Hoe om loodvergiftiging te voorkom
AFGESIEN van al die slegte nuus oor loodvergiftiging is die situasie nie heeltemal hopeloos nie. Anders as so baie van die siektes waaroor ons geen beheer het nie, is dit een gesondheidsbedreiging waaraan gesondheidsbeamptes sê ons inderdaad iets kan doen.
“Loodvergiftiging is heeltemal voorkombaar”, sê die Amerikaanse Minister van Gesondheid en Welsyn volgens Newsweek. Die gevaar van loodgiftigheid “kan vir ewig uitgewis word”, het een bekende universiteitstoksikoloog gesê. “Daar is nou genoeg bekend oor die oorsake en gevolge van loodblootstelling en oor maniere om hierdie blootstelling te voorkom dat ons met pogings kan begin om hierdie siekte eens en vir altyd uit te roei”, sê die CDC (die Amerikaanse sentrums vir siektebeheer). En ten slotte lug die Amerikaanse departement van gesondheid en welsyn ook sy mening: “Ons verstaan die oorsake van loodvergiftiging by kinders, en wat werklik van belang is, is die feit dat ons weet hoe om dit uit te skakel. ’n Gesamentlike gemeenskapspoging kan hierdie siekte binne 20 jaar feitlik geheel en al uitroei.”
Wat jy kan doen
Hoe kan dit gedoen word? Deskundiges stem saam dat verf en water vir eers die vernaamste teikens is. Die bogenoemde toksikoloog voer byvoorbeeld aan dat ’n vername vereiste vir die uitroeiing van loodgiftigheid is dat huis- en grondeienaars doelgerigte stappe moet doen om ou verf en waterpype te vervang. Daarom sal huiseienaars moontlik wil vasstel of hulle huise vry van besmetting is.
“Maar moenie paniekbevange raak nie”, skryf die tydskrif In Health. “Hoewel verf wat afdop en verfstof gevaarlik is, is onbeskadigde verf nie. . . . Ondersoek jou huis binne en buite vir verf wat afdop, en kyk veral na houtdeure en vensterrame waar weer en wrywing geverfde oppervlakke kan skuur en die verf kan laat afdop.” Die gesondheidsdepartement van jou land kan jou moontlik help om vas te stel of daar in jou huis ’n gevaar bestaan en jou dalk na laboratoriums verwys met personeel wat opgelei is om lood te soek en te verwyder. ’n Woordjie van waarskuwing: Moenie probeer om dit self te verwyder nie. Kinders kan moontlik deur lood vergiftig word wanneer hulle ouers ou verf van mure en belegsels afskraap en afskuur en die lug sodoende met loodbelaaide stof vul.
Water, water orals
In die huishoudings waar lood in die water voorkom, veroorsaak die pype wat die huis met die hoofwaterleiding verbind moontlik die probleem. ’n Ou huis het dalk loodpype wat natuurlik ’n bron van besoedeling kan wees. Selfs koper- of staalpype kan met loodsoldeersel verbind wees. In party lande kan dit nuttig wees om die boukode na te gaan om vas te stel wat die loodgieterstandaarde in jou gebied is. As jy rede het om te dink dat julle water besoedel is, kan jy besluit om dit te laat toets. In die meeste lande is daar toegeruste laboratoriums wat dit teen ’n redelike bedrag sal doen.
Sê nou die loodvlak in jou water is onveilig? Wat kan jy daaromtrent doen? Dit is immers nie vir almal moontlik om drastiese stappe te doen soos om die pypwerk te vervang nie. Gesondheidsbeamptes gee ’n paar eenvoudige prosedures om die loodvlak te verlaag. Voordat jy water uit ’n kraan gebruik, moet jy die koue water ’n minuut of twee laat loop, veral as die kraan meer as ses ure laas gebruik is. Dit sal enige besoedelde water laat deurspoel. En moet nooit water uit die warm kraan drink en gebruik om mee te kook nie. Daar sal heel waarskynlik meer lood in water uit die warm kraan wees as uit die koue kraan.
As jy by ’n elektriese fontein water drink, of dit nou by die skool, kantoor of fabriek is, moet jy elke keer die water ’n paar sekondes laat loop voordat jy dit gebruik. Sekere fonteine het pype wat met loodsoldeersel verbind is.
Lood in kos en in drank
Amerika se voedsel- en medisyneraad (FDA) het wenke oor die gebruik van loodkristalglasware gegee. Die tydskrif Good Housekeeping het gesê: “Hoewel niemand sê dat jy dit heeltemal moet ophou gebruik nie, doen die FDA aan die hand dat jy nie kos en drank lank in loodkristalware moet hou nie, veral nie suur kossoorte nie (tamatiesous; lemoen-, tamatie- en ander vrugtesappe; wyn en asyn) . . . Die FDA beveel ook aan dat babas en kinders nooit uit bababottels van loodkristal . . . of enige ander loodkristalware gevoed word nie.”
Wat van daardie wynbottels wat aan die bopunt met loodfoelie verseël is? Party gesondheidsdeskundiges beveel aan dat ’n mens die foelie geheel en al verwyder en dat die rand van die bottel dan, nadat die kurk uitgetrek is, met ’n doek afgevee word wat met ’n paar druppels wyn klam gemaak is.
Moeders en huisvrouens, gebruik julle gereeld plastiek broodsakkies om kos in te bêre? Navorsers het hoë loodvlakke in die ink gevind wat gebruik word in die drukwerk op die sakkies, en dit kan in ander kosse intrek. Die lood gaan nie deur die plastiek om die brood binne-in te besoedel nie; maar wanneer ’n verbruiker die sakkie omdop, kan die loodink besoedeling veroorsaak. As jy die sakkie weer gebruik, moet jy seker maak dat die ink nie met die voedsel in aanraking kom nie.
Die tydskrif Discover het ten slotte gewaarsku: “Oorsese reisigers, veral in Derdewêreldlande, moet versigtig wees vir erde-eetserviese; die loodglasuur is moontlik nie teen temperature gebak wat hoog genoeg is om te voorkom dat die eetware bars, skilfer of dat looddeeltjies in kos beland nie.”
Behou jou balans
Een belangrike riglyn wat ’n mens in gedagte moet hou wanneer jy aan hierdie en amper enige van vandag se ontstellende omgewingsprobleme dink, is: Behou jou balans. Dit is alte maklik om paniekbevange te raak, en paniek help nooit. Die hartseer feit is dat ons omgewing besoedel word deur tallose ander stowwe buiten lood. As ons ’n betreklik besoedelingsvrye lewe wil lei, sal ons waarskynlik na ’n uiters afgeleë plek moet verhuis. Maar wie wil soos ’n kluisenaar lewe net om besoedeling te vermy? Die enigste gebalanseerde benadering tot sulke probleme is om elke redelike voorsorgmaatreël te tref om ons en ons kinders teen ernstige gevaar te beskerm. Algehele beskerming teen die mens se misbruik van hierdie aarde se hulpbronne moet later kom.
En dit sal beslis kom! Het jy geweet dat die Skepper van hierdie planeet ’n tyd belowe wanneer die mensdom hulle sal inspan om dit in ’n paradys te omskep? Die mens sal nêrens meer die aarde met dodelike stowwe besoedel en besmet nie. Jesaja 11:9 voeg hierdie belofte by: “Hulle [die mensdom] sal geen kwaad doen of verderf aanrig op my hele heilige berg nie; want die aarde sal vol wees van die kennis van die HERE [“Jehovah”, NW] soos die waters die seebodem oordek.” Die “kennis van Jehovah” sal ongetwyfeld insluit dat ons weet hoe om hierdie planeet se eindelose hulpbronne te gebruik op ’n manier wat nie skade doen aan kinders of aan volwassenes nie—aan niemand nie.