Hemingway en die Fascistiese saluut
In 1938 het twee foto’s die bekende skrywer Ernest Hemingway ontstel. Op die een was ’n ry dooie kinders in Barcelona, Spanje, wat gedurende die Spaanse Burgeroorlog (1936-39) gesterf het weens bomme wat deur Franco se magte gegooi is. Trouens, by daardie geleentheid was 118 uit die 875 wat gesterf het kinders. Hemingway het gewonder wie die bevel gegee het om daardie burgerlikes te bombardeer.
Hemingway was verder verontrus deur ’n nuusbrokkie uit die New York Herald Tribune wat gesê het dat Patrick Cardinal Hayes in New York vir die oorwinning van generaal Franco se magte in Spanje bid. Maar wat was die tweede foto waaroor die skrywer hom gekwel het?
Dit was ’n foto van Spaanse leëroffisiere en geestelikes voor die katedraal van Santiago de Compostela, in Noord-Spanje, wat salueer terwyl die troepe verbymarsjeer. Wat was so ontstellend daaromtrent? Hemingway het geskryf: “Ek herken generaal Aranda en generaal Davila . . . en ek herken die saluut wat hulle gee. Dit is die saluut van die ou Spaanse beroepsleër. Wat ek nie herken nie, is die saluut wat die biskop van Lugo, die aartsbiskop van Santiago, die kanunnik van Santiago en die biskop van Madrid gee. Is dit die Fascistiese saluut wat hulle gee? Is dit die saluut van die Nazi’s en die Italiaanse Fasciste?” Dit was beslis!
Die gesig van kinders wat gedood is deur bomme wat deur Katolieke gegooi is en die Katolieke biskoppe wat die Nazi-Fascistiese saluut gee, het Hemingway dronkgeslaan. Miskien was hy daarvan bewus dat die Spaanse Katolieke geestelikes die burgeroorlog in Spanje as ’n heilige kruistog geseën het. Meer as 500 000 Spanjaarde het hulle lewe in daardie ideologiese stryd verloor, wat ook gedien het as Hitler se repetisie vir die Tweede Wêreldoorlog.
Wat het Jakobus, Jesus se halfbroer, geskryf? “O julle afvalliges, besef julle nie dat liefde vir die wêreld vyandskap met God is nie? ’n Mens word as God se vyand beskou as hy die wêreld se vriend wil wees.” Die Christendom se geestelikes het hulle, met min uitsonderings, deurgaans aan die kant van die wêreld se politieke en militêre leiers geskaar.—Jakobus 4:4, The New American Bible, Saint Joseph-uitgawe.
[Foto-erkenning op bladsy 31]
A.G.E. Fotostock