Ons beskou die wêreld
Homoseksuele geestelikes
Die sinode van die Evangelies-Lutherse Kerk van Hannover, Duitsland, het jare lank toegelaat dat homoseksuele as geestelikes optree so lank hulle nie ’n homoseksuele maat het nie. Maar volgens die publikasie The Week in Germany het die afsetting van ’n aktiewe homoseksueel uit sy kerklike pligte meer as drie jaar gelede baie geskille veroorsaak. Volgens The Week het gesaghebbendes in Hannover onlangs ’n voorstel aanvaar wat sê dat “leraars en hulle metgeselle wat ‘in ’n enkelgeslag-verhouding leef’ in aanmerking kan kom vir indiensneming deur die kerk, onder andere ook vir die herdersamp”.
Ongelukke met vigs-besmette bloed
Japan se Departement van Gesondheid en Welsyn het hospitale onlangs gevra om verslae in te stuur oor hoe dikwels ongelukke met HIV-besmette bloed voorkom waarby mediese werkers betrokke is. Daar is veral belanggestel in ongelukke wat gedurende die afgelope tien jaar voorgekom het. Volgens The Daily Yomiuri het die 276 hospitale wat gereageer het, gerapporteer dat daar “altesaam 12 914 naaldongelukke was, met 2997 gevalle waar daar per ongeluk kontak met bloed was”. Hiervan het meer as honderd gevalle HIV-besmette bloed behels. Al die slagoffers van hierdie ongelukke het tot dusver negatief getoets vir HIV, die virus wat vigs veroorsaak.
Kanker—’n Tydbom wat aftik
’n Studie deur die Vel- en Kankerstigting in Australië het getoon dat velkanker in daardie land nou die algemeenste vorm van kanker is. Daar word geraam dat ongeveer 1000 Australiërs jaarliks aan velkanker sterf. Volgens The Daily Telegraph Mirror van Sydney, Australië, sê die studie dat “die onbesorgde gesindheid van baie Australiërs ten opsigte van velbeskerming in die verlede ’n tydbom geskep het wat aftik”. Die meeste slagoffers vandag is die tienersonbaaiers van die ’60’s, ’70’s en ’80’s.
Hulp aan slapeloses
Navorsers aan die Mediese Fakulteit van die Harvard-universiteit het ’n lys wenke saamgestel vir mense wat ernstige probleme ondervind om aan die slaap te raak. Volgens The Harvard Mental Health Letter het ’n groep pasiënte wat ongeveer 80 minute geneem het om aan die slaap te raak ’n aansienlike verbetering ondervind. Nadat hulle die behandeling ’n paar weke lank probeer het, “het dit hulle gemiddeld slegs negentien minute geneem om aan die slaap te raak (wat 75% gouer is)”, sê die brief. Die wenke wat voorgestel is, sluit in: Moenie meer as sewe ure in die bed wees nie; moenie meer as ’n uur langer as jou gemiddelde slaaptyd in die bed bly nie; staan elke dag dieselfde tyd op, naweke ook; gaan slaap net wanneer jy vaak is en as jy nie binne 20 minute nadat jy bed toe is aan die slaap raak nie, staan op en doen iets ontspannends totdat jy weer vaak voel.
Komeetpêrels
’n Groep van meer as 20 komeetfragmente, wat op teleskoopfoto’s soos ’n string pêrels lyk, is op ’n botsingskoers met die planeet Jupiter, berig The Washington Post. Die komeetstukke, waarvan sommige moontlik tot drie kilometer in deursnee is, staan gesamentlik bekend as Shoemaker-Levy 9, vernoem na die ontdekkers. Wetenskaplikes meen dat die komeetstring voortgebring is deur ’n enkele komeet wat deur swaartekragte aan stukke geskeur is toe dit onlangs by Jupiter verbygeskiet het. Die botsings van die komeetfragmente, iets wat mensewaarnemers baie selde sien, sal laat in Julie 1994 ’n paar dae lank plaasvind. Hoewel die botsing aan die agterkant van Jupiter sal plaasvind, sal die daaropvolgende ligflitse dalk die mane van Jupiter verhelder en deur ’n teleskoop van die Aarde af gesien word.
Geweld teenoor vroue
’n Onlangse opname toon dat 51 persent van die Kanadese vroue, van 16 jaar en ouer, al ten minste een keer in hulle volwasse lewe ’n slagoffer van ’n gewelddadige man was, volgens The Globe and Mail. Dit kom op meer as vyfmiljoen vroue te staan. Hierdie Kanadese koerant het berig dat byna die helfte van die vroue met wie daar ’n onderhoud gevoer is, gesê het dat hulle aangerand is deur “kêrels, hulle man, vriende, familielede of ander mans wat hulle geken het”. Tien persent van die vroue wat ondervra is, was slagoffers in die afgelope jaar alleen, en ongeveer 1 uit 5 aanvalle was ernstig genoeg om fisiese beserings te veroorsaak. Baie vroue het gesê dat hulle gestoot, geruk, gestamp, geklap, geskop, gebyt of geslaan was deur hulle man of deur ’n man saam met wie hulle gebly het.
Duisende plante word geïgnoreer
“Deur die geskiedenis heen is ’n paar duisend plantspesies al as voedsel deur die mens gebruik, maar nou word slegs 150 soorte gekweek, en slegs drie van hulle voorsien in omtrent 60 persent van die kalorieë en proteïene wat van plante afkomstig is”, sê die VN se Voedsel- en Landbou-Organisasie. Internasionale landboustudies bevestig dit. Mense bly by hulle bekende stapelvoedsels—rys, mielies en koring—terwyl hulle duisende ander voedsame plante in die natuur ignoreer.
Min beheer oor hulle eie lewe
Ongeag onlangse veranderinge ten gunste van demokrasie het 90 persent van die hedendaagse wêreldbevolking geen sê in die faktore wat hulle lewe vorm nie. Dit is die slotsom waartoe die Human Development Report van 1993 gekom het, wat deur die VN-Ontwikkelingsprogram (VNOP) uitgegee is. Die voormalige administrateur van die VNOP, William Draper, het in ’n voorwoord by die verslag gesê dat die meeste se lewe steeds gevorm word deur ’n voortdurende “stryd om toegang tot die alledaagse geleenthede van die lewe—grond, water, werk, leefruimte en basiese gemeenskapsdienste—te verkry”. Die verslag sê dat “etniese minderheidsgroepe, die armes, plattelanders, vroue en die gestremdes dikwels min beheer daaroor het om hulle lewe te verander”.
Sakformaat-rosekransvideo
’n Italiaanse Katolieke priester het ’n elektroniese rosekransvideo met musiek en bewegende godsdiensbeelde gepatenteer. Volgens die dagblad van Bologna Il Resto del Carlino is die toestel, wat met batterye werk, “eenvoudig en handig (dit pas gerieflik in jou sak of handsak)”. Vir diegene wat gebede wil opsê terwyl hulle bestuur, is daar ook ’n “spesiale aansluiter wat in die motor se sigaretaansteker ingedruk kan word”. Die gelowige kan die deel op die rosekrans kies wat hy wil opsê. Die “Ave Maria”-knoppie help die gebruiker byvoorbeeld om die verskillende dele van die gebed, waarvan die woorde op die skerm aangegee word, stap vir stap te volg. “Indien iemand moeg word voordat hy met al die gebede klaar is”, sê Il Resto del Carlino, kan hy die toestel afskakel en dit, danksy die elektroniese geheue, “hervat waar hy opgehou het wanneer dit weer aangeskakel word”.
Die koudste plek in die heelal
Die koudste plek in die ganse heelal is onlangs gemeet as 0,000-000 000 28 Kelvin. Hierdie ontsettend lae temperatuur is ’n breukdeel van ’n graad bo absolute nulpunt. Waar is hierdie uiters koue temperatuur ondervind? Volgens die tydskrif New Scandinavian Technology was dit in die Nordiese land Finland. Tog was die meeste mense in Finland onbewus van hierdie gebeurtenis, aangesien dié lae temperatuur kunsmatig in die Laetemperatuurfisika-laboratorium by die Helsinki-universiteit van Tegnologie bereik is. Wetenskaplikes kon nog nooit absolute nulpunt bereik nie, wat in die New Scandinavian Technology beskryf word as “die temperatuur wat die afwesigheid van alle termiese beweging binne atome kenmerk”.
Die waarde van ’n vensteruitsig
Volgens ’n studie deur navorsers by die Universiteit van Michigan, VSA, lewer werknemers met ’n vensteruitsig beter werk. In teenstelling met die algemene opvatting moedig ’n uitsig nie noodwendig dagdromery aan nie. Die tydskrif Business Week berig dat ’n opname onder 1200 mense getoon het dat “werkers met ’n uitsig op die buitewêreld meer geesdrif vir hulle werk, minder frustrasie, meer geduld, beter konsentrasie en minder fisiese ongesteldhede toon”. Daarenteen is werknemers in vensterlose afskortings geneig om “minder verbeeldingryk en meer geïrriteerd” te wees en meer probleme met hulle konsentrasie te ondervind.
Intellektuele speelgoed
“Die verkope van intellektuele speelgoed skiet die hoogte in omdat ouers eenvoudige pret verruil sodat hulle vir hulle kinders ’n voorsprong in toekomstige kompetisie kan gee”, sê die Kanadese koerant The Globe and Mail. Die verslag voeg by dat party ouers hulle kinders selfs verhinder om met speelgoed te speel wat “bloot pret is om mee te speel. Pleks daarvan wil hulle hê dat elke oomblik se speel volgeprop moet wees met die potensiaal om vaardighede te leer.” Hoewel baie meen dat hierdie neiging kinders met ’n hoër intelligensie en beter vaardighede kan voortbring, stem party kenners nie saam nie. Hulle meen dat dit kinders se skeppingsvermoë sal onderdruk “en dat hulle op die ou end minder sal leer” as jy hulle van waardevolle ongeorganiseerde speeltyd beroof, sê die koerant.
Seerowery neem toe
Die Internasionale Maritieme Organisasie, wat in Londen gesetel is, en ’n liggaam van die Verenigde Nasies wat seerowery en gewapende roof van skepe beveg, berig dat seerowery “asook wreedheid teenoor bemanningslede in onlangse jare aansienlik toegeneem het”. Hoewel die meeste van die 400 aangemelde gevalle van seerowery in die Suidoos-Asiatiese Straat van Malakka plaasvind, is seerowers ook op die roof uit aan die weskus van Afrika en die noordoostelike kus van Suid-Amerika. Die tydskrif UN Chronicle skryf dat seerowery “dreig om ’n wêreldwye probleem te word”.