Zuluspreuke—’n kykie na Afrika
DIE Zuluvolk wat langs die subtropiese ooskus van Suid-Afrika woon, het ’n erfenis van genotvolle spreuke wat die lewenslesse op ’n tipiese Afrika-manier weergee. Aangesien die Zulu’s se geliefde beeste ’n belangrike rol in hulle lewe speel, is dit nie verbasend nie dat dit in baie van hulle gesegdes voorkom.
Beskou byvoorbeeld hoe ’n Zulu sal beskryf wat die gevolg is wanneer twee base ’n huishouding probeer bestuur. Dit sal so rampspoedig wees soos om ‘twee bulle in dieselfde kraal’ te sit. (Akukho zinkunzi zahlala ndawonye.)
En so gepraat van beeste, die skerp reuk van ’n horing wat in die gemeenskaplike vuur brand, is vir almal in die nabyheid uiters onaangenaam. ’n Mens kan dus van ’n iesegrimmige en twissieke persoon mompel: “Ag, daar gaan brand hy al weer die horing.” (Ushis’ uphondo.)
Die meeste mense beskou dit as ’n deug om jou eie las in die lewe te dra. Die Zulu’s is geen uitsondering nie. Daarom merk ’n ou wysgeer dalk op: “Jy moet jou verantwoordelikhede vierkantig onder die oë sien, aangesien ‘geen olifant se slurp al ooit vir hom te swaar was nie’.” (Akundlovu yasindwa umboko wayo.)—Vergelyk Galasiërs 6:5.
As ’n renoster in die veld op jou afstorm, sal dit baie help as daar ’n boom is om te klim. Daar is dus die uitdrukking: “Moenie van die renoster praat as daar nie ’n boom naby is nie!” (Ungakhulumi ngobhejane kungekho sihlahla eduze.) Die spreekwoordelike waarskuwing is duidelik.
In dieselfde trant kan dit teenproduktief wees as jy te veel dinge terselfdertyd probeer doen. Die Zulu’s sê: “Jy kan nie twee wildsbokke terselfdertyd jaag nie.” (Ungexoshe mpalambili.) Enigeen wat dit al probeer het, weet dat wanneer jy jou aandag op een bok toespits die ander een wegkom. Die les? Pak een ding op ’n keer aan.
Die meeste mense keur onredelike koppigheid af. Die Zulu’s het ’n eienaardige manier om so ’n hardnekkige persoon op te som wanneer hulle sê: “Toe hy gekook is, is ’n klip ook gekook en die klip was eerste gaar.” (Kwaphekwa yena kwaphekw’ itshe, kwavuthw’ itshe kuqala.)
Hoewel baie van hierdie uitdrukkings nie, soos die spreuke wat ons in die Bybel vind, deur God geïnspireer is nie, weerspieël hulle heilsame waardes wat ons help om sukses in die lewe te behaal.—Spreuke 1:5, 6.
[Prent op bladsy 25]
NAASTE BOOM 10 KM