Ons beskou die wêreld
Oorsake van kindersterftes
Die koerant Lesotho Today het gesê dat drie siektes elke jaar byna twee derdes van die 13 miljoen sterfgevalle onder kinders in die ontwikkelende wêreld veroorsaak. Hierdie siektes is longontsteking, diarree en masels. Die berig voeg by dat sulke siektes behandel of voorkom kan word deur middels wat bekombaar is en bekostig kan word. Longontsteking, wat die grootste oorsaak van kindersterftes is, is byvoorbeeld verantwoordelik vir 3,5 miljoen kindersterfgevalle per jaar. In die meeste gevalle is die probleem bakteries en kan dit beheer word deur ’n reeks antibiotika wat vyf dae duur en 75 sent kos. Diarree veroorsaak driemiljoen kindersterfgevalle per jaar. Ongeveer die helfte van daardie sterfgevalle kon voorkom word indien ouers ’n goedkoop, mondelinge rehidreringterapie gebruik het. Masels veroorsaak elke jaar 800 000 sterfgevalle onder kinders. Die berig toon dat dit deur inenting voorkom kan word. Die entstof teen masels kos minder as R1,50 per kind.
Sterfgevalle weens vuurwapens
Een uit elke vier sterfgevalle onder jong Amerikaners word deur ’n vuurwapen veroorsaak. Volgens ’n berig in die International Herald Tribune sê die Nasionale Sentrum vir Gesondheidstatistiek dat meer jongmense van 15 tot 24 jaar weens vuurwapens sterf as alle natuurlike oorsake tesame. Slegs motorongelukke veroorsaak meer sterfgevalle in daardie ouderdomsgroep. Gedurende 1990, wat die mees onlangse jaar is waarvan die statistiek volledig is, is byna 4200 tieners in moorde, selfmoorde of ongelukke doodgeskiet. In 1985 was daardie syfer ongeveer 2500.
Kan die aarde gered word?
Volgens ’n verslag van die Worldwatch-instituut sal niks minder as ingrypende veranderinge in regeringsbeleid en in die gesindheid van mense die aarde se ekostelsel van vernietiging red nie. Die verslag waarsku dat indien probleme soos die bevolkingsaanwas, toename in koolstofuitlating, uitputting van die osoonlaag, uitputting van die woude en die erosie van bogrond voortduur, daar te veel mense op hierdie planeet sal wees en nie genoeg hulpbronne om hulle te onderhou nie. Dit sê ook dat herwinnings- en bewaringsprogramme die probleem verbeter, maar dat sulke maatreëls nie voldoende is nie. Ingrypende veranderinge deur die regering, die nywerheid en die publiek is nodig om ’n noemenswaardige oplossing te bewerkstellig.
Die stryd teen cholera
Volgens die Brasiliaanse tydskrif Manchete kan asyn wat van rooi wyn gemaak word die verspreiding van cholera voorkom. ’n Toets wat deur die Voedselinstituut van die Minister van Landbou en Voorrade van Sao Paulo gedoen is, het getoon dat asyn wat van rooi wyn gemaak word honderd keer meer doeltreffend as bleikmiddel is om besmette groente mee te ontsmet. Die tydskrif berig dat asyn cholerabakterieë op blaarslaai 10 000 keer verminder het terwyl chloorwater dit slegs 100 keer gedoen het. Die aanbevole oplossing is ’n mengsel van vyf eetlepels asyn vir elke liter water.
Stres put moeders uit
Watter deel van die bevolking in Duitsland ly die meeste weens stres? Volgens ’n studie deur die Medies- Sosiologiese Departement van die Universiteit van Geneeskunde in Hanover “word moeders oor die algemeen aan groter verstandelike en fisiese druk en kommer onderwerp as enige ander deel van die bevolking”. Die Nassauische Neue Presse, wat oor die studie berig het, het gesê dat “meer as twee keer soveel moeders die dokter besoek weens spanning, maagseer, angs en versteurde slaap as lede van ander groepe van die bevolking”. Baie moeders ontvang pynstillers, kalmeermiddels en ander geneesmiddels wanneer hulle mediese raad soek. In party gevalle lei dit tot verslawing.
Geweld onder jongmense—Waarom?
“Aanklagtes wat deur die Kanadese polisie ingedien is teen jongmense (van 12-17 jaar) weens gewelddadige oortredings het in die afgelope vyf jaar meer as verdubbel”, sê The Toronto Star. Die gewelddade word blykbaar sonder rede gepleeg. Selfs deur net oogkontak te maak, kan ’n onskuldige toeskouer die slagoffer van ’n gewelddaad word. Die Star voeg by dat dit blykbaar ’n geval is van “geweld ter wille van geweld”. Wat is die oorsaak? Party meen dat daar ’n verband is tussen die voorkoms van geweld onder jongmense en die gewelddadige tonele wat in rolprente en op televisie uitgebeeld word. “Die TV speel ’n rol daarin om ons jongmense ongevoelig te maak en hulle grootliks te beïnvloed, asook om geweld op te hemel as die beste metode om probleme mee op te los”, het die Star gesê. Meer ouers sal moontlik nou beheer wil uitoefen oor wat hulle kinders op televisie sien.
“Moordhoofstad van die wêreld”
“Johannesburg het met reg die twyfelagtige status bereik om die moordhoofstad van die wêreld genoem te word”, sê The Star. “Volgens polisiestatistiek het Johannesburg en Soweto in 1992 altesaam 3402 moorde gehad—9,3 moorde per dag, of een elke 2 1/2 uur.” Dit het Rio de Janeiro, die vorige “moordhoofstad”, die tweede plek laat inneem. Rio het die afgelope dekade elke jaar gemiddeld 8722 moorde gehad. Rio het egter ’n bevolking van meer as 10 miljoen, terwyl die bevolking van Johannesburg en Soweto altesaam glo 2,2 miljoen is. Parys het, met ’n bevolking wat min of meer gelyk aan Johannesburg s’n is, gemiddeld 153 moorde per jaar gehad. Die kanse om vermoor te word, is soos volg aangegee: 1 in 647 in Johannesburg; 1 in 1158 in Rio de Janeiro; 1 in 3196 in Los Angeles; 1 in 4303 in New York; 1 in 6272 in Miami; 1 in 10 120 in Moskou en 1 in 14 065 in Parys.
Moeilikheid in die kerke
“Die probleem van seksuele misbruik in die kerk gaan nie verdwyn nie”, berig The Toronto Star. Seksskandale onder kerkleiers kom algemeen voor. Hulle is nie tot televisie-evangeliste en die Katolieke Kerk beperk nie. ’n Offisier van die Heilsleër het gesê dat misbruik ook “in die Heilsleër, in die Verenigde Kerk, in die Presbiteriaanse Kerk” voorkom. Die Anglikaanse aartsbiskop Michael Peers het gesê dat sulke misbruik ’n “diepgewortelde en groot” probleem in die kerk is. Volgens die Star het aartsbiskop Peers erken dat dié kerk in die verlede met “ontkenning en beheer” op aanklagte van seksuele misbruik gereageer het. Timothy Bently van die Toronto-sentrum vir die Gesin het glo gesê dat “indien die kerke dit wat in werklikheid ’n geestelike krisis is nie openlik en eerlik onder die oë sien nie hulle hulle gesag sal verloor om oor seksuele etiek te kan preek”.
Die aanbidding van rotte?
Elke dag besoek ongeveer 1000 aanbidders en sowat 70 toeriste die Karni Mata-tempel in Deshnoke, Indië. Waarom? In daardie tempel skarrel ongeveer 300 rotte vryelik rond terwyl toegewyde mense hulle offerandes aan afgode bring. Die rotte “word vereer en aanbidders wat versot is op hulle voorsien in al hulle behoeftes”, sê Nieu-Seeland se Evening Post. Die tempelpriesters en die rotte eet uit dieselfde bakke en drink dieselfde water. Een van die priesters sê dat “hulle nie rotte is nie, maar boodskappers van die God, ’n geskenk van die godin aan ons”. Volgens die Post het die priester gesê dat wanneer die tempelpriesters sterf, hulle redding verkry deur as ’n rot herbore te word. Hy het bygevoeg dat wanneer die rotte sterf, hulle as priesters herbore word.
Ongemak in die lug
The New York Times sê dat lugvervoer “in onlangse jare ’n toenemende oorsaak van pyn, ongemak en selfs siektes onder passasiers en bemanningslede geword het”. Nadat passasiers ure lank in beknopte sitplekke moes reis, is bloedklonte in die longe, rugpyn, verkoues, kopsere, naarheid en longontsteking aangemeld. Ontwatering is nog ’n probleem. “Met die voggehalte van die lug wat gewoonlik ongeveer 10 persent is, is die atmosfeer op vliegtuie droër as in die Sahara”, sê die Times. Simptome van ontwatering sluit die verdikking van bloed, oormatige uitputting en seer oë in. Wanneer die boonste asemhalingskanale droog word, is hulle ook vatbaar vir infeksie. Die koerant stel voor dat ’n mens vir elke uur wat jy in die lug reis 250 milliliter water drink om ontwatering te voorkom.
Opskudding oor bloedskande in Ierland
Die Dublinse Krisissentrum vir Verkragting sê dat die aantal aangemelde gevalle van kindermolestering in Ierland van 408 in 1984 tot 2000 in 1992 toegeneem het. ’n Wrede geval van bloedskande daar het ’n landwye opskudding veroorsaak. ’n Pa wat aan ’n soort sterk drank, tuisgestookte whisky, verslaaf is, het sy dogter oor ’n tydperk van 16 jaar herhaaldelik verkrag en aangerand en het ’n kind by haar verwek. Hy het haar met ’n stok geslaan sodat sy in die een oog blind is. Soos dit dikwels die geval is, het die slagoffer se ma van die bloedskande geweet, maar vir die polisie leuens vertel om haar man te beskerm; bure het eweneens van die meisie se treurige situasie geweet, maar het niks daaromtrent gedoen nie. Hoewel die man op aanklagte van verkragting, bloedskande en aanranding skuld erken het, het die regter dit net as ’n geval van bloedskande beskou. Die pa is tot sewe jaar tronkstraf gevonnis, die maksimum vonnis vir bloedskande, en hy kan ná vier jaar vrygelaat word. Talle Ierse Katolieke is woedend oor die saak en doen ’n beroep op hulle kerk om hom uitdruklik teen bloedskande uit te spreek.