Ons beskou die wêreld
“Moeilike” kinders kan verbeter
“Talle moeilike kinders wat oud genoeg is om op laerskool te wees, ontgroei hulle probleme”, sê The Sydney Morning Herald. “Hulle kan goed aangepaste tieners word.” Navorsing wat deur die Australiese Instituut vir Gesinstudies uitgevoer is, het die vordering gemonitor van 178 kinders wat op 11- of 12-jarige ouderdom geïdentifiseer is as persone wat drie of meer kenmerke geopenbaar het soos “intense aggressie, niesamewerkendheid, lae selfbeheersing, beperkte vermoë om op take te konsentreer, geweldige hiperaktiwiteit en humeurigheid of buierigheid”. Ses jaar later het 100 van hierdie jongmense gedrag geopenbaar wat “amper identies was aan dié van ’n kontrolegroep van minder temperamentele jongmense”. Wat het hulle gehelp om te verbeter? “Kinders wat gelukkige tieners geword het, was gewoonlik dié wat nie antisosiale maats gehad het nie [en] wat gewoonlik meer ouerlike toesig gehad het”, sê die berig.
Ma-bere nie afgeskrik deur toeriste nie
“Die teenwoordigheid van lawaaierige ekotoeriste hou moontlik ’n onverwagse voordeel in vir bruinbere in die natuur”, berig die Britse tydskrif New Scientist. Mense wat afgeleë natuurgebiede besoek, versteur dikwels dieregedrag, soms met rampspoedige gevolge. Britse en Amerikaanse navorsers wat bruinbere by ’n afgeleë salmbroeiplek in Wes-Kanada bestudeer het, het egter “gevind dat hoewel die volwasse mannetjies die toeriste vermy het, . . . die teenwoordigheid van mense ma-bere en hulle kleintjies nie gepla het nie, en hulle het blykbaar die lawaai van busse as ’n teken beskou dat gevaarlike mannetjies die stroom verlaat het”, sê die berig. “Selfs wanneer mannetjies die gebied heeltemal verlaat het, het die wyfies nie verskyn voordat die toeriste opgedaag het nie.” Ma-bere maak blykbaar van die geleentheid gebruik om by die beste plekke te eet sonder die bedreiging van mannetjies wat hulle kleintjies aanval.
By die werk, al is hulle siek
“Mense wat hulleself werk toe sleep al voel hulle siek”, berig Brittanje se Internetkoerant die Telegraph, vergroot heel moontlik die kans dat hulle hartsiekte sal ontwikkel. Wetenskaplikes by die Universiteitskollege van Londen het die gesondheids- en aanwesigheidsverslae van meer as 10 000 Londense staatsamptenare oor ’n tydperk van tien jaar bestudeer. Tussen 30 en 40 persent van werkers wat nie by die huis gerus het wanneer hulle siek was nie—al was dit net ’n verkoue—“het twee keer soveel koronêre hartsiekte oor die daaropvolgende jare gehad”, het sir Michael Marmot, hoof van die studie, gesê.
Die wêreld se mees onvertaalbare woord
“Die woord ‘ilunga’ uit Tshiluba”, ’n taal wat in die Demokratiese Republiek van die Kongo gepraat word, “is geïdentifiseer as die moeilikste woord ter wêreld om te vertaal”, berig BBC News. Die woord het bo uitgekom in ’n meningspeiling wat onder duisend taalkundiges gedoen is. Ilunga beteken “iemand wat bereid is om enige oortreding die eerste keer te vergewe, die tweede keer te verdra, maar nie ’n derde keer nie”. Nog ’n moeilike woord was naa, ’n Japannese woord wat slegs gebruik word “in die Kansai-gebied van Japan om stellings te beklemtoon of om met iemand saam te stem”. Volgens Jurga Zilinskiene, besturende direkteur van die vertalings- en tolkagentskap wat die meningspeiling laat doen het, “vergeet mense soms dat ’n tolk . . . nie net van een taal na ’n ander moet vertaal nie, maar ook van een kultuur na ’n ander [en] soms bestaan die ekwivalente gedagte eenvoudig nie in albei kulture nie”.
Lees vir ontspanning en kry beter punte
Om vir ontspanning te lees, dra meer by tot beter punte as “die aantal ure wat aan studeerwerk bestee word, ouers se opvoeding, die gebruik van klasaantekeninge of rekenaargebruik”, berig Milenio, ’n koerant van Mexikostad. ’n Studie van honderdduisende toelatingseksamens vir hoërskool toon dat leerlinge wat tyd maak vir hulle skoolwerk sowel as om vir ontspanning te lees, meer waarskynlik sukses op skool sal behaal. Die boeke wat leerlinge kies, hoef nie net oor skoolvakke te wees nie, maar kan ook dié insluit wat ’n mens net vir die genot lees, soos biografieë, digbundels en boeke oor wetenskaplike onderwerpe. Aan die ander kant sê die berig dat leerlinge wat baie ure per dag TV kyk in plaas van te lees, geneig is om laer punte te hê.
Bedrog op CV’s
Hoewel werkaansoekers gewoonlik hulle bes doen om ’n goeie indruk te skep by potensiële werkgewers, maak party hulle skuldig aan bedrog. Volgens ’n studie deur die ondersoekagentskap Australian Background het 21 persent van 1 000 werksoekers vir hulle voornemende werkgewers gelieg oor hulle kwalifikasies, berig The Sydney Morning Herald. Daarbenewens “het 60 persent van diegene met ’n kriminele rekord versuim om dit te noem, selfs wanneer hulle gevra is”, sê die koerant. “Die aansoeker[s] beweer dalk dat hulle oor die wêreld geheers het”, sê die personeelhoof Gary Brack. “Maar wanneer jy ’n bietjie verder in hulle vorige werk ondersoek instel, het hulle dalk net oor ’n klein hoekie van die kantoor geheers.”
Onaktiwiteit selfs dodeliker as rook
“’n Onaktiewe lewe is dodeliker as om te rook”, volgens ’n hersiening van die oefengewoontes van 24 000 inwoners van Hongkong wat gedurende 1998 dood is. Die studie het aan die lig gebring dat fisiese onaktiwiteit die risiko om ontydig te sterf vir mans met 59 persent en vir vroue met 33 persent verhoog, berig die South China Morning Post. “Dit is goed as jy nie rook nie. Maar as jy nie oefen nie, is jy [nog steeds] in groot gevaar”, het Lam Tai-hing, hoof van die Universiteit van Hongkong se departement van gemeenskapsgeneeskunde, gesê. Volgens professor Lam is selfs min oefening beter as glad geen oefening nie. Hy stel voor dat ’n mens eerder ’n halfuur stap of huis skoonmaak as om te sit.
Sifilis neem toe
In Italië het die aangemelde gevalle van die seksueel oordraagbare siekte sifilis “in die afgelope twee jaar meer as verdubbel”, sê die Italiaanse weekblad Panorama. Volgens Giampiero Carosi, hoof van studies van besmetlike en tropiese siektes by die Universiteit van Brescia, kom hierdie gevalle meestal onder jongmense voor wat nog nooit vigs-voorkomingsprogramme bygewoon het nie en wat ná hulle eerste seksuele ondervinding by mediese sentrums opdaag. Panorama wys daarop dat by 40 persent van diegene wat met sifilis besmet is, die siekte tot die derde stadium vorder, waar “interne orgaanskade versprei na die brein, hart, bene, gewrigte, oë en lewer”.