«Мәсиһи һәјаты вә ибадәти. Иш дәфтәри» үчүн мәнбәләр
4—10 МАЈ
АЛЛАҺЫН КӘЛАМЫНДАКЫ ХӘЗИНӘ | ЈАРАДЫЛЫШ 36, 37
«Јусиф пахыллығын гурбаны олур»
(Јарадылыш 37:3, 4) Јусиф Исраилин ихтијар чағында дүнјаја ҝәлдијинә ҝөрә Исраил ону бүтүн оғулларындан чох истәјирди. Она ҝөзәл либас тикдирмишди. 4 Гардашлары ҝөрәндә ки, аталары Јусифи онлардан чох истәјир, ондан зәһләләри ҝетди вә даһа онунла меһрибан даныша билмәдиләр.
w14-Е 1/8 с. 12—13
«Ҝөрүн нә јуху ҝөрмүшәм»
Мүгәддәс Китабда дејилир: «Гардашлары ҝөрәндә ки, аталары Јусифи онлардан чох истәјир, ондан зәһләләри ҝетди вә даһа онунла меһрибан даныша билмәдиләр» (Јарадылыш 37:4). Онларын пахыллығыны баша дүшмәк олар, амма ҝәрәк онлар бу зәһәрли һиссә тәслим олмајајдылар (Мәсәлләр 14:30; 27:4). Һеч елә олубму ки, сизин истәдијиниз диггәт вә һөрмәт башгасына нәсиб оланда үрәјинизи пахыллыг бүрүсүн? Јусифин гардашларыны јадыныза салын. Пахыллыг онлары сонрадан пешманчылығыны чәкдикләри һәрәкәтләрә тәһрик етди. Онларын әһвалаты бүтүн мәсиһиләрә јаддашлыг едир ки, ән јахшысы севинәнләрлә севинмәкдир (Ромалылара 12:15).
Јусиф сөзсүз ки, гардашларынын әдавәтини һисс едирди. Бәс онда гардашлары јанында оланда ҝөзәл либасыны әјниндән чыхарырды? Бәлкә дә, үрәјиндән кечирди. Амма бир шеји нәзәрә алмаг лазымдыр ки, Јагуб үчүн һәмин либас Јусифә дујдуғу рәғбәтин вә севҝинин нишанәси иди. Јусиф дә атасынын она олан етимадыны доғрултмаг истәјирди, буна ҝөрә дә сәдагәт ҝөстәриб либасы ҝејинирди. Јусиф бизим үчүн ҝөзәл нүмунәдир. Дүздүр, бизим сәмави Атамыз һеч вахт ајры-сечкилик етмир, анҹаг бәзән садиг хидмәтчиләрини ајырыр вә онлара лүтф ҝөстәрир. Бундан башга, О, хидмәтчиләринә бу позғун, шәр дүнјадан фәргләнмәји бујурур. Јусифин ҝөзәл либасы кими, әсл мәсиһиләрин дә давранышы онлары әтрафдакы инсанлардан фәргләндирир. Бу ҹүр давраныш бәзи һалларда инсанларда пахыллыг, әдавәт ојадыр (1 Бутрус 4:4). Буна бахмајараг, Јусиф либасыны гардашларындан ҝизләтмәдији кими, мәсиһи дә Аллаһын хидмәтчиси олдуғуну ҝизли сахламамалыдыр (Лука 11:33).
(Јарадылыш 37:5—9) Бир ҝүн Јусиф јуху ҝөрдү вә ҝедиб ону гардашларына данышды. Бундан сонра онларын үрәјиндә Јусифә гаршы әмәлли-башлы нифрәт баш галдырды. 6 Јусиф онлара белә демишди: «Ҝөрүн нә јуху ҝөрмүшәм. 7 Јухуда ҝөрдүм ки, биз тарлада дәрз бағлајырыг. Мәним дәрзим галхыб дик дурур, сизинкиләрсә ону дөврәјә алыб тәзим едир». 8 Гардашлары демишди: «Инди демәк истәјирсән ки, бизим үстүмүздә падшаһ олаҹагсан? Бизә ағалыг едәҹәксән?» Беләликлә, ҝөрдүјү јухуја вә дедији сөзләрә ҝөрә гардашлары Јусифә нифрәт етмәјә башламышды. 9 Бундан сонра о, башга бир јуху ҝөрдү вә ону гардашларына данышды: «Бир јуху да ҝөрмүшәм: бу дәфә ҝүнәш, ај вә он бир улдуз мәнә тәзим едирди».
(Јарадылыш 37:11) Гардашларынын она пахыллығы тутду, атасы исә онун сөзләрини јадында сахлады.
w14-Е 1/8 с. 13, абз. 2—4
«Ҝөрүн нә јуху ҝөрмүшәм»
Јухулар Јеһова Аллаһдан назил олмушду вә пејғәмбәрлик мәнасы дашыјырды. Аллаһ истәјирди ки, Јусиф Онун бу јухулар васитәсилә сөјләдији хәбәри башгаларына сөјләсин. Јусиф мүәјјән мәнада сонралар бүтүн пејғәмбәрләрин етдији иши етмәли иди. Онлар да Аллаһын хәбәрләрини вә һөкмләрини Онун дикбаш халгына чатдырырдылар.
Јусиф нәзакәтлә гардашларына деди: «Ҝөрүн нә јуху ҝөрмүшәм». Гардашлар јухуларын мәнасыны баша дүшдүләр, амма бу һеч онларын үрәјинҹә олмады. Онлар дедиләр: «Инди демәк истәјирсән ки, бизим үстүмүздә падшаһ олаҹагсан? Бизә ағалыг едәҹәксән?» Әһвалатда даһа сонра дејилир ки, «ҝөрдүјү јухуја вә дедији сөзләрә ҝөрә гардашлары Јусифә нифрәт етмәјә башламышды». Јусиф икинҹи јухусуну атасына вә гардашларына данышанда јенә дә ејни мүнасибәтлә үзләшди. «Атасы ону данлајыб деди: “Бу нә јухудур ҝөрмүсән? Инди демәк истәјирсән ки, мән дә, анан да, гардашларын да ҝәлиб сәнин өнүндә сәҹдә гылаҹағыг?”» Бунунла белә, бу, Јагубу дүшүндүрүрдү. Ҝөрәсән, Јусифлә Јеһова данышмырды? (Јарадылыш 37:6, 8, 10, 11).
Јусиф Јеһованын хәбәрини чатдырдығына ҝөрә тәгиб олунан инсанлардан нә биринҹиси иди, нә дә ахырынҹысы. Чох олуб ки, Јеһованын хидмәтчиләринин сөјләдији хәбәри хош гаршыламајыблар, ону тәһриф етмәји тәләб едибләр. Сөјләдији хәбәрә ҝөрә тәгиб олунанлар арасында ән ҝөркәмли шәхс Иса Мәсиһ олуб. О, давамчыларына демишди: «Мәни тәгиб едибләрсә, сизи дә тәгиб едәҹәкләр» (Јәһја 15:20). Јашындан асылы олмајараг, бүтүн мәсиһиләр ҝәнҹ Јусифин иманындан вә ҹәсарәтиндән чох шеј өјрәнә биләр.
(Јарадылыш 37:23, 24) Јусиф гардашларынын јанына чатар-чатмаз онун ҝөзәл палтарыны дартыб әјниндән чыхардылар. 24 Сонра ону ҝөтүрүб гујуја атдылар. Һәмин вахт гују бош, сусуз иди.
(Јарадылыш 37:28) Мәдјәни таҹирләр онларын јанындан кечәндә онлар Јусифи гујудан чыхардылар вә ону ијирми ҝүмүшә исмајыллылара сатдылар. Онлар да Јусифи Мисирә апардылар.
Һикмәт хәзинәсиндән инҹиләр
(Јарадылыш 36:1) Ејсин, јәни Әдумун тарихчәси беләдир.
ит-1-Е с. 678
Әдум
Әдум [Гырмызы], Әдумиләр.
Әдум Јагубун әкиз гардашы Ејсә верилән икинҹи аддыр (Јр 36:1). Илк оғуллуг һаггыны гырмызы шорбаја сатдығына ҝөрә она бу ад верилмишди (Јр 25:30—34). Тәсадүфән, Ејс доғуланда гыпгырмызы иди (Јр 25:25), һәмчинин сонралар онун вә өвладларынын мәскән салдығы өлкәдә дә гырмызы рәнҝ үстүнлүк тәшкил едирди.
(Јарадылыш 37:29—32) Үстүндән бир аз кечәндән сонра Рубән гујунун јанына гајытды вә бахыб ҝөрдү ки, Јусиф гујуда јохдур. Онда о әл атыб јахасыны ҹырды. 30 Гардашларынын јанына ҝәлиб: «Ушаг јоха чыхыб! Инди мән нејләјәҹәјәм?» — дејә налә чәкди. 31 Онлар бир тәкә кәсдиләр, сонра Јусифин палтарыны ҝөтүрүб онун ганына буладылар. 32 Бундан сонра һәмин либасы аталарына јолладылар. «Ҝөр нә тапмышыг. Бах ҝөр оғлунун палтарыдыр?» — дејә палтары апаранларла хәбәр ҝөндәрдиләр.
ит-1-Е с. 561—562
Һимајә
Чобан сүрүјә, нахыра бахаҹағыны дејәндә бу һејванлары һимајә едәҹәјинә гануни шәкилдә бојун олдуғуну ҝөстәрирди. О, һејванларын јијәсинә зәманәт верирди ки, һејванлары јемләјәҹәк, онлары горујаҹаг ки, оғурламасынлар, оғурласалар да, әвәзини өдәјәҹәк. Лакин онун мәсулијјәти нисби иди, чүнки јухарыда дејилән ганун инсандан асылы олмајан вәзијјәтләрдә, мәсәлән, вәһши һејванлар сүрүјә һүҹум едәрдисә, һамини мәсулијјәтдән азад едирди. Лакин әманәтин мәсулијјәтиндән азад олмаг үчүн о, һејванын јијәсинә сүбут, мәсәлән, һејванын парчаланмыш лешини тәгдим етмәли иди. Јијәси дә бу сүбуту нәзәрдән кечирәндән сонра һаминин әманәтә хәјанәт етмәдијини гәбул етмәли иди.
Бу принсип башгасына әманәт олунмуш һәр шејә, һәтта аилә мүнасибәтләринә дә аид иди. Мәсәлән, бөјүк гардаш кичик баҹы-гардашларынын гануни һамиси сајылырды. Буна ҝөрә дә гардашлары Јусифи өлдүрмәк барәдә данышанда ән бөјүк гардаш олан Рубәнин Јусифин һәјаты үчүн нараһат олмасыны баша дүшмәк олар. Бу барәдә Јарадылыш 37:18—30 ајәләриндә јазылыб. «Рубән... деди: “Она гыјмајын. Ҝәлин ган төкмәјәк... Гој әлимиз гардаш ганына булашмасын” Рубәнин мәгсәди ону гардашларынын әлиндән гуртарыб атасына гајтармаг иди». Анҹаг Рубән ҝәлиб Јусифи тапмајанда о гәдәр сарсылмышды ки, әл атыб јахасыны ҹырмыш, налә чәкиб демишди: «Ушаг јоха чыхыб! Инди мән нејләјәҹәјәм?» О билирди ки, Јусифин јоха чыхмасына ҝөрә атасы ондан һагг-һесаб тәләб едә биләр. Бу мәсулијјәтдән гачмаг үчүн гардашлар һијлә ишләдиб, Јусифи вәһши һејванын парчаладығына јалан сүбут һазырладылар. Јусфинин ҝөзәл либасыны тәкәнин ганына буладылар. Сонра исә бу сүбуту аталары вә аиләнин һакими олан Јагуба ҝөндәрдиләр. Јагуб гардашларын сүбут кими тәгдим етдији гана булашмыш палтар әсасында, Јусифин өлдүрүлдүјү гәнаәтинә ҝәлди вә Рубәндән һагг-һесаб тәләб етмәди (Јр 37:31—33).
Мүгәддәс Китаб гираәти
(Јарадылыш 36:1—19) Ејсин, јәни Әдумун тарихчәси беләдир. 2 Ејс Кәнан гызларындан һет Илунун гызы Адаһы, һиви Сибунун нәвәси, Анаһын гызы Әһулибамәни 3 вә Исмајылын гызы, Нәбајүтүн баҹысы Бәсмәни алмышды. 4 Адаһ Ејсә Әлифәзи, Бәсмә Руили, 5 Әһулибамә Јәушу, Јаламы вә Гаруну доғду. Бунлар Ејсин Кәнан торпағында доғулан оғулларыдыр. 6 Ејс арвадларыны, оғул вә гызларыны, бүтүн ев әһлини, сүрүләрини вә галан мал-һејваныны, еләҹә дә Кәнан торпағында топладығы ҹәми мал-дөвләтини ҝөтүрүб гардашы Јагубун јанындан башга дијара көчдү. 7 Чүнки онларын мал-мүлкү о гәдәр чохалмышды ки, бир јердә јашамалары мүмкүн дејилди. Сүрүләри артдығындан јашадыглары торпаг онлара дарлыг едирди. 8 Беләликлә, Ејс Саир дағлыг бөлҝәсинә көчүб орада мәскән салды. Ејсә һәмчинин Әдум да дејирдиләр. 9 Бу, Саир дағлыг бөлҝәсиндә јашајан әдумиләрин атасы Ејсин тарихчәсидир. 10 Ејсин оғулларынын адлары беләдир: арвады Адаһдан доғулан оғлу Әлифәз, арвады Бәсмәдән доғулан оғлу Руил. 11 Әлифәзин оғуллары бунлар иди: Тәһман, Өмәр, Сәфи, Гәтам вә Гәназ. 12 Ејсин оғлу Әлифәзин Тимнә адлы ҹаријәси вар иди. О, Әлифәзә Әмалики доғду. Бунлар Ејсин арвады Адаһын оғуллары иди. 13 Руилин оғуллары бунлар иди: Нәһат, Зараһ, Шамаһ вә Мизаһ. Бунлар Ејсин арвады Бәсмәнин оғуллары иди. 14 Анаһын гызы, Сибунун нәвәси Әһулибамәнин Ејсә доғдуғу оғуллар бунлар иди: Јәуш, Јалам вә Гарун. 15 Ејсин нәслиндән чыхан шејхләр бунлардыр: Ејсин илки Әлифәзин оғуллары: шејх Тәһман, шејх Өмәр, шејх Сәфи, шејх Гәназ, 16 шејх Гарун, шејх Гәтам вә шејх Әмалик. Әлифәзин бу оғуллары Әдум дијарында шејх идиләр. Бунлар Адаһын оғулларыдыр. 17 Ејсин оғлу Руилин оғуллары бунлардыр: шејх Нәһат, шејх Зараһ, шејх Шамаһ вә шејх Мизаһ. Руилин бу оғуллары Әдум дијарында шејх идиләр. Бунлар Ејсин арвады Бәсмәнин оғулларыдыр. 18 Ејсин арвады Әһулибамәнин оғуллары бунлардыр: шејх Јәуш, шејх Јалам вә шејх Гарун. Бу шејхләр Ејсин арвады Анаһын гызы Әһулибамәнин оғулларыдыр. 19 Бунлар Ејсин, јәни Әдумун оғуллары вә онун нәслиндән чыхан шејхләрдир.
11—17 МАЈ
АЛЛАҺЫН КӘЛАМЫНДАКЫ ХӘЗИНӘ | ЈАРАДЫЛЫШ 38, 39
«Јеһова һеч вахт Јусифи тәрк етмәди»
(Јарадылыш 39:1) Исмајыллылар Јусифи Мисирә ҝәтирдиләр. Орада фиронун сарај әјанларындан бири, кешикчибашы мисирли Фитфир Јусифи онлардан сатын алды.
w14-Е 1/11 с. 12, абз. 4, 5
Мән неҹә белә бир јаманлыг едәрәм?
«Исмајыллылар Јусифи Мисирә ҝәтирдиләр. Орада фиронун сарај әјанларындан бири, кешикчибашы мисирли Фитфир Јусифи онлардан сатын алды» (Јарадылыш 39:1). Бу бир нечә кәлмәни охујанда тәсәввүр етмәк олар, ҝәнҹ Јусиф икинҹи дәфә гул кими сатыларкән өзүнү неҹә алчалдылмыш һисс едирди. О, садәҹә әмлак иди! Јени ағасынын, Мисирин сарај әјанын ардынҹа јеријәрәк базарлары, гәләбәлик шәһәр күчәләрини бир-бир кечиб јени евинә ҝедирди.
Фитфирин еви Јусифин ҝөрдүјү евләрдән дејилди. Јусифин аиләси чадырларда јашыјырды. Онлар көчәри һәјат сүрүр, гојунчулугла мәшғул олурдулар. Бурада исә Фитфир кими варлы мисирлиләр ҝөзәл, парлаг рәнҝләрлә бојанмыш имарәтләрдә јашајырдылар. Археологларын сөзләринә ҝөрә, гәдим мисирлиләр дәбдәбәли, даш һасарла әһатәләнмиш, көлҝә салан ағаҹларын олдуғу, папирус, су занбағы вә башга су биткиләринин битдији сакит һовузлары олан бағчалары хошлајырдылар. Бәзи евләр бағчанын ичиндә јерләширди, сәрин меһдән һәзз алмаг үчүн ејванлары, евин һаваландырылмасы үчүн һүндүр пәнҹәрәләри вә чохлу отаглары, о ҹүмләдән ҝениш јемәк отағы вә гуллугчулар үчүн отаглары олурду.
(Јарадылыш 39:12—14) Онда гадын онун палтарындан јапышыб деди: «Мәнимлә јатмалысан!» Амма Јусиф онун әлиндән чыхыб бајыра гачды, палтары исә гадында галды. 13 Гадын ҝөрәндә ки, Јусиф палтарыны онун әлиндә гојуб гачды, 14 һај-һарај салды, нөкәрләри чағырыб деди: «Бир буна бахын! Ағанызын евә ҝәтирдији бу ибрани ел-аләми бизә ҝүлдүрмәк фикриндәдир. О, мәнимлә јахынлыг етмәк истәјирди, анҹаг мән вар ҝүҹүмлә гышгырмаға башладым.
(Јарадылыш 39:20) Јусифи тутуб зиндана атды. Һәмин зинданда падшаһын дустаглары јатырды. Беләҹә, Јусиф зиндана дүшдү.
w14-Е 1/11 с. 14—15
Мән неҹә белә бир јаманлыг едәрәм?
Мисирин о дөврдәки дустагханалары барәдә чох аз шеј мәлумдур. Археологлар бу кими јерләрин харабалыгларыны ашкара чыхарыблар. Бу, һүҹрәләри вә јералты зинданлары олан галајабәнзәр бөјүк тикилиләрдир. Јусиф сонралар һәмин јери ибраниҹә һәрфән гују мәнасыны верән сөзлә адландырмышды. Бу да зинданын гаранлыг, чыхылмаз бир јер олдуғуну ҝөстәрир (Јарадылыш 40:15). «Зәбур» китабында јазылыб ки, Јусифә зинданда әзијјәт верирдиләр: «Онун ајагларыны зәнҹирләдиләр, бојнуна дәмир һалга тахдылар» (Зәбур 105:17, 18). Мисирлиләр бәзән мәһбусларын голларыны архаја ҝәриб дирсәкдән гандаллајырдылар, бир башгаларына бојуна бәнд едилән дәмир зәнҹирләр тахырдылар. Тәсәввүр етмәк олар, һеч бир гәбаһәт ишләмәјә-ишләмәјә бу ҹүр рәфтара мәруз галдығы үчүн Јусиф нә гәдәр изтираб чәкирди!
Ән әсасы исә одур ки, бу һеч дә аз чәкмәди. Јусиф бу дәһшәтли јердә илләрлә галды! О һеч билмирди, нә вахтса бурадан азад олаҹаг, ја јох. Ораја дүшдүјү илк мүдһиш ҝүнләр ҝетдикҹә һәфтәләрлә, ајларла әвәз олунурду. Бәс Јусиф нәјин сајәсиндә үмидсизлијә, чәрәсизлијә гапылмырды?
Мүгәддәс Китабын бу суала вердији ҹаваб инсанын гәлбини исиндирир: «Јеһова мәһәббәт ҝөстәриб Јусифи тәк гојмурду» (Јарадылыш 39:21). Нә һәбсхана диварлары, нә гандаллар, нә зүлмәт зиндан Јеһованын Өз хидмәтчиләринә мәһәббәт ҝөстәрмәсинә мане ола билмәз (Ромалылара 8:38, 39). Тәсәввүр етмәк олар, Јусиф чәкдији изтираблары сәмави Атасына дуада неҹә әрз едир, сонра исә гәлбинә јалныз «һәр ҹүр тәсәлли Аллаһы»нын верә билдији сүлһ вә сакитлик чөкүр (2 Коринфлиләрә 1:3, 4; Филиппилиләрә 4:6, 7). Бәс Јеһова Јусиф үчүн даһа нә етди? Мүгәддәс Китабда јазылыб ки, Јусиф «зиндан рәисинин рәғбәтини газанды».
(Јарадылыш 39:21—23) Анҹаг Јеһова мәһәббәт ҝөстәриб Јусифи тәк гојмурду. Онун ризасы илә Јусиф зиндан рәисинин рәғбәтини газанды. 22 Зиндан рәиси Јусифи зиндандакы дустагларын үстүндә гојду. Орада ҝөрүлән бүтүн ишләрә о нәзарәт едирди. 23 Зиндан рәиси Јусифин өһдәсинә вердији һеч бир ишә ҝөрә нараһат олмурду, чүнки Јеһова Јусифлә иди. Әлини һансы ишә атырдыса, Јеһова ону аванд едирди.
w14–Е 1/11 с. 15, абз. 2
Мән неҹә белә бир јаманлыг едәрәм?
Мүгәддәс Китабын бу суала вердији ҹаваб инсанын гәлбини исиндирир: «Јеһова мәһәббәт ҝөстәриб Јусифи тәк гојмурду» (Јарадылыш 39:21). Нә һәбсхана диварлары, нә гандаллар, нә зүлмәт зиндан Јеһованын Өз хидмәтчиләринә мәһәббәт ҝөстәрмәсинә мане ола билмәз (Ромалылара 8:38, 39). Тәсәввүр етмәк олар, Јусиф чәкдији изтираблары сәмави Атасына дуада неҹә әрз едир, сонра исә гәлбинә јалныз «һәр ҹүр тәсәлли Аллаһы»нын верә билдији сүлһ вә сакитлик чөкүр (2 Коринфлиләрә 1:3, 4; Филиппилиләрә 4:6, 7). Бәс Јеһова Јусиф үчүн даһа нә етди? Мүгәддәс Китабда јазылыб ки, Јусиф «зиндан рәисинин рәғбәтини газанды».
Һикмәт хәзинәсиндән инҹиләр
(Јарадылыш 38:9, 10) Амма Онан билирди ки, һәмин нәсил онунку сајылмајаҹаг. Одур ки, гардашынын нәслини давам етдирмәмәк үчүн онун арвады илә јахынлыг едәндә тохумуну јерә ахыдырды. 10 Онун тутдуғу иш Јеһованын ҝөзүндә пис иди. Буна ҝөрә Јеһова ону да өлдүрдү.
ит-2-Е с. 555
Онан
(Онан) [«гүввә», «енержи» мәнасыны верән сөзүн көкүндән].
Јәһуданын Шуа адында кәнанинин гызындан олан икинҹи оғлу (Јр 38:2—4; 1См 2:3). Онанын бөјүк гардашы Әири Јеһова өвлады олмаздан әввәл бәд әмәлинә ҝөрә өлдүрдү. Буна ҝөрә дә Јәһуда Онана деди ки, Әирин дул галмыш арвады Тамары алыб гајынлыг борҹуну јеринә јетирсин. Әҝәр Онанын оғлу олсајды, бу ушаг онун нәслини давам етдирмәјәҹәкди вә илк оғула дүшән мирас Әирин вариси кими она вериләҹәкди. Јох әҝәр бу варис олмасајды, мирасы Онан өзү алаҹагды. Онан Тамарла јахынлыг едәндә тохумуну јерә ахыдырды. Онан мастурбасија илә мәшғул олмурду, чүнки јазылыб ки, Онан гардашынын «арвады илә јахынлыг едәндә» тохумуну јерә ахыдырды. Ҝөрүнүр, Онан ҹинси әлагәни јарымчыг кәсирди. Онан мәгсәдјөнлү шәкилдә тохумунун Тамарын ушаглыг јолуна ахыдылмасынын гаршысыны алырды. Мастурбасија етдијинә ҝөрә дејил, атасына итаәтсизлик етдијинә, тамаһкарлығына вә Аллаһын тәсис етдији никаһ гурулушуна гаршы етдији ҝүнаһа ҝөрә Јеһова Онаны өвлады олмаздан әввәл өлдүрдү (Јр 38:6—10; 46:12; Сј 26:19).
(Јарадылыш 38:15—18) Јәһуда ону ҝөрәндә елә билди ки, фаһишәдир, чүнки о, үзүнү өртмүшдү. 16 Јәһуда јолдан дөнүб она јахынлашды вә деди: «Ҝәл мәнимлә ҝедәк». Амма билмирди ки, бу, онун ҝәлинидир. О исә сорушду: «Әвәзиндә мәнә нә верәҹәксән?» 17 «Сүрүмдән сәнә бир оғлаг ҝөндәрәрәм». «Бәс ону ҝөндәрәнә гәдәр нә ҝиров гојаҹагсан?» 18 «Нә истәјирсән ҝиров гојум?» «Мөһүр үзүјүнү, гајтаныны, бир дә әлиндәки әсаны». Јәһуда бунлары гадына вериб онунла јахынлыг етди. О ушаға галды.
Охуҹуларын суаллары
Јәһуда Тамары, вә’д етдији кими, оғлу Шелаја вермәмәклә дүзҝүн иш ҝөрмәмишди. Бундан әлавә, о, мә’бәд јахынлығындакы фаһишә кими һесаб етдији гадынла интим әлагәјә ҝирмишди. Бу, Аллаһын, кишинин јалныз никаһ дахилиндә ҹинси әлагәдә олмаға даир нијјәтинә зидд иди (Тәквин 2:24). Әслиндә исә Јәһуда фаһишә илә әлагәдә олмамышды. О, өзү дә дәрк етмәдән, оғлу Шеланын јеринә левират никаһда гануни варисин атасы олмушду.
Тамара ҝәлдикдә исә, онун Јәһуда илә олан мүнасибәти әхлагсызлыг дејилди. Онун әкиз оғуллары зинадан доғулмамышды. Бејтлеһемдән олан Боаз левират никаһ шәртләри алтында моаблы Рутла евләнән заман, Бејтлеһемин ағсаггаллары Тамарын оғлу Перетс һаггында илтифатла данышдылар вә Боаза дедиләр: “Гој Рәбб сәнин евини бу ҝәнҹ гадындан верәҹәји нәсли Тамарын Јәһудаја доғдуғу Пересин [Перетс] еви кими етсин” (Рут 4:12, МКШ). Перетсин ады, Иса Мәсиһин нәсил шәҹәрәсинә дә дахилдир (Матта 1:1-3; Лука 3:23-33).
Мүгәддәс Китаб гираәти
(Јарадылыш 38:1—19) Бу арада Јәһуда гардашларындан ајрылды вә Хираһ адлы әдулламлы бир кишинин јашадығы јерә ҝәлиб орада чадыр гурду. 2 Һәмин јердә Јәһуда Шуа адында бир кәнанинин гызыны ҝөрдү. Гызы алды вә онунла јахынлыг етди. 3 О һамилә галыб оғлан доғду вә адыны Әир гојду. 4 Гадын јенә һамилә галыб бир оғлан да доғду вә адыны Онан гојду. 5 Сонра о, бир оғлан да дүнјаја ҝәтирди вә адыны Салеһ гојду. Ушаг доғуланда Јәһуда Әхзибдә иди. 6 Јәһуда илк оғлу Әир үчүн арвад алды. Онун ады Тамар иди. 7 Лакин Јеһова Јәһуданын илки Әирдән наразы иди. Буна ҝөрә дә Јеһова ону өлдүрдү. 8 Онда Јәһуда Онана деди: «Гардашынын арвадыны алыб өз гајынлыг борҹуну јеринә јетир вә гардашынын нәслини давам етдир». 9 Амма Онан билирди ки, һәмин нәсил онунку сајылмајаҹаг. Одур ки, гардашынын нәслини давам етдирмәмәк үчүн онун арвады илә јахынлыг едәндә тохумуну јерә ахыдырды. 10 Онун тутдуғу иш Јеһованын ҝөзүндә пис иди. Буна ҝөрә Јеһова ону да өлдүрдү. 11 Белә оланда Јәһуда ҝәлини Тамара деди: «Оғлум Салеһ бөјүјәнәдәк атанын евиндә дул кими јаша»; о горхурду ки, Салеһ дә гардашлары кими өләр. Тамар ҝедиб атасынын евиндә јашады. 12 Ај кечди, ил доланды. Бир ҝүн Шуанын гызы, Јәһуданын арвады өлдү. Јас ҝүнләри гуртарандан сонра Јәһуда досту әдулламлы Хираһла бирликдә Тимнаһа, гојун гырханларынын јанына ҝетди. 13 Тамара хәбәр чатды ки, гајынатасы Тимнаһа, гојун гырханларынын јанына ҝәлир. 14 Буну ешидәндә о, дул палтарыны әјниндән чыхарды, башына өртүк, үзүнә исә рүбәнд салды, чыхыб Тимнаһ јолунда јерләшән Әнаимин ҝирәҹәјиндә отурду. О ҝөрүрдү ки, Салеһ бөјүјүб, амма ону Салеһә алмырлар. 15 Јәһуда ону ҝөрәндә елә билди ки, фаһишәдир, чүнки о, үзүнү өртмүшдү. 16 Јәһуда јолдан дөнүб она јахынлашды вә деди: «Ҝәл мәнимлә ҝедәк». Амма билмирди ки, бу, онун ҝәлинидир. О исә сорушду: «Әвәзиндә мәнә нә верәҹәксән?» 17 «Сүрүмдән сәнә бир оғлаг ҝөндәрәрәм». «Бәс ону ҝөндәрәнә гәдәр нә ҝиров гојаҹагсан?» 18 «Нә истәјирсән ҝиров гојум?» «Мөһүр үзүјүнү, гајтаныны, бир дә әлиндәки әсаны». Јәһуда бунлары гадына вериб онунла јахынлыг етди. О ушаға галды. 19 Сонра гадын галхыб ҝетди. Өртүјүнү чыхарыб тәзәдән дул палтарыны ҝејинди.
18—24 МАЈ
АЛЛАҺЫН КӘЛАМЫНДАКЫ ХӘЗИНӘ | ЈАРАДЫЛЫШ 40, 41
«Јеһова Јусифи хилас едир»
(Јарадылыш 41:9—13) Онда баш саги дилләниб фирона деди: «Бу ҝүн ҝүнаһларымы етираф етмәк истәјирәм. 10 Бир дәфә сән мәнә вә баш чөрәкчијә гәзәбләниб бу гулларыны кешикчибашынын зинданына атдырмышдын. 11 Орада оланда бир ҝеҹә һәр икимиз јуху ҝөрдүк. Һәр јухунун да өз јозуму вар иди. 12 Бизимлә зинданда кешикчибашынын гулу олан бир ҝәнҹ ибрани дә јатырды. Јухуларымызы она данышанда о, бизә онларын мәнасыны ачды. 13 О неҹә демишдисә, елә дә олду: мән әввәлки јеримә гајтарылдым, чөрәкчи исә асылды».
w15-Е 1/2 с. 14, абз. 4, 5
«Мәҝәр јухулары јозан Аллаһ дејил?»
Саги Јусифи унуда биләрди, амма Јеһова ону унутмамышды. Бир ҝеҹә фирона Аллаһдан ики унудулмаз јуху назил олду. Биринҹи јухуда о ҝөрдү ки, Нил чајындан једди сағлам, көк инәк чыхды, ардынҹа исә једди арыг вә ејбәҹәр инәк чыхды. Арыг инәкләр көк инәкләри једиләр. Сонра фирон јенә дә јуху ҝөрдү. Ҝөрдү ки, бир саплагда једди јахшы сүнбүл вар, сонра сәмум јелиндән јанмыш једди ҹылыз сүнбүл чыхды вә јахшы сүнбүлләри удду. Сәһәр фирон ҝөрдүјү јухулара ҝөрә нараһатлыгдан өзүнә јер тапа билмирди. О, бүтүн мүдрикләри вә каһинләри чағырды ки, јухуларыны јозсунлар. Амма һеч бири јухулары јоза билмәди (Јарадылыш 41:1—8). Ола билсин, онлар ја чашыб галмышдылар, ја да һәрәси јухулары бир ҹүр јозурду. Һәр неҹә олса да, фирона гәнаәтбәхш ҹаваб верән олмады. Амма о, бу сирли јухуларын мәнасыны өјрәнмәјинҹә раһатлыг тапан дејилди.
Ән нәһајәтдә, сагинин јадына Јусиф дүшдү. Виҹданы ону инҹитмәјә башлады. О, ики ил әввәл зинданда онун вә чөрәкчинин јухусуну дүз јозан ҝәнҹ һаггында фирона данышды. Фирон дәһрал адам ҝөндәриб Јусифи зиндандан чағыртдырды (Јарадылыш 41:9—13).
(Јарадылыш 41:16) Јусиф фирона ҹаваб вериб деди: «Мән кимәм ки! Гој Аллаһ Өзү фиронун јухусуну хејрә јозсун».
(Јарадылыш 41:29—32) Бүтүн Мисир торпағында једди ил боллуг олаҹаг. 30 Амма ондан сонра једди ил аҹлыг олаҹаг, елә аҹлыг ки, Мисирдәки боллугдан әсәр-әламәт белә галмајаҹаг. Аҹлыг өлкәни чапыб-талајаҹаг. 31 Өлкәдә олан әввәлки боллуг бүсбүтүн унудулаҹаг, белә ки, аҹлыг сон дәрәҹә шиддәтли олаҹаг. 32 Фиронун јухуну ики дәфә ҝөрмәси исә о демәкдир ки, Аллаһ артыг Өз гәрарыны вериб, өзү дә бу иши тезликлә һәјата кечирәҹәк.
w15-Е 1/2 с. 14—15
«Мәҝәр јухулары јозан Аллаһ дејил?»
Јеһова һәлим, садиг инсанлары севир, она ҝөрә дә тәәҹҹүблү дејил ки, мүдрикләрин вә каһинләрин билмәдији ҹавабы Јусифә әјан етди. Јусиф изаһ етди ки, фиронун ҝөрдүјү ики јухунун мәнасы ејнидир. Бир хәбәри ики дәфә тәкрар етмәклә Јеһова билдирирди ки, артыг Өз гәрарыны вериб, бу иш мүтләг һәјата кечәҹәк. Көк инәкләр вә сағлам сүнбүлләр Мисирдә једди ил давам едәҹәк боллуғу, арыг инәкләр вә хәстә сүнбүлләр исә боллуғун ардынҹа једди ил аҹлығын олаҹағыны ҝөстәрирди. Һәмин аҹлыг илләриндә боллугдан әсәр-әламәт галмајаҹаг (Јарадылыш 41:25—32).
(Јарадылыш 41:38—40) Онда фирон әјанларына деди: «Үзәриндә Аллаһын руһу олан бунун кими башга бир адамы һарадан тапаҹағыг?» 39 Сонра фирон Јусифә деди: «Әҝәр Аллаһ сәнә бүтүн бунлары ачыбса, демәли, сәндән ағыллы, мүдрик адам јохдур. 40 Сәни евимин үзәриндә бөјүк гојурам. Адамларымын һамысы гејд-шәртсиз сәнә табе олаҹаг. Јалныз тахтда мән сәндән бөјүк олаҹағам».
w15-Е 1/2 с. 15, абз. 3
«Мәҝәр јухулары јозан Аллаһ дејил?»
Фирон сөзүнүн үстүндә дурду. Тез бир заманда Јусифин әјнинә кәтандан тикилмиш либас ҝејиндирдиләр. Фирон она гызыл бојунбағы, мөһүр үзүк, өзүнүн арабасындан бирини вә өлкәни ҝәзиб, тәдбирини һәјата кечирмәк үчүн там сәлаһијјәт верди (Јарадылыш 41:42—44). Бир ҝүнүн ичиндә Јусиф зиндандан сараја ҝәлиб чыхды. О, јухудан мәзлум мәһбус кими ојанды, амма фирондан сонра икинҹи адам олараг јухуја ҝетди. Јусифин Јеһова Аллаһа иманы боша чыхмады! Јеһова садиг бәндәсинин илләр әрзиндә үзләшдији һагсызлыгларын һамысыны ҝөрүрдү. О, бүтүн бунлары дүз вахтында вә лазым олан тәрздә арадан галдырды. Јеһова Јусифә едилән һагсызлыглары арадан галдырмагла јанашы, ҝәләҹәк Исраил халгыны да горумаг истәјирди. Бунун неҹә мүмкүн олдуғуну бу силсиләнин нөвбәти мәгаләсиндән охујаҹағыг.
Һикмәт хәзинәсиндән инҹиләр
(Јарадылыш 41:14) Фирон дәрһал Јусифин далынҹа адам ҝөндәриб ону зиндандан ҝәтиздирди. Јусиф үз-ҝөзүнү тәраш едиб палтарыны дәјишди вә фиронун һүзуруна ҝәлди.
w15-Е 1/11 с. 9, абз. 1—3
Билирсиниз?
Нәјә ҝөрә фиронун һүзуруна ҝәлмәздән әввәл Јусиф үз-ҝөзүнү тәраш етди?
«Јарадылыш» китабына әсасән, фирон әмр етди ки, јухуларыны јозмаг үчүн ибрани мәһбус олан Јусифи дәрһал һүзуруна ҝәтирсинләр. Јусиф узун илләр иди ки, һәбсдә иди. Фиронун ону тәҹили чағырмасына бахмајараг, Јусиф әввәлҹә үз-ҝөзүнү тәраш етди (Јарадылыш 39:20—23; 41:1, 14). Јазарын илк бахышдан әһәмијјәтсиз ҝөрүнән бу мәгамы гејд етмәсиндән ҝөрүнүр ки, о, Мисир адәтләри илә таныш иди.
Гәдимдә бир чох халгларда, еләҹә дә ибраниләрдә саггал сахламаг ади һал иди. Лакин «шәрг халглары арасында мисирлиләр јеҝанә халг иди ки, саггал сахламырды», дејә Мак-Клинток вә Стронгун енсиклопедијасында гејд едилир («Ҹјҹлопедиа оф Библиҹал, Тһеолоҝиҹал, анд Еҹҹлесиастиҹал Литературе»).
Һәмчинин бир журналда гејд олунур ки, мисирлиләрин бәзи ајинләриндә кишидән фиронун һүзуруна ҝәлмәк үчүн мәбәдә ҝирмәјә һазырлашдығы кими һазырлашмаг тәләб олунурду («Библиҹал Арҹһаеолоҝј Ревиеw»). Белә олан һалда, Јусиф бүтүн башыны вә бәдәнини тәраш етмәли олмушду.
(Јарадылыш 41:33) Буна ҝөрә дә гој фирон мүдрик, тәдбирли адам тапыб ону Мисир үзәринә тәјин етсин.
Аллаһын хидмәтчиләри кими, әдәб-әрканла давранын
14 Гәдимдә Аллаһдан горхан валидејнләр чалышырдылар ки, ушаглары өзләрини евдә әдәб-әрканла апармағы баҹарсынлар. Ҝөрүн, Јарадылыш 22:7 ајәсиндә Ибраһимлә Исһаг бир-биринә неҹә нәзакәтлә мүраҹиәт едир. Јусифин нүмунәсиндән дә ҝөрүнүр ки, о, валидејнләриндән јахшы тәрбијә алмышды. О, һәбсханаја дүшәндә һәтта башга дустаглара да һөрмәтлә јанашырды (Јар. 40:8, 14). Фирона дедији сөзләриндән ҝөрмәк олар ки, Јусиф сәлаһијјәтли шәхсләрә дүзҝүн мүраҹиәт етмәји баҹарырды (Јар. 41:16, 33, 34).
Мүгәддәс Китаб гираәти
(Јарадылыш 40:1—23) Бу әһвалатдан бир мүддәт сонра Мисир падшаһынын баш сагиси вә баш чөрәкчиси ағалары падшаһа гаршы ҝүнаһ иш тутдулар. 2 Фирон бу ики әјанына, баш сагијә вә баш чөрәкчијә бәрк гәзәбләниб 3 онлары кешикчибашынын зинданына атдырды. Јусиф дә һәмин зинданда иди. 4 Кешикчибашы Јусифә онларын јанында олуб, гуллугларында дурмағы тапшырды. Онлар бир мүддәт зинданда галдылар. 5 Бир ҝеҹә Мисир падшаһынын зинданда мәһбус олан сагиси дә, чөрәкчиси дә јуху ҝөрдү. Һәр јухунун өз јозуму вар иди. 6 Сәһәриси Јусиф ҝәлиб онлары пәришан ҝөрдү. 7 Онунла бир јердә ағасынын евиндә дустаг олан фирон әјанларындан сорушду: «Нијә бу ҝүн белә бикефсиниз?» 8 Онлар ҹаваб вериб дедиләр: «Икимиз дә јуху ҝөрмүшүк. Амма јухумузу јозмаға адам јохдур». Онда Јусиф деди: «Мәҝәр јухулары јозан Аллаһ дејил? Јухунузу мәнә данышын». 9 Баш саги Јусифә јухусуну данышмаға башлады: «Јухуда ҝөрдүм ки, габағымда бир үзүм тәнәји вар, 10 тәнәјин дә үстүндә үч көрпә будаг. Будаглар тумурҹуглајыб чичәк ачды вә тәнәкдә үзүм салхымлары јетишди. 11 Фиронун пијаләси мәним әлимдә иди. Мән үзүмләрдән дәриб фиронун пијаләсинә сыхдым, сонра пијаләни фирона вердим». 12 Јусиф она деди: «Јухунун јозуму беләдир: үч будаг үч ҝүн демәкдир. 13 Үч ҝүндән сонра фирон сәни азад едиб әввәлки јеринә гајтараҹаг. Сән јенә саги олдуғун вахтлардакы кими фиронун әлинә пијалә верәҹәксән. 14 Амма сәндән бир хаһишим вар. Мәнә бир јахшылыг ет. Ишләрин гајдасына дүшәндә мәни јада сал, һаггымда фирона данышыб мәни бурадан чыхартдыр. 15 Билирсән, мәни ибраниләрин торпағындан оғурлајыблар. Бурада да зинданлыг бир иш тутмамышам». 16 Баш чөрәкчи ҝөрәндә ки, Јусиф јухуну хејрә јозду, о да өз јухусуну данышды: «Мән исә јухуда ҝөрмүшәм ки, башымда үч сәбәт ағ чөрәк вар. 17 Үстдәки сәбәтдә фирон үчүн биширилмиш нөвбәнөв чөрәкләр вар иди. Ҝөрдүм ки, гушлар онлары димдикләјир». 18 Јусиф она деди: «Бу јухунунса јозуму беләдир: үч сәбәт үч ҝүндүр. 19 Үч ҝүндән сонра фирон сәнин башыны бәдәниндән ајыраҹаг, өзүнү дә ағаҹдан асдыраҹаг, гушлар әтини дидәҹәк». 20 Бу һадисәнин үчүнҹү ҝүнү фиронун ад ҝүнү иди. О, бүтүн әјан-әшрәфи үчүн зијафәт гурмушду. Фирон баш саги илә баш чөрәкчини зиндандан чыхартдырыб һамынын өнүнә ҝәтиздирди. 21 Баш сагини әввәлки вәзифәсинә гајтарды. О, јенә дә фиронун әлинә пијалә верди. 22 Чөрәкчини исә асдырды. Беләҹә, Јусиф онларын јухусуну неҹә јозмушдуса, елә дә олду. 23 Лакин Јусиф баш сагинин јадына дүшмәди, саги ону унутмушду.
25—31 МАЈ
АЛЛАҺЫН КӘЛАМЫНДАКЫ ХӘЗИНӘ | ЈАРАДЫЛЫШ 42, 43
«Јусиф һиссләрини ҹиловлајыр»
(Јарадылыш 42:5—7) Бүтүн Кәнан торпағында аҹлыг олдуғундан Исраилин оғуллары ҹамаата гошулуб Мисирә тахыл алмаға ҝәлдиләр. 6 Јусиф өлкәдә ән нүфузлу адам иди, бүтүн өлкәләрдән ҝәлән адамлара тахылы о сатырды. Гардашлары онун јанына ҝәлдиләр вә јерә гәдәр әјилиб тәзим етдиләр. 7 Јусиф гардашларыны ҝөрән кими таныды, амма өзүнү онлара танытмады. Сәрт үз ҝөстәриб онлардан сорушду: «Һарадан ҝәлмисиниз?» Онлар: «Кәнан торпағындан ҝәлмишик, тахыл алмаг истәјирик», — дејә ҹаваб вердиләр.
w15-Е 1/5 с. 13, абз. 5
«Мәҝәр мән Аллаһам?»
Бәс Јусиф? О, дәрһал гардашларыны таныды. Онларын гаршысында тәзим етдијини ҝөрәндә фикриндә ҝәнҹлик хатирәләри ҹанланды. Әһвалатда дејилир ки, ҝәнҹ вахты Јеһовадан назил олан јухулар, гардашларынын она тәзим едәҹәјини билдирән јухулар о ан Јусифин јадына дүшдү. Инди һәмин јухулар чин олурду (Јарадылыш 37:2, 5—9; 42:7, 9). Ҝөрәсән Јусиф нә едәҹәк? Онлары бағрына басаҹаг? Јохса интигам алаҹаг?
w15-Е 1/5 с. 14, абз. 1
«Мәҝәр мән Аллаһам?»
Чәтин ки сиз нә вахтса белә гәрибә вәзијјәтә дүшәсиниз. Лакин бу ҝүн аиләләрдә мүнагишә вә парчаланма ади һал алыб. Бу ҹүр вәзијјәтлә үзләшәндә үрәјимизин сәсинә гулаг асмаға, гејри-камил һиссләримизә әсасән һәрәкәт етмәјә мејилли ола биләрик. Анҹаг јахшы олар ки, Јусифдән нүмунә ҝөтүрәк вә Аллаһын бу вәзијјәти неҹә һәлл етмәјимизи истәдијини анламаға чалышаг (Мәсәлләр 14:12). Унутмајын, аилә үзвләри илә сүлһ јаратмаг нә гәдәр ваҹиб олса да, Јеһова Аллаһла вә Онун Оғлу илә сүлһдә олмаг даһа өнәмлидир (Мәтта 10:37).
(Јарадылыш 42:14—17) Јусиф онлара деди: «Јох! Елә мән дејәндир. Сиз ҹасуссунуз! 15 Сизи јохлајыб һәгигәти үзә чыхараҹағам. Фиронун ҹанына анд олсун, нә гәдәр ки кичик гардашыныз бура ҝәлмәјиб, сизи бурахан дејиләм. 16 Бириниз ҝедиб гардашынызы ҝәтирсин, галанларынызса тутулаҹаг. Беләҹә, ҝөрәрик дүзүнү дејирсиниз, ја јох. Сөзләриниз јалан чыхса, демәк, сиз ҹасуссунуз». 17 Буну дејиб онларын һамысыны тутдурду вә үч ҝүн һәбсдә сахлады.
w15-Е 1/5 с. 14, абз. 2
«Мәҝәр мән Аллаһам?»
Јусиф гардашларынын үрәјиндәкиләри үзә чыхармаг үчүн бир нечә аддым атды. Әввәлҹә дилманҹ васитәсилә, кобуд данышыб онлары ҹасуслугда иттиһам етди. Онлар өзләрини мүдафиә етмәк үчүн она өз аиләләри һаггында мәлумат вердиләр, һәмчинин ваҹиб бир мәгамы, бир кичик гардашларынын евдә олдуғуну сөјләдиләр. Јусиф һәјәҹаныны ҝизләтмәјә чалышды. Доғруданмы, онун кичик гардашы сағдыр? Инди Јусиф нә едәҹәјини билирди. О деди: «Сизи јохлајыб һәгигәти үзә чыхараҹағам». Сонра исә билдирди ки, онларын кичик гардашыны ҝөрмәлидир. Үстүндән бир нечә ҝүн кечәндән сонра онлара евә ҝедиб кичик гардашларыны ҝәтирмәјә иҹазә верди, бир шәртлә ки, онлардан бири онун јанында ҝиров галсын (Јарадылыш 42:9—20).
(Јарадылыш 42:21, 22) Сонра өз араларында данышыб дедиләр: «Бу, гардашымызын аһыдыр бизи тутуб. Ахы јалварыб биздән рәһм диләјәндә онун неҹә изтираб чәкдијини ҝөрүрдүк, амма она гулаг асмадыг. Инди она ҝөрә башымыза бу бәла ҝәлир». 22 Онда Рубән онлара деди: «Ахы мән сизә дедим, ушаға гаршы ҝүнаһ еләмәјин. Гулаг асмадыныз. Инди биздән онун ганы алыныр».
ит-2-Е с. 108, абз. 4
Јусиф
Һадисәләрин ҝедишатынын белә истигамәт алдығыны ҝөрән гардашлар баша дүшдүләр ки, Аллаһ онлара илләр әввәл Јусифи гул кими сатмагларынын әвәзини верир. Һәлә дә таныја билмәдикләри Јусифин гаршысында өз ҝүнаһларыны дилә ҝәтирдиләр. Онларын пешманчылыг билдирән сөзләрини ешидән Јусифи һиссләр елә ҹулғады ки, онларын јанындан араланыб ағлады. Сонра гајыдыб Шәмунун әл-голуну бағлады вә кичик гардашларыны ҝәтирәнә кими ону һәбсдә сахламағы әмр етди (Јр 42:21—24).
Һикмәт хәзинәсиндән инҹиләр
(Јарадылыш 42:22) Онда Рубән онлара деди: «Ахы мән сизә дедим, ушаға гаршы ҝүнаһ еләмәјин. Гулаг асмадыныз. Инди биздән онун ганы алыныр».
(Јарадылыш 42:37) Рубән атасына деди: «Әҝәр ону гајтарыб ҝәтирмәсәм, ики оғлуму өз әлинлә гәбрә гојарсан. Мән бојун олурам ки, ону сәнә гајтараҹағам».
ит-2-Е с. 795
Рубән
Рубәнин јахшы кејфијјәтләри вар иди. Мәсәлән, о, доггуз гардашыны дилә тутмушду ки, Јусифи өлдүрмәјиб, гуру гујуја атсынлар. Онун мәгсәди ҝизлинҹә ҝери гајыдыб, Јусифи гујудан чыхармаг иди (Јр 37:18—30). Бу һадисәнин үстүндән 20 илдән чох кечәндән сонра һәмин гардашлар Јусифә гаршы етдикләри бәдхаһлығын әвәзи олараг Мисирдә ҹасуслугда иттиһам олундугларыны дејәндә Рубән онлара хатырлатды ки, Јусифин һәјатына гурдуглары гәсддә онун әли олмајыб (Јр 42:9—14, 21, 22). Һәмчинин Јагуб оғулларына икинҹи дәфә Мисирә ҝетмәк истәјәндә Бинјамини өзләри апармаға иҹазә вермәјәндә мәһз Рубән ики оғлуну замин кими тәклиф едиб деди: «Әҝәр ону [Бинјамини] гајтарыб ҝәтирмәсәм, ики оғлуму өз әлинлә гәбрә гојарсан» (Јр 42:37).
(Јарадылыш 43:32) Јусиф үчүн ајрыҹа, гардашлары үчүн ајрыҹа вә онун евиндә јејән мисирлиләр үчүн ајрыҹа сүфрә салдылар. Чүнки мисирлиләр ибраниләрлә јемәк јемәздиләр, бу, онлар үчүн ијрәнҹ бир шеј иди.
“Тәквин” китабындан диггәтәлајиг фикирләр — ЫЫ һиссә
43:32 — Нәјә ҝөрә мисирлиләр үчүн јәһудиләрлә бирликдә јемәк јемәк ијрәнҹ иди? Бунун сәбәби, јәгин ки, дини бахымдан габагҹадан һасил олмуш јанлыш фикир вә ја милли ифтихар һисси олмушдур. Мисирлиләр һәмчинин чобанлара да нифрәт едирдиләр (Тәквин 46:34). Нәјә ҝөрә? Садәҹә олараг гојун отаран чобанлар, еһтимал ки, ән ашағы тәбәгәјә мәнсуб идиләр. Јахуд, ола билсин, мүнбит торпагларын аз олдуғундан, мисирлиләр мал-гара үчүн отлаг ахтаран кәсләрә нифрәт едирдиләр.
Мүгәддәс Китаб гираәти
(Јарадылыш 42:1—20) Јагуб хәбәр тутду ки, Мисирдә тахыл вар. О, оғланларына деди: «Нијә дуруб бир-биринизә бахырсыныз? 2 Ешитмишәм, Мисирдә тахыл вар. Ҝедин орадан бир аз тахыл алын ҝәтирин, јохса аҹындан гырылаҹағыг». 3 Беләликлә, Јусифин он гардашы тахыл алмаг үчүн Мисирә јолланды. 4 Јагуб Јусифин гардашы Бинјамини онларла ҝөндәрмәди, горхду ки, бирдән онун башына бир иш ҝәләр. 5 Бүтүн Кәнан торпағында аҹлыг олдуғундан Исраилин оғуллары ҹамаата гошулуб Мисирә тахыл алмаға ҝәлдиләр. 6 Јусиф өлкәдә ән нүфузлу адам иди, бүтүн өлкәләрдән ҝәлән адамлара тахылы о сатырды. Гардашлары онун јанына ҝәлдиләр вә јерә гәдәр әјилиб тәзим етдиләр. 7 Јусиф гардашларыны ҝөрән кими таныды, амма өзүнү онлара танытмады. Сәрт үз ҝөстәриб онлардан сорушду: «Һарадан ҝәлмисиниз?» Онлар: «Кәнан торпағындан ҝәлмишик, тахыл алмаг истәјирик», — дејә ҹаваб вердиләр. 8 Беләликлә, Јусиф гардашларыны таныды, онларса ону танымадылар. 9 О ан Јусифин јадына онларла бағлы ҝөрдүјү јухулар дүшдү. О деди: «Сиз ҹасуссунуз! Ҝәлмисиниз ки, өлкәнин зәиф јерләрини өјрәнәсиниз». 10 «Хејр, аға, гулларын тахыл алмаға ҝәлиб, — дејә онлар ҹаваб вердиләр. — 11 Биз һамымыз бир атанын өвладларыјыг. Гулларын дүз адамлардыр, ҹасус дејилләр». 12 Јусифсә: «Јох! Сиз өлкәнин зәиф јерләрини өјрәнмәјә ҝәлмисиниз!» — деди. 13 Онлар ҹаваб вериб дедиләр: «Сәнин гулларын он ики гардашдыр. Биз Кәнанда јашајан бир нәфәрин оғулларыјыг. Ән кичијимиз атамызын јанындадыр. Бир гардашымызса артыг һәјатда јохдур». 14 Јусиф онлара деди: «Јох! Елә мән дејәндир. Сиз ҹасуссунуз! 15 Сизи јохлајыб һәгигәти үзә чыхараҹағам. Фиронун ҹанына анд олсун, нә гәдәр ки кичик гардашыныз бура ҝәлмәјиб, сизи бурахан дејиләм. 16 Бириниз ҝедиб гардашынызы ҝәтирсин, галанларынызса тутулаҹаг. Беләҹә, ҝөрәрик дүзүнү дејирсиниз, ја јох. Сөзләриниз јалан чыхса, демәк, сиз ҹасуссунуз». 17 Буну дејиб онларын һамысыны тутдурду вә үч ҝүн һәбсдә сахлады. 18 Бу һадисәнин үчүнҹү ҝүнү Јусиф онлара деди: «Дедијими етсәниз, ҹанынызы сизә бағышлајаҹағам, мән Аллаһдан горхан адамам. 19 Әҝәр сиз дүз адамсынызса, гој гардашларыныздан бири бурада һәбсдә галсын, галанларынызса тахылы апарыб ҝетсин ки, евиниздәкиләр аҹ галмасын. 20 Кичик гардашынызы ҝәтирсәниз, биләҹәјәм ки, дүз дејирсиниз. Онда өлмәјәҹәксиниз». Онлар разылашдылар.