Ons beskou die wêreld
Inligting oor die heelal word bygewerk
Volgens The New York Times laat onlangse ontdekkings ruimtekundiges verskeie teorieë in heroorweging neem. Sterrekundiges wat met die Hubble-ruimteteleskoop diep in die heelal tuur, het tot die slotsom gekom dat daar ’n geraamde 40 tot 50 miljard sterrestelsels in ons heelal is. Dit vorm ’n teenstelling met vorige ramings van 100 miljard. ’n Dag nadat hulle dit aangekondig het, het wetenskaplikes van die Amerikaanse Sterrekundige Vereniging verder berig dat hulle ten minste die helfte van die heelal se “verlore materie”, die onverantwoorde massa wat die gravitasiekrag voorsien waardeur sterrestelsels byeengehou word, geïdentifiseer het. Die wetenskaplikes sê dat ’n groot deel van hierdie onsigbare massa dalk uit ’n ontsaglike aantal uitgebrande sterre bestaan wat wit dwerge genoem word. Daarbenewens word teorieë oor die planeet Jupiter betwis deur data van die ruimtetuig Galileo. “Ons voel altyd nederig wanneer ons nuwe data ontvang”, het die hoofwetenskaplike van die projek, dr. Torrence Johnson, gesê. “Die resultate kom gewoonlik nie juis met ons teorieë ooreen nie.”
Die toename in ontvoering
Misdadigers in Rio de Janeiro, Brasilië, het in ’n onlangse jaar R4,6 miljard net van die groeiende ontvoeringsbedryf ingevorder, wat ontvoering die hoofbron van inkomste vir georganiseerde misdaad in daardie stad maak, berig Jornal da Tarde. Ontvoering het ook meer gesofistikeerd geword. Daar is “blitsige”, of kortstondige, ontvoerings van middelklasslagoffers, “wat die losprys dikwels in paaiemente moet betaal”, en ingewikkelder, weldeurdagte ontvoerings van ryker mense. Ontvoerings is ook in ander lande aan die toeneem. Die tydskrif Asiaweek sê dat Filippynse deskundiges onder meer aanbeveel: Moenie alleen ry nie, veral nie in die aand nie. Sê altyd vir ’n vertroude vriend waar jy sal wees. Parkeer jou motor in goed beligte en veilige gebiede. Moet nooit kinders alleen laat nie.
Vitamien A-waarskuwing
Volgens ’n studie wat gemaak is van 22 000 swanger vrouens, wat in The New England Journal of Medicine gepubliseer is, moet verwagtende moeders versigtig wees dat hulle nie te veel vitamien A inneem nie. Hoewel ’n sekere hoeveelheid vitamien A noodsaaklik is vir die gesondheid en groei van die menslike embrio, is daar gevind dat ’n oormaat skadelik kan wees. Die Tufts University Diet & Nutrition Letter sê dat die aanbevole daaglikse toelae van vitamien A vir swanger vrouens 4000 internasionale eenhede is, maar dat vrouens wat meer as 10 000 eenhede per dag neem “se kanse twee en ’n half keer groter is om ’n baba met ’n geboortedefek in die wêreld te bring as vrouens wat nie te veel inneem nie”. Omdat die liggaam vitamien A berg, kan selfs ’n hoë inname van die vitamien voor swangerskap ’n risiko vir die baba inhou. Daar is gevind dat betakaroteen, ’n plantaardige produk wat tot sekere mate deur die liggaam in vitamien A omgesit word, nie gevaarlik is nie.
Plaagbestande hout
’n Pagode van hout in Nara, Japan, bestaan al 1200 jaar sonder dat dit deur knaagdiere, rysmiere of mikro-organismes beskadig is, berig die tydskrif New Scientist. Verteenwoordigers van die Nasionale Universiteit van Seoel in Korea en twee Japannese wetenskaplikes het ondersoek begin instel na wat die pagode so onaangenaam vir peste maak. Toe hulle die soort sipresboom getoets het waarvan die antieke gebou gemaak is, het hulle ontdek dat dit sekere chemikalieë bevat wat vir knaagdiere so afstootlik is dat hulle aan niks sal knaag wat daarmee bestryk is nie. Die Japannese houtbedryf lewer elke jaar ongeveer 4000 ton saagsels van hierdie sipresboom, en daar word gehoop dat mengsels wat uit die saagsels verkry word sekere gifstowwe kan vervang wat vir plaagbestryding gebruik word.
’n Oproep om donkerte
Sterrekundiges in Frankryk voer ’n stryd om meer donkerte. Die groot hoeveelhede onnodige lig in stadsgebiede maak ’n onbelemmerde uitsig op die sterrehemel feitlik onmoontlik. Volgens die tydskrif Le Point spoor sterrekundiges stadsowerhede aan om straatligte met weerkaatsers toe te rus wat die lig afwaarts buig en om te gelas dat die ligte van advertensies en kantoorgeboue sowel as vertonings met laserligte teen 11 nm. gedoof moet wees. Michel Bonavitacola, president van die Sentrum vir die Beskerming van die Naghemel, het aangevoer: “Vandag kan nie een kind uit honderd sê dat hy die Melkweg gesien het nie. Tog help hierdie skouspel, wat luisterryk sowel as gratis is, ons om ons ware plek in die heelal te begryp.”
Verwarde ouers
Volgens ’n opname wat in die Franse tydskrif L’Express gepubliseer is, sê die oorgrote meerderheid ouers dat “sukses” en “onafhanklikheid” die allerbelangrikste dinge is wat hulle kinders geleer moet word, en hulle meen dat kinders hulle eie sedelike waardes moet kies. Toe hulle gevra is of opvoeding bedoel is om behoorlike sedelike waardes te leer, het 70 persent van die ouers met kinders tussen 6 en 12 nee geantwoord. Sestig persent van die ouers en onderwysers met wie onderhoude gevoer is, dink dat kinders swak toegerus is vir die toekoms, maar in teenstelling hiermee meen hulle dat die kinders ’n aanwins vir die gemeenskap sal wees, het die tydskrif gesê. Die opname het die vrese van sommige onderskryf wat meen dat “ouers vandag nie meer weet wat hulle rol of verantwoordelikhede is nie”, sê L’Express.
Laevetvoedsel-waarskuwing
Proefnemings waarin verbruikers verskeie laevetprodukte moes proe, het aan die lig gebring dat die vulstof wat vet in baie van hierdie produkte vervang nie dieselfde romerige tekstuur as regte vet het nie, en dit kan veroorsaak dat mense meer eet of garnering en ekstra bestanddele byvoeg om daarvoor te vergoed, berig Kanada se Globe and Mail. Volgens dr. David Jenkins, ’n professor in voedingsleer en fisiologie aan die Universiteit van Toronto, het die bestanddele wat bygevoeg word om vet te vervang, soos suiker, sout en kunsmatige geurmiddels, dikwels geen voedingswaarde nie. Dr. Jenkins gee hierdie raad: “As mense besluit om laevetvoedsel te eet as ’n manier om hulle vetinname te verminder, is dit goed, solank die kossoorte voedsaam is.” Hy doen aan die hand dat groente, vrugte en graansoorte asook laevetneute en sojaprodukte goeie alternatiewe is.
Liefde en sjokolade
In baie lande sal ’n man dalk vir ’n vrou sjokolade gee as ’n blyk van sy liefde. Interessant genoeg, die verhoogde emosies wat deur die eet van sjokolade veroorsaak word en die gevoel dat ’n mens verlief is, het dalk iets in gemeen—verhoogde afskeiding van die hormoon fenieletielamien in die brein. Volgens The Medical Post van Toronto, Kanada, het Peter Godfrey, ’n Australiese navorser, die samestelling van die so genoemde “liefdesmolekule” vasgestel. Met hierdie nuwe inligting tot hulle beskikking hoop wetenskaplikes om meer te leer oor hoe emosies in die brein geprikkel word. Verder sal dit “moontlik die toegewydheid van party sjokoladeliefhebbers verklaar”, het die Post gesê.
’n Brug na Skye
Die grootste, vrydraende ophaalbrug van sy soort, 2,4 kilometer lank, is onlangs in Skotland geopen, berig The Times van Londen. Die brug verbind die Skotse eiland Skye en sy 9000 inwoners met die weskus van Skotland. Om die opening te vier, het ’n doedelsakorkes en ’n stoet antieke motors ’n pendelaaroptog gelei—waarvan almal genooi is om vir die dag tolvry oor die brug te gaan. Die brug vervang die veerbootdiens wat die afgelope 23 jaar motors en passasiers van en na die eiland vervoer het. Volgens The Times het die Skotse sekretaris daarop gewys dat dit nou vir motoriste moontlik is om van Rome na Uig, in die noordweste van Skye, te reis sonder om uit hulle motors te klim.
“Rekenaarverwante” keelseer
Rekenaaroperateurs wat hulle hande en arms wil laat rus deur stemherkenningstelsels te gebruik, het nou te kampe met ’n probleem wat volgens sommige ernstiger is—chroniese heesheid en selfs algehele stemverlies, berig die Kanadese koerant The Globe and Mail. Aangesien elke woord duidelik en op dieselfde toon en toonhoogte uitgespreek moet word sodat die rekenaar dit kan verstaan, haal die gebruikers nie normaal asem nie en is die stembande geneig om hulle trilling te verloor. Dr. Simon McGrail van die Universiteit van Toronto het aan die Globe gesê dat poliepe of sere op die stembande kan ontwikkel, aangesien hulle gedurig teen mekaar slaan, of dat die stembande self moeg kan word. Stemspesialiste doen aan die hand dat gebruikers die tyd beperk wat hulle voor sulke rekenaars deurbring, dat hulle gereelde rustye neem, baie water drink en alkohol, kafeïen asook geneesmiddels vermy wat die stembande droog kan laat word.