Ons beskou die wêreld
1991 spring sleg weg
’n Reeks rampe in talle wêrelddele het in die eerste paar maande van die jaar noodlenigingsorganisasies se vermoëns ooreis. “Sedert die einde van die Tweede Wêreldoorlog was daar nog nooit soveel mense op soveel verskillende kontinente wat met sulke verwoesting te kampe gehad het nie”, het die U.S.News & World Report gesê. Georgië in die Sowjetunie is deur drie aardbewings getref. Een het ook Costa Rica en Panama getref. Tornado’s in die Verenigde State het verwoesting gesaai in dele van Kansas en Oklahoma. ’n Sikloon met winde van 230 kilometer per uur het Bangladesj agt uur lank geteister, minstens 125 000 mense gedood en miljoene dakloos gelaat. “Saam met die eise in die Persiese Golfgebied en in Afrika, waar hongersnood reeds 14 miljoen Ethiopiërs en Soedannese alleen bedreig, het hierdie nuwe tragedies organisasies aan die skarrel”, berig die tydskrif. Een beampte van die Rooi Kruis het gesê: “Ek weet nie wat volgende gaan gebeur nie.”
Sterfgevalle weens aardbewings
Daar was verlede jaar byna soveel sterftes weens aardbewings as gedurende die hele vorige dekade. Volgens die Amerikaanse Geological Survey is daar in 1990 meer as 52 000 sterfgevalle weens aardbewings gerapporteer vergeleke met 57 500 wat tussen 1980 en 1989 weens aardbewings gesterf het. Dit was die hoogste dodetal vir enige jaar sedert 1976. Die meeste van die sterftes was as gevolg van ’n enkele skudding wat Iran in Junie getref het en 7,7 geregistreer het. Na raming is 50000 gedood en nog 60 000 beseer. Die verslag het 68 groot aardbewings vir verlede jaar gemeld, 8 meer as die vorige jaar.
Studente in die aptekers-wese en dwelmmisbruik
Eerstejaarstudente in die aptekerswese aan die Universiteit van Texas in Austin in die Verenigde State is meegedeel dat dwelmmisbruik meer algemeen is onder aptekerstudente as onder studente in alle ander fakulteite. Waarom? “Ek weet werklik nie”, sê die assistent-dekaan in die aptekerswese, Arlyn Kloesel. “Maar verpleegberoepe het ’n neiging om sulke soort mense aan te trek. En dit is nie die swak student nie. Dit is gewoonlik die goeie student, die studenteleier . . . wat uiteindelik die probleem ontwikkel.” Daar is aan studente gesê dat, voordat verslaafdes of alkoholiste behoorlik gehelp kan word, hulle moet erken dat hulle ’n probleem het en dan bereid moet wees om hulp te ontvang.
Geweld styg skerp in die Verenigde State
“Gewelddadige misdaad, waarvan baie dwelmverwant is, neem in feitlik elke stad in Amerika toe”, sê die tydskrif Newsweek. “Dit lyk of vuurwapens, onder andere half-militêre aanvalswapens, oral is—selfs in kinders se hande.” Die getal moorde het verlede jaar ’n nuwe rekord behaal. Nagenoeg 23 200 mense is doodgemaak en 60 persent van hulle met vuurwapens. “Gedurende elke 100 uur op ons strate verloor ons drie maal soveel jong mans as wat daar in 100 uur van die grondoorlog in die Persiese Golf gedood is”, kla die minister van gesondheids- en humanitêre dienste, Louis Sullivan. Dit is die geval ondanks die feit dat die Verenigde State die hoogste syfer van gevangenes ter wêreld het; 426 gevangenes per 100 000 van die bevolking. Moord is nou die vernaamste doodsoorsaak van swart mans tussen 15 en 24. Waarom het misdaad soveel toegeneem? Volgens deskundiges “neem misdaad toe wanneer maatskaplike beheerskakels—die gesin, die kerk, die buurt en al die onsigbare bande van ’n samehorige gemeenskap—ineenstort”, sê die tydskrif Newsweek.
Dieregesondheidsorg
Die wêreld van troeteldiergeneeskunde sluit enigiets in van “gesofistikeerde chirurgie tot gewigsbeheer-programme onder toesig, tandversorging en gedragsvoorligting”, berig The Toronto Star. “Dit is vandag baie, baie duur om ’n troeteldier aan te hou”, het ’n verpleegster gesê. Om ’n groot hond se gebreekte been te behandel, kan meer as R1700 kos. Wees gereed om R1900 en meer vir die behandeling van lewerontsteking te betaal. ’n Nieroorplanting kan maklik meer as R12200 kos. Gedragsvoorligting beloop R240 per uur. Dieregesondheidsdienste sluit ook kraamsale, fasiliteite vir intensiewe sorg, die gebruik van akupunktuur, elektrokardiogramme, katarakverwydering, wortelkanaalbehandeling en selfs troeteldierversekering in.
Woude verdwyn vinniger
“Die aarde se tropiese woude verdwyn 50% vinniger as wat vroeër gereken is”, berig Perspectives, die tydskrif van die Internasionale Instituut vir die Omgewing en Ontwikkeling. Pleks van die geraamde 11 miljoen hektaar per jaar toon gegewens wat deur die World Resources Institute ingesamel is nou dat daar “moontlik jaarliks 16 tot 20 miljoen hektaar tropiese woude gestroop word”.
Die einde van nommer 666
“Brittanje het opgehou om die Sataniese nommer 666 op nommerplate van motors te gebruik”, berig die publikasie Leaders. Volgens Annette Welsh, woordvoerder vir die Britse Departement van Vervoer, kla bestuurders dat die nommer verantwoordelik was vir hulle ongelukke. Een Wallieser het gesê dat ’n week nadat die nommer aan hom uitgereik is, sy watervoorraad vergiftig is, daar by sy huis ingebreek is en sy motor deur ’n vragmotor vernietig is. Eintlik pas Openbaring 13:18 die nommer 666 toe op die simboliese wilde dier wat die wêreld se politieke stelsel afbeeld en assosieer dit nie die nommer met ongelukke of soortgelyke persoonlike voorvalle nie.
Vigs neem toe
Die WGO (Wêreldgesondheidsorganisasie) het onlangs die skrikwekkendste vigs-voorspelling tot dusver vrygestel. Die raming toon dat daar wêreldwyd teen die jaar 2000 10 miljoen kinders en 30 miljoen volwassenes deur die vigs-virus besmet sal wees. Na raming sal daar dan tienmiljoen mense wees wat vigs het en sal sterftes as gevolg van die siekte tienmiljoen kinders wees laat. Slegs ’n jaar gelede het die WGO die getal vigs-gevalle geraam op 5 miljoen kinders en 25 miljoen volwassenes. Die voorspellings is hersien toe studies getoon het dat die virus teen ’n onrusbarende tempo in dele van Afrika besuide die Sahara en in Asië versprei.
Gewigstoename onder mense wat ophou rook
Baie rokers se grootste vrees is dat hulle gewig sal aansit as hulle ophou rook. Navorsers by die Centers for Disease Control in die Verenigde State het gevind dat die gemiddelde persoon wat ophou rook drie tot vier kilogram oor ’n tydperk van vyf jaar aansit. “Uit ’n gesondheidsoogpunt is die gewigstoename baie matig”, het die leier van die studie gesê. Die gesondheidsvoordele wat dit vir ’n mens inhou wanneer jy ophou rook, is egter baie groter as enige risiko wat die ekstra gewig meebring.
Minder sout is voordelig
Londense navorsers sê dat hartkwaal in Westerse lande 16 persent minder sal voorkom en beroertes 22 persent minder as ’n mens jou daaglikse soutinname met drie gram verminder. Die vermindering sal ’n groter uitwerking hê as behandeling met geneesmiddels. Die navorsers by die mediese skool aan die St Bartholomew’s-hospitaal, Londen, het toe hulle hul bevindings in die British Medical Journal gepubliseer het vervaardigers aangeraai om die hoeveelheid sout in hulle produkte te verminder. Hulle sê dat as sout uit verwerkte voedsel gelaat word dit hartaanvalle met 30 persent en dood weens beroertes met 39 persent sal verminder, wat 65 000 sterftes in Brittanje alleen sal voorkom. Mense word aangeraai om hulle soutinname te verminder deur nie aan tafel sout by hulle kos te voeg nie en deur souterige kosse te vermy.
Terrorisme in die lug —nog geen oplossing nie
“Die tegnologie om terroriste-aanvalle op passasiersvliegtuie te verhoed, kan nog steeds nie aan die verwagtinge van wetenskaplikes voldoen nie”, sê die tydskrif New Scientist. “Ná etlike jare van eksperimentering, voldoen geen verklikstelsel aan die minimum vereiste wat deur die Amerikaanse Federale Lugvaartadministrasie (FAA) vasgestel is nie.” Die organisasie wou ’n stelsel hê wat tien tasse per minuut kan ondersoek, “’n paar [kilogram]” plofstof 95 persent van die tyd sal kan opspoor en tog ’n foutsyfer van “byna” 1 of 2 persent sal hê. Maar x-straalmasjiene en metaalverklikkers kan nie die “terroris se huidige voorkeurwapen”—plastiekplofstof—opspoor nie. Plastiekplofstof is in 1988 gebruik om ’n Pan American-straler oor Lockerbie, Skotland, op te blaas.
Nog ’n rede om nie te rook nie
Dit is reeds bekend dat rook die risiko vergroot om ’n hartaanval te kry. Studies toon nou dat dit dalk “ook die ongemak wat ’n waarskuwingsteken van ’n hartkwaal is, [kan] onderdruk”, sê die tydskrif Health, en dat dit die waarneming van pyn kan verminder. “As sigarette die waarneming van pyn onderdruk, kan jou hart baie skade ly voor jy mediese hulp soek”, sê dr. Michael Crawford, voorsitter van die Amerikaanse Hartvereniging se Raad vir Kliniese Kardiologie.