Jongmense vra . . .
Wat kan ek doen om geld te verdien?
“Ek wil werk hê waar ek baie geld verdien.”—Tanya.
BAIE jongmense voel soos Tanya. “Ek wil geld hê om ’n motor te koop en om klere te gaan koop”, sê ’n jong man met die naam Sergio. “Ek wil nie vir alles van my ouers afhanklik wees nie.” Jong Laurie-Ann het ’n soortgelyke rede waarom sy werk. “Ek is ’n meisie, en ek hou daarvan om inkopies te doen”, sê sy.
Dit is dus geen wonder dat “3 uit 4 [Amerikaanse] hoërskoolleerlinge nou ná skool of oor naweke werk” nie, volgens die tydskrif U.S.News & World Report. In sekere mate weerspieël dit die ongebalanseerde “liefde vir geld” wat so algemeen is in die materialistiese wêreld van vandag (1 Timoteus 6:10). Maar nie alle jongmense wat geld wil verdien, swig voor materialisme nie.
“Geld is ’n beskutting”, sê die Bybel (Prediker 7:12). En daar is moontlik ’n hele paar geldige redes waarom jy as ’n jong Christen dalk ’n bietjie geld wil verdien.a Jong Avian verduidelik byvoorbeeld waarom hy twee dae per week werk: “Dit stel my in staat om myself as ’n gewone pionier [voltydse evangeliedienaar] te onderhou.”
Daar is dalk soortgelyke redes waarom jy graag ’n deeltydse werk wil kry. Miskien is dit jou doelwit om ’n Christelike streekbyeenkoms by te woon. Of dalk het jy nog klere nodig wat gepas sal wees om na gemeentelike vergaderinge te dra. Hoe dit ook al sy, ’n mens het geld nodig vir hierdie dinge. Jesus het weliswaar belowe dat God sal sorg vir diegene wat ‘eers God se Koninkryk soek’ (Matteus 6:33). Maar dit beteken nie dat jy nie ’n mate van inisiatief aan die dag kan lê in hierdie verband nie. (Vergelyk Handelinge 18:1-3.) Wat is dan ’n paar praktiese stappe wat jy kan doen as jy ’n bietjie geld moet verdien?
Waar jy kan begin
As jou ouers ingestem het dat jy kan gaan werk, kan jy eerstens jou bure, onderwysers en familielede nader en vir hulle sê dat jy werk soek. As jy te skaam is om hulle direk te vra, kan jy hulle eenvoudig vra watter soort werk hulle gedoen het toe hulle tieners was. Hulle sal jou dalk ’n paar nuttige idees gee. Hoe meer mense weet dat jy werk soek, hoe meer wenke en verwysings sal jy moontlik kry.
Daarna kan jy kyk vir advertensies vir werksgeleenthede in koerante en op kennisgewingborde in winkels, by julle skool en in ander openbare plekke. “Dis hoe ek my werk gekry het”, sê ’n jeugdige genaamd Dave. “Ek het in die koerant gekyk, vir hulle ’n CV gefaks en hulle gebel.” Maar het jy geweet dat baie werksgeleenthede nie geadverteer word nie? Volgens die tydskrif Seventeen raam party dat “tot drie uit tien werksgeleenthede nie bestaan nie totdat die regte persoon daarvoor vra”. Jy kan miskien ’n werkgewer daarvan oortuig dat hy vir jou werk moet skep!
Maar hoe? ‘Ek het geen ondervinding nie’, dink jy dalk. Wel, dink weer. Het jy al ooit na ’n jonger broer of suster gekyk terwyl jou ouers weg was of iemand anders se kinders opgepas? Dit toon dat jy verantwoordelik is. Het jy al jou pa gehelp om die motor reg te maak? Dit toon dat jy dalk meganies aangelê is. Weet jy hoe om te tik of om ’n rekenaar te gebruik? Of het jy goeie punte gekry vir die een of ander oorspronklike projek? Dít is dalk genoeg om ’n voornemende werkgewer daarvan te oortuig dat hy vir jou werk moet skep.
Moet ook nie jou stokperdjies en dinge waarin jy belangstel oor die hoof sien nie. As jy byvoorbeeld ’n musiekinstrument bespeel, kan jy kyk of daar werk in ’n musiekwinkel is. Jy stel vanselfsprekend in die winkel se produkte belang en sal beslis in ’n goeie posisie wees om klante se vrae te beantwoord.
Wanneer jy om ’n betrekking aansoek doen
Gestel jy het ’n afspraak gemaak vir ’n onderhoud om ’n betrekking. Skenk aandag aan jou kleredrag en persoonsversorging, aangesien jou voorkoms iets oor jou sê. Dit kan sê: “verantwoordelik, netjies, georganiseerd”—of net die teenoorgestelde. Die Bybel is prakties wanneer dit Christenvroue aanspoor om “hulle met goed versorgde kleredrag [te] versier, met beskeidenheid en gesonde verstand” (1 Timoteus 2:9). Dit geld ook vir mans. Moet nooit ultramoderne of slordige klere na ’n onderhoud toe dra nie, ongeag watter soort werk die betrekking behels.
Jou gesindheid en maniere sê ook baie oor jou. Pas die Gulde Reël toe: Behandel ander soos wat jy behandel wil word (Matteus 7:12). Wees betyds vir jou afspraak. Wees entoesiasties en wakker. Lê goeie maniere aan die dag. Verduidelik, sonder om te spog of te oordryf, waarom jy dink dat jy bevoeg is vir die betrekking. Wees spesifiek.
Party deskundiges beveel aan dat jy ’n netjiese, goed uiteengesette CV saamneem (of voor die tyd stuur). Dit moet die volgende insluit: jou naam, adres, telefoonnommer, die pos waarvoor jy aansoek doen, jou opleiding (waaronder enige spesiale kursusse wat jy gevolg het), vorige werkondervinding (waaronder betaalde werk sowel as vrywillige werk), spesiale vaardighede, persoonlike belangstelling en stokperdjies (dit kan lig werp op jou vermoëns) en ’n nota dat verwysings op versoek beskikbaar is. Jy kan ook ’n aparte blad opstel wat die name, adresse en telefoonnommers van ’n paar mense gee wat jou vir die werk kan aanbeveel. Maak natuurlik seker dat jy voor die tyd hulle toestemming vra. Hulle kan vorige werkgewers, ’n onderwyser, ’n skoolraadgewer, ’n ouer vriend insluit—enigiemand wat kan getuig van jou vaardighede, vermoëns of karaktertrekke.
Werk vir jouself
Sê nou jy kan nie werk kry nadat jy alles in jou vermoë gedoen het nie? Dit is in baie lande iets algemeens. Maar moenie moed verloor nie. Die oplossing is moontlik om jou eie onderneming te begin. Die voordele? Jy sal jou eie rooster kan uitwerk en soveel of so min werk as wat jy wil. Om vir jouself te werk, vereis natuurlik dat jy selfgemotiveerd en gedissiplineerd moet wees, asook dat jy bereid moet wees om die inisiatief te neem.
Maar watter soort onderneming kan jy begin? Dink aan jou buurt. Is daar ’n behoefte aan goedere of dienste wat niemand anders voorsien nie? Gestel byvoorbeeld jy is lief vir diere. Jy kan aanbied om jou bure se troeteldiere teen ’n betaling te bad of te skeer. Of miskien bespeel jy ’n musiekinstrument. Kan jy ander dalk leer om te speel? Of miskien kan jy ’n werk doen waarop ander dikwels neersien, soos om vensters te was of skoonmaakwerk te doen. ’n Christen is nie skaam om met sy hande te werk nie (Efesiërs 4:28). Jy kan selfs ’n nuwe vaardigheid probeer aanleer. Kyk in die biblioteke vir handleidings, of vra ’n vriend om jou te leer. Jong Joshua het byvoorbeeld klasse in kalligrafie gevolg. Toe het hy ’n klein onderneming begin wat uitnodigings vir troues en partytjies ontwerp het.—Sien die venster “Werksgeleenthede wat jy kan skep”.
’n Woordjie van waarskuwing: Moenie oorhaastig met enige onderneming begin voordat jy die koste en al die betrokke faktore ondersoek het nie (Lukas 14:28-30). Bespreek dit eers met jou ouers. Praat ook met ander wat soortgelyke ondernemings gehad het. Sal jy belasting moet betaal? Sal jy lisensies of permitte moet kry? Raadpleeg die plaaslike owerheid vir besonderhede.—Romeine 13:1-7.
Behou jou balans!
Daar is natuurlik die gevaar dat jy meer kan onderneem as wat jy kan doen. Laurie-Ann het van party werkende jeugdiges gesê: “Hulle doen nie veel huiswerk nie, en hulle is te moeg om in die klas op te let.” In party wêrelddele kan jongmense weliswaar nie anders as om lang ure te werk om hulle gesin te help om aan die lewe te bly nie. Maar as jy nie in daardie situasie is nie, waarom moet jy in hierdie opsig tot uiterstes gaan? As ’n mens meer as 20 uur per week werk terwyl jy skoolgaan, is dit volgens die meeste deskundiges buitensporig en teenproduktief. Party stel voor dat ’n mens nie meer as agt tot tien uur per week werk nie.
As jy te veel van jou tyd, energie en wakkerheid aan naskoolse werk bestee, kan jou gesondheid, punte en veral jou geestelikheid agteruit begin gaan. Ja, dit is nie net volwassenes wat al deur “die bedrieglike krag van rykdom en die begeertes na die res van die dinge” verstik is nie (Markus 4:19). Behou dus jou balans. Salomo het teen te veel werk gewaarsku en gesê: “Een handvol rus is beter as altwee vuiste vol moeite en gejaag na wind.”—Prediker 4:6.
Ja, dit is dalk nodig om geld te verdien. En as jy goeie en godvrugtige beweegredes daarvoor het, soos jong Avian, wat vroeër gemeld is, kan jy daarvan seker wees dat Jehovah jou pogings sal seën. Maar maak seker dat jy nooit so diep betrokke raak by jou werk dat jy “die belangriker dinge”, naamlik geestelike belange, vergeet nie (Filippense 1:10). Hoewel geld dalk “’n beskutting” is, is dit jou verhouding met God wat jou waarlik suksesvol sal maak.—Prediker 7:12; Psalm 91:14.
[Voetnoot]
a Die artikels “Jongmense vra . . . ” in die Ontwaak! van 22 November 1990, 8 Desember 1990 en 22 September 1997 bespreek die voor- en nadele van naskoolse werk.
[Venster op bladsy 22]
Werksgeleenthede wat jy kan skep
• Was vensters
• Lewer koerante af of verkoop dit
• Doen tuinwerk
• Pas kinders op
• Gee troeteldiere kos, gaan stap met hulle of bad hulle
• Maak skoene skoon
• Maak klere heel of stryk dit
• Kweek en verkoop groente en vrugte
• Boer met hoenders of verkoop eiers
• Doen tikwerk of woordverwerking
• Verrig takies vir ander
• Doen aflewerings
• Gee lesse in musiek of ander vakke
[Prent op bladsy 21]
Te veel werk kan veroorsaak dat jou punte daal