane a Iesu ki ana soko i ana muna konei: “Kiloke, tela te Tama Mamoe a te Atua ka ave ne ia keatea agasala a te lalolagi.”—Ioane 1:29.
E ‵lei eiloa te tala tenā, me ne fakaasi atu i ei ne Ioane ki tino a te auala e tau atu ki te ola mo te fiafia—ko Iesu tenā, me “ka ave ne ia keatea agasala a te lalolagi.” E pelā me ne tama‵liki a Atamu mo Eva, ko fa‵nau mai a tino katoa mai lalo i te pulega fakasauā a te agasala mo te mate. E fakamatala mai penei te Loma 5:19: “Me ne tokouke ne fai mo tino agasala ona ko te se fakalogo o Atamu, kae ka tokouke ka amiotonu i te fakalogo o Iesu Keliso.” E fai Iesu pelā me se tamā mamoe mō te taulaga telā ka “ave keatea” i ei a agasala kae ‵fuli ke ‵lei foki a tulaga fakaa‵lofa o tino. Muna a te Tusi Tapu: “Me i te taui o te agasala ko te mate ka ko te meaalofa faivasaga a te Atua; ko te ola se gata mai i a Keliso Iesu te tou Aliki.”—Loma 6:23.
E pelā me se tagata ‵lei katoatoa—ko te ‵toe tagata sili telā ne ola i te lalolagi nei—ne kamata o talai atu ne Iesu te tala ‵lei. E fai mai penei te tala i te Tusi Tapu i te Maleko 1:14, 15: “I te otiga o te peiga a Ioane ki te fale puipui, fanatu ei a Iesu ki Kalilaia o folafola atu a te Tala ‵Lei mai te Atua. Ana muna: ‘Ko oko nei ki te taimi tonu, ka ko te Malo o te Atua ko pili mai! Ke salamo koutou ki otou agasala, kae talitonu ki te Tala ‵Lei!’ ”
Ne manuia eiloa a tino kolā ne talia ne latou te fekau a Iesu kae ne tali‵tonu eiloa ki te tala ‵lei. E fai mai penei te Ioane 1:12: “Ka ko tino kola ne talia ne latou a ia, ne talitonu ki tena igoa, avatu foki ei ne ia a te saolotoga ke fai latou mo fanau a te Atua.” I te faiga e pelā me ne tama‵liki, io me ne tama a te Atua, ne fai pelā me ka maua fakamuli ne latou te taui ko te ola se-gata-mai.—1 Ioane 2:25.
Kae e se ko tino fua i aso o te kau apositolo kolā e taulia ke maua ne latou a fakamanuiaga mai i te Malo. E pelā mo te mea ko oti ne taku atu, ko talai atu nei te tala ‵lei o te Malo o te Atua i te lalolagi nofoaki kātoa. Tela la, koi avanoa mai a fakamanuiaga mai te Malo. Ne a au mea e ‵tau o fai ke maua ne koe a vaegā fakamanuiaga konā? E maua te fakamatalaga tenā i te mataupu tenei e ‵soko mai.